?amele dam??nda ya?am

Menemen Ovas??na her y?l ?ok say?da tar?m i??isi gelir ?al??mak i?in. Tar?mdaki makinele?me nedeniyle eskiye oranla say?lar? azalmakla birlikte, ?zellikle pamuk ?apas? ve pamuk toplama i?i i?in Do?u ve G?neydo?u illerinden gelenlerin say?s? binlerle ifade ediliyor.


Menemen Ovas??na her y?l ?ok say?da tar?m i??isi gelir ?al??mak i?in. Tar?mdaki makinele?me nedeniyle eskiye oranla say?lar? azalmakla birlikte, ?zellikle pamuk ?apas? ve pamuk toplama i?i i?in Do?u ve G?neydo?u illerinden gelenlerin say?s? binlerle ifade ediliyor.
Y?rede mevsimlik tar?m i??ilerinin kald??? derme ?atma konutlara ?amele dam?? deniyor.
Menemen?in Kesikk?y??nde de birka? tane amele dam? bulunuyor. Demir ailesinin kald??? dam, mavi naylonlar? ile kendini uzaktan belli ediyor.
Geni? avlunun bir kenar?nda, ince uzun bir koridor ?eklinde in?a edilen dam?n duvar?nda yer yer tu?lalar, yer yer ?amur s?valar? ve biraz da beyaz badana g?r?n?yor. ?st? ise ?o?u k?r?k d?k?k kiremitlerle ?rt?l?.
Zemin toprak. Dam, mavi naylonlarla odalara b?l?nm??. Yan duvar?n bitiminden ba?layan ?st? ?rt?l? ve sadece arka duvar? olan b?l?m ise gece gelecek ba?ka bir aile i?in haz?rlan?yor.
Toprak avlunun ortas?nda k???c?k bir kanal var. Evden gelen kullan?lm?? sular a??ktan ak?yor. Dibi ye?il-mavi yosun tutmu? ve yer yer k???k g?letler olu?turmu?. Avlunun bir k??esinde tuvalet, bir k??esinde mavi naylondan yap?lm?? banyo, bir k??esinde k???n ?s?nmak i?in kullan?lan ?al? ??rp? y???lm??. Tavuklar, ke?iler avluda dola??yor. Ba?ka bir k??ede ise tand?r var.

Hastane borcu ?denemiyor
Demir ailesi, Mardin?in K?z?ltepe?sinden iki y?l gelip gitmi?. Ondan sonra da temelli kalm??lar.
Ancak yine mevsimlik tar?m i?inden ba?ka bir i?leri olmam??. Haziranda ba?layan pamuk ?apalama i?i, 30-35 g?n s?rm?? ve bitmi?. ?imdi Eyl?l??n 15?inde ba?layacak olan toplama i?ini bekliyorlar.
Abdurrahman Demir?in on ki?ilik ailesi, 4-5 y?ldan bu yana yaz-k?? bu damda ya??yor. ?? aile daha var burada oturan. ?? oldu?u zaman g?nl?k 14 YTL yevmiye al?yorlar. Demir, Maltepe?deki deri fabrikalar?na, yak?ndaki tavuk ?iftli?ine ba?vurdu?unu ama bir sonu? ??kmad???n? anlat?yor. O?ullar?n? g?stererek, ?Bari bir tanesi i?e girseydi, ayl?k d?zenli 400-500 YTL girseydi eve, idare ederdik. Ayda d?rt ?uval un, bir teneke ay?i?ek ya?? al?yorum? diyor.
Anne Ayhan Demir, bel f?t??? rahats?zl??? nedeni ile ?al??am?yor; onun d???nda 11 ya??ndaki ?ocuklar? da dahil olmak ?zere b?t?n aile fertleri pamuk topluyor, ?apa yap?yor.
Abdurrahman Demir, ?zmir?e gelmeden ?nce 6-7 y?l boyunca ?of?r olarak Irak?a gidip gelmi?. Ama ald??? para yetmemi?.
Anne Ayhan Demir, ekme?i evde kendisinin yapt???n?, tavuklar?na da verecek bir ?eyi olmad??? i?in yapt??? ekmeklerden verdi?ini anlat?yor. ?ki ya??na gelen torunlar?n?n 500 YTL?lik do?um masraf?n? da h?l? ?deyememi?ler hastaneye. K???n damdaki ya?am?n daha da ?ekilmez oldu?unu, k?r?k kiremitlerden dama su doldu?unu anlat?yor.

Ya?am ko?ullar? iyile?tirilmeli
H?seyin ?zcan, 17-18 y?l ?nce gelmi? ve yerle?mi? Kesikk?y?e. Demir ailesi ile akraba olan ?zcan, day?ba??l?k yap?yor. Pamuk toplama makineleri ??kt???ndan bu yana i??i say?s?nda y?zde 75 azalma oldu?unu s?yl?yor. ?Eskiden 4-5 bin i??i sadece bu k?ye gelirdi. ?imdi pamuk toplama zaman? 300-400 i??i bulabilirsiniz. ?reticiler de fazla kazanmad??? i?in el eme?inden maliyeti d???rmeye ?al???yorlar? diyor. Dam i?in ayl?k 200 YTL kira verdi?ini s?yl?yor. K?y halk?yla ili?kilerinin iyi oldu?unu belirten ?zcan, mevsimlik i??ilerin ya?am, bar?nma ko?ullar?na belli standartlar getirilmesi gerekti?ini s?yl?yor. ?Ziraat Odas?, ?zel ?dareler ve kaymakam?n buralar? dola??p bakmas? laz?m. Hangi ?artlarda kal?yor bu insanlar, denetlenmesi gerekiyor? diyor.
Avluda ?ay ikram ediliyor. Anne Demir, b?t?n kar?? koymalara ra?men gelenlere tand?r ekme?i hediye etmeyi de ihmal etmiyor.
Emine Uyar
www.evrensel.net