mevsimlik de?il ?m?rl?k

mevsimlik de?il ?m?rl?k

?zmir Ulukent...Bembeyaz naylonun ?zerinde binlerce k?rm?z? domates... Mardinli K?rt k?zlar?, 43 derece s?cakta al?n terleri ile tuzlad?klar? domatesleri kesiyorlar. Saatler ilerledik?e domateslerle birlikte onlar?n da suyu ?ekiliyor. Kavruluyor, k???l?yor, kuruyorlar...


?zmir Ulukent...
Bembeyaz naylonun ?zerinde binlerce k?rm?z? domates...
Mardinli K?rt k?zlar?, 43 derece s?cakta al?n terleri ile tuzlad?klar? domatesleri kesiyorlar. Saatler ilerledik?e domateslerle birlikte onlar?n da suyu ?ekiliyor. Kavruluyor, k???l?yor, kuruyorlar...
S?k? s?k? ba?lanm?? y?rt?k eldivenleri yama tutmuyor art?k. Elleri yara i?inde. G?ne?e 12 saat tutsakl?klar? nedeniyle kat kat giyinmi?ler. Yaln?zca feri ka?m?? kara g?zleri g?r?n?yor. T?lbentin arkas?nda gizli dudaklar? ise susuzluktan ?atlam??. 50 kasas? 15 liraya anla?t?klar? fabrikan?n verdi?i k???k tankerdeki su ?ok s?cak. ??ilecek gibi de?il. 2 ay kalacaklar? k???k ?ad?rlarda elektrikleri de yok.

Pizzaya, ?orbaya...
?Bu kuruyan domatesler fabrikada i?lenerek yurtd???na ihra? ediliyor. Genelde pizza i?in kullan?l?yor, kahvalt?larda kullan?l?yor ya da tuz yap?l?p ?orbalara falan konuluyor? diyor fabrikan?n stajyerleri.
???ilerin ba??ndaki Mahmut A?k?n, 28 ya??nda. Ege?de 200-300 ?sergi?oldu?unu ve 15?i ile kendisinin ilgilendi?ini s?yl?yor:
?Bir hafta kadar oldu i? ba?layal?. Art?k havalar ne kadar s?cak giderse o kadar s?rer. Sabahtan ak?ama kadar ?al???yoruz. Her sene geliyoruz. Benim abim 30 senedir geliyor. Genelde 120-130 i??i oluyor. 30 ki?inin bir sorumlusu var. ?? bayanlar?n i?i. Onlar domatesleri kesiyorlar. Erkeklerin fazla i?leri yok. Kamyon bo?altanlar var. Kuru toplayanlar ve kasa ?ekenler var...?
?simlerini vermeyen i??iler, ?al??ma ko?ullar?na tepki g?steriyorlar. ?Susuz b?rak?yorlar bizi? diyor biri. Bir di?eri ?Elektrik vermiyorlar, ak?amlar? karanl?kta kal?yoruz? diye ekliyor.
Zaten i??ilerin bir k?sm?n? tepki olsun diye ?al??t?rm?yorlarm??. Bunu da A?k?n?dan ??reniyoruz. Asl?nda i??ilerin kendi s?z haklar? yok. Onlar ?o?unlukla a?iretlerinin iste?i ?zerine geliyorlar. ?Kasa ba??? ?deme denilse de a?iret yetkilisi, ?Bug?n ?u kadar kasa bitecek? diyerek mesai saatlerini belirliyor. G?nde 180 kasa domates ??kartan kad?nlar?n varl??? ?a??rt?yor.

7 ya??ndan beri...
Serginin ?zerindeki onlarca ?ocuk, gen? k?z ve kad?n yakla?t?k?a ka??yor, konu?mak istemiyorlar.
Ka?mayan bir tek Melek. 10 ya??ndaym??. Hi? okula gitmemi?. S?k? s?k? ?rtt??? a?z?ndan zor duyuluyor kelimeler:
?Valla zor ama bununla ge?iniyoruz. Mardinliyiz. Karde?im, annem ve babamla geldik. Karde?im ilkokul 3?e gidiyor. O da ?al???yor bizimle. Ama ?imdi ?ad?ra gitti hava s?cak diye. Biz ak?ama kadar ?al???yoruz. G?ne? ?arpmas?n diye b?yle kapan?yoruz. K?yde pek i? yok. Bazen k?yde ?apaya gidiyoruz. Topra??m?z yok, ba?kas?n?n tarlas?nda ?al???yoruz.?
Melek?in s?rekli ovu?turdu?u ?ocuk elleri de yara i?inde. ?ok ac?d???n? s?yl?yor: ?Ellerim pi?iyor. ?ok zor, yara ?ok var. Merhem yok. Buralar? da bilmiyoruz, bir yere gidemiyoruz ki. ?zmir?i hi? gezmedim, denizi hi? g?rmedim. Sadece domatesleri g?r?yorum.?
7 ya??ndan beri geliyormu? Melek, domates kesmeye. Mevsimlik i??i demeye dilimiz varm?yor. Melek s?yl?yor zaten: ?3 senedir geliyorum belki ama ?mr?m b?yle ge?ecek...?
Elif G?rg? - Ozan S?r?c?
www.evrensel.net