MEDYADA GE?EN HAFTA

?leti?im teknolojisinin geli?mesiyle medya y?llard?r izleyici kat?l?m?n?n habercili?e etkisini tart???yor.


Kat?l?mc?l?k yarad?!
?leti?im teknolojisinin geli?mesiyle medya y?llard?r izleyici kat?l?m?n?n habercili?e etkisini tart???yor. Cep telefonlar?yla g?r?nt? ?ekilebilmesi, internet a??n?n yay?lmas?, kimi medya kuramc?lar? taraf?ndan heyecanla kar??lanm??t?. Medya organlar? da bu yorumlar? hemen benimseyip ne kadar demokratik bir ?a?a girdi?imizi anlatmaya koyuldu.
Teknoloji sevicilerin anlamas?n?n g?? olaca?? bir ?rnek verelim: Evrensel okurlar? bu anlay???n yabanc?s? de?iller elbette. ??nk? Evrensel?in okuru, ayn? zamanda gazetenin muhabiri, yazar?, da??t?mc?s? olmay? teknoloji bu halde de?ilken de ?stlenmi?ti. Elektronik posta yokken haberlerini faksl?yordu ?rne?in. Kat?l?yordu k?sacas?.
?nteraktif, yani kar??l?kl? etkile?ime dayanan habercilik, diyorlar ki, cep telefonuyla ?ok ilerledi. Peki, i?te size bu haftadan iki ?rnek: B?lent Ersoy?un daha bir aylar?n? doldurmad?klar? yeni e?i Arma?an ?a?layan, gen? bir kad?nla samimi vaziyette g?r?nt?lendi. G?r?nt?leyen, oturduklar? kafenin sahibi. Cep telefonuyla ?ekip bunu televizyonlara satt??? iddia ediliyor. Bu meseleyi tart??t?klar? programda Sava? Ay, i?in teorisini yapmaya kalkt?. Dedi ki, ??nceden ?bir g?n herkes 15 dakikal???na ?nl? olacak? derlerdi. Onu de?i?tirip herkes 15 dakikal???na kameraman olacak yapabiliriz?... Gazetelerin magazin ekleri de, mesleklerinin tehdit alt?nda oldu?unu mu hissettiklerinden nedir, ?Herkes paparazzi oldu? diye haberler yapmaya ba?lad?lar bunun ?zerine. Cep telefonu sayesinde b?yle bir ?kat?l?mc?l?k? ile kar?? kar??yay?z demek ki.
Hafta i?inde gazetelerin birinci sayfalar?n? s?sleyen bir haber de ?ran?dan geldi. Elbette ?ran?? ?vecek bir haber de?ildi. ?e?itli su?lar i?leyen birka? ki?i idam edilmi?ti, onlar? izleyen vatanda?lar da cep telefonlar?yla foto?raflar?n? ?ekmek i?in neredeyse birbirinin ?st?ne ??k?yordu. Haberler ?Rejim as?yor, onlar ?ekiyor? gibi ba?l?klarla verildi. B?ylece cep telefonlu ?ran halk?n?n pay?na d??en, idam foto?raflar? ?ekerek d?nya medyas?n?n diline dolanmak oldu.
S?z?n k?sas?, izleyici teknoloji sayesinde kat?l?mc? bir hale geliyorsa da, bu daha demokratik ve izleyiciden yana bir medya ortam? yaratmaya yetmiyor. ??nk? ?er?eveyi ?izen yine medyan?n kendisi. Onun da kafas? paparazzili?e, Amerikan politikas?n?n propagandas?na, ?l?m cezas?n?n uyand?rd??? meraka vs. ?al???yor.
Ortam?n demokratikli?ini belirleyen teknolojinin kendisi de?il, nas?l kullan?ld??? olacakm?? demek ki...
Medyan?n anayasas? ne olacak?
Yeni Meclis bile?iminin ortaya ??kmas?yla birlikte, gazete sayfalar?nda, televizyon ekranlar?nda anayasay? tart??maya ba?lad?k. Her ?ey o kadar h?zl? geli?ti ki, tart??ma ne zaman a??ld?, neden a??ld?, anayasay? savunanlar neyi savunuyor, savunmayanlar neyi ele?tiriyor kimse derdini anlatamadan taslaklar bile haz?r edildi.
Ortaya ??kan manzara ilgin?. Zafer ?sk?l??n anayasadan Atat?rk??l???n ??kar?lmas? ?nerisi, medyada daha ?ok ?Hii, duydunuz mu ne dedi? tarz? ?ispiyon? kokan haberlerle verildi?i i?in ?nce bir ka?lar?m?z ?at?ld?. Oysa bu anayasa, daha y?r?rl??e girdi?i g?nden bu yana bir?ok ki?i taraf?ndan ele?tiriliyor. Ba?ta da hukuk?ular taraf?ndan. Ama ?imdi birden bire neden buras?ndan tutup ?n?m?ze at?ld???n? anlamadan k??elerden at??malar al?p y?r?m??t? bile.
Tabii bunu s?yleyen bir AKP?li de?il de ba?kas? olsayd? ?ok daha fazla ?st?ne y?r?n?rd? ama, ?imdilik zaten ?hassas? olmakla tan?nan kimi k??eciler daha ?ok ilgilendi. Man?etlerden bir kampanya ba?lat?lmad?.
Sonra o taslak haberleri geldi ki, bunun ?zerinde ?zellikle durmak gerekiyor. ?Sivil anayasa? ad? tak?lan yeni anayasa tasla??n?n, ?imdikinden ?ok daha demokratik oldu?unu anlatan haberler s?ralanmaya ba?lad?. Biz de bu vesileyle ??rendik, medyan?n asl?nda darbe anayasas?n? sevmedi?ini. Halbuki aralar? ?ok iyi diye biliyorduk.
Hani se?imden ?nceki yaz?lar?nda iddial? tahminler y?r?tenler ?Bu yaz?y? kesip saklay?n? diyordu ya, (ho?, hi?biri tutturamay?nca ?Saklamad?n?z de?il mi? ?yi etmi?siniz? dememi?ti) bu haberlere de ?yle muamele etmeli. Bug?n reklam ?irketi gibi ?al???p ?vd?kleri anayasa tasla??n? i?ler ciddiye binince de hat?rlayacaklar m?, ola ki ?vd?kleri maddeler ??k?p anti demokratik maddeler araya s?k??t?r?l?rsa, hesab?n? soracaklar m? acaba?
Bu konuda temkinli olmak gerekti?ini bundan ?nceki yasa haz?rl?klar?ndan ??rendik. Okuru, izleyiciyi ?ok demokratik bir ?eyler geliyormu? gibi havaya sokan medya organlar?, haz?rl?k a?amas?ndaki tart??malar? es ge?erek g?revlerini yerine getiriyordu. En bariz ?rne?i, 301 gibi bir maddesi olan T?rk Ceza Kanunu. ?lk taslak haz?rland???nda ?A?z?n? a?ana ceza veren 301 diye bir maddesi var? diye bir haber okuyan?n?z var m?? ???yle g?zel, b?yle g?zel? haberleriydi ilk okuduklar?m?z. Taslak ele gelir hale geldi?inde, 301 gibi maddeleri bir?ok hukuk?u, kitle ?rg?t?, bas?n ?rg?tleri ele?tirdi, de?i?tirilmesini istedi. Bu kez de onlar? gazete sayfalar?nda g?remedik.
Konumuz anayasa m?? A?al?m adam ak?ll?, kapsaml? bir tart??ma. Herkes d?ks?n ete?indekileri ortaya. Bug?ne kadar milyon kere anayasay? ele?tirenlerin ne s?yledikleri bir hat?rlans?n. Reklamc?lar gibi g?sterip de ka??rma uygulamas?ndan da vazge?ilsin.
Yeni y?ld?z Kanado?lu
Emekli hukuk?ular?n y?ld?z?n? parlatma uygulamas?nda, s?ra demek ki eski Yarg?tay Cumhuriyet Ba?savc?s? Sabih Kanado?lu?na gelmi?. Y?llard?r ad?n? duymuyorduk ama bir anda ?st ?ste man?etleri belirler hale geldi kendisi. ?nce Sebahat Tuncel?in davas?n?n milletvekilli?ine engel olaca??n? ortaya att?. Yarg??lar onu dikkate almad?ysa da, yar?n ?b?r g?n dokunulmazl?k tart??mas? a??ld???nda Kanado?lu?nun engin yorumlar? mutlaka yeniden g?ndeme getirilecektir. G?l??n Cumhurba?kanl??? adayl???yla ilgili de de?i?ik bir yorum getirdi. K??ke ??kt??? takdirde, dokunulmazl??? kalkaca?? i?in yarg?lanaca??n? ?ne s?rd?. Herhalde kendince G?l??n adayl???na b?yle kar?? ??k?yor. Ama ne kadar etkili olaca?? konusu ku?kulu. ??nk? kar?? kampanya takti?inin pek tutmad???, se?im sonu?lar?n? yorumlayan herkesin birle?ti?i bir nokta.
?yle ya da b?yle, bir s?re daha Kanado?lu?nu ekranlarda, gazetelerde g?rmeyi bekleyebiliriz. Ne de olsa, medyan?n yeni ke?fi. Belki her hukuk mevzusunu art?k ona sorarlar. Ama medya taraf?ndan bilir ki?i bellenmek herkesin i?ine yaram?yor. Dikkat etsin de sonu Zekeriya Beyaz?a benzemesin...
?a?da? G?nerb?y?k
www.evrensel.net