AVRUPA GER?E?

  • Avrupa Birli?i?nin ?motor/?ekirdek ?lkeleri? olarak kabul edilen Almanya ile Fransa aras?nda birka? ayd?r alttan alta bir gerilim ve ?at??mad?r s?r?p gidiyor.


    Avrupa Birli?i?nin ?motor/?ekirdek ?lkeleri? olarak kabul edilen Almanya ile Fransa aras?nda birka? ayd?r alttan alta bir gerilim ve ?at??mad?r s?r?p gidiyor. Sermayesinin ?o?unlu?unu Frans?z ve Alman olan Avrupa Uzay ve Havac?l?k ?irketi EADS?de kimin etkin olaca?? tart??malar?na, G8 ve AB zirvelerinde yeni Cumhurba?kan? Nicolas Sarkozy?nin inisiyatifi Ba?bakan Angela Merkel?den almas? izledi.
    ?zelikle T?rkiye?nin AB ?yeli?i konusunda izledikleri ?imtiyazl? ortakl?k? politikas? nedeniyle siyasi fikirler bak?m?ndan birbirine ?ok yak?n g?sterilen Merkel ve Sarkozy?nin, i? kendi ?lkelerinin uluslararas? ??karlar?na geldi?inde ?ok farkl? d???nd?kleri biliniyor.
    Bunun en son ?rne?i, ge?ti?imiz hafta Sarkozy?nin Libya?ya yapt??? ziyaret ve ard?ndan imzalad??? anla?malara Almanya?n?n g?sterdi?i tepki oldu. Sekiz y?l ?nce Libya?da ?ocuklara kasten AIDS vir?s? bula?t?rd?klar? gerek?esiyle tutuklanan, ?? y?l ?nce de ?l?m cezas?na ?arpt?r?lan 5 Bulgar hem?ire ve bir Filistinli doktorun kurtar?lmas? i?in AB nezdinde yap?lan g?r??melerin meyvesini toplamak da Sarkozy?ye d??t?.
    Bug?ne kadar yap?lan b?t?n giri?imlere olumsuz yan?t veren Libya lideri Muammer Kaddafi, en sonunda b?lgesinde n?kleer bir g?? olmas?n?n ?n?n? a?acak anla?maya Sarkozy?yi ikna edince doktor ve hem?ireleri serbest b?rakt?. B?ylece, hukuken ?m?r boyu cezas?na ?arpt?r?lan san?klar, Libya?n?n uluslararas? ??karlar? i?in bir pazarl?k konusu yap?ld?.
    Doktor ve hem?irelerin b?rak?lmas?n? kendisinin y?r?tt??? diplomasinin bir ba?ar?s? olarak d?nya aleme sunan Sarkozy, e?ini de i?in i?ine katt??? serbest b?rakma i?lemi tamamland?ktan hemen sonra Libya?ya giderek bu ?lkeye Fransa taraf?ndan bir n?kleer santralin kurulmas?n?n alt?na imza att?. Bununla da kalmayarak silah sat???n?n da dahil oldu?u toplam be? de?i?ik anla?ma yapt?.
    Sarkozy?nin Kaddafi ile k?sa bir s?re i?erisinde imzalad??? bu askeri ve ticari anla?malar?, elbette Fransa?n?n Kuzey Afrika?ya dair izledi?i yeni siyasetin bir par?as? olarak okumak gerekiyor. Bunun fark?nda olan Almanya, Fransa?n?n tek ba??na Kuzey Afrika?ya y?nelmesine en sert tepkiyi g?sterdi. H?k?met ve muhalefet partilerinden politikac?lar, Sarkozy?nin Kaddafi?ye n?kleer santral kurmas?n?, ?D???ncesiz, millet?ili?e boyanm?? eylemcilik? diye tan?mlad?. Hatta baz? politikac?lar, yak?nla?may? a??ktan ?Almanya?n?n ??karlar?n? zedeleme? olarak nitelendirdi.
    Sarkozy?nin Libya ile kurmu? oldu?u bu son ili?ki ve buna paralel g?ndeme getirdi?i ?Akdeniz Birli?i?, ger?ekten d?nya siyasi ili?kiler ba?lam?nda Almanya?n?n etkisini k?rmaya y?nelik bir hamle olarak g?r?l?yor. Bu arada Libya?da n?kleer santrali yapacak Areva N?kleer Holding?in y?zde 34??n?n Alman Siemens tekeline ait oldu?unu burada belirtelim.
    ABD ve di?er Bat? emperyalistleri taraf?ndan uzun s?re ?haydut ?lke? ilan edilen ve d??lanan Libya, ?yle anla??l?yor ki;hem yeralt? kaynaklar? hem de stratejik konumu nedeniyle uluslararas? ili?kilerdeki yeniden mevzilenme s?recinde Kuzey Afrika?da ?nemli bir rol oynayaca??n? g?steriyor.
    Sarkozy?nin ?yeni? Libya politikas?, cumhurba?kan? se?ildi?i ak?am ilan etti?i ?Akdeniz Birli?i? ile tam da ?rt???yor. Sarkozy, AB?ye tam ?yeli?ine kar?? ??kt??? T?rkiye?nin de aralar?nda bulundu?u, Magrip ?lkelerini de i?ene alacak tarzda, Akdeniz?e k?y?s? bulunan ?lkelerin ?Akdeniz Birli?i? ad? alt?nda bir araya gelmesini, Fransa?n?n da bu birli?in ba??na ge?mesini istiyor.
    Her ne kadar konu?mas?nda Akdeniz Birli?i?nin Avrupa Birli?i?ne alternatif olmad???na vurgu yapsa da ger?ekte kendisinin denetiminde ayr? bir ekonomik pazar ve siyasi g?? merkezi kurmas?, dolay?s?yla da AB?nin etkisinin ?zellikle de petrol ve gaz yataklar? bak?m?ndan zengin olan Kuzey Afrika ?lkeleri ?zerinde azalt?lmas?n? sa?lamaya dair bir ad?m oldu?u ?imdi daha iyi anla??l?yor.
    Fransa?n?n Kuzey Afrika ?lkeleriyle s?m?rgecili?e dayanan tarihsel ili?kiler ?er?evesinde bak?ld???nda, bu b?lgenin Frans?z egemenleri i?in enerji ba?ta olmak ?zere pek ?ok a??dan olduk?a ?nemli oldu?u biliniyor.
    Libya ise Kuzey Afrika?da en ?ok petrol?n bulundu?u ?lke. Petrol sekt?r?n?n ?nde gelen holdinglerinden British Petroleum ile 900 milyon dolarl?k bir anla?mayla Libya, petrol yataklar?ndaki pay?n? g?venceye ald?. ABD de uzun y?llar ?haydut ?lke? s?n?f?nda de?erlendirdi?i Libya ile ticari ili?kilerini normalle?tiriyor. Son ?? y?l i?inde Libya?da faaliyetlerine izin verilen yabanc? petrol ?irketi say?s? 45?e ula?t?.
    B?t?n bunlar, bir zamanlar ?haydut? ilan edilen Kaddafi?yi emperyalist ?lkeler taraf?ndan ?payla??lamayan lider? konumuna getirmi? bulunuyor. Sarkozy?nin, di?er AB ?lkelerini bir tarafa b?rakarak Fransa hesab?na Libya ve di?er Kuzey Afrika ?lkelerine y?nelmesi, yeni ticari ve askeri anla?malar imzalamas?, herkesin kendi hesab?na ?al??t???n?, geri kalanlar?n ise buna tepki duydu?unu g?steriyor. Ama en ?nemlisi Fransa, ge?mi?te de kendisinin arka bah?esi olan Kuzey Afrika?ya di?er AB ?lkelerini koymaman?n politikas?n? yap?yor.
    Y?cel ?zdemir
    www.evrensel.net