Kriz artarsa T?rkiye korunamaz

Milyarlarca dolarl?k ?irket birle?melerindeki finansman ihtiyac? ile ba?layan, ard?ndan ABD?de mortagage ?irketlerinin nakit s?k?nt?s?na girmesiyle derinle?en uluslararas? mali piyasalardaki krizin T?rkiye gibi y?kselen piyasalar? bu defa k?t? vurabilece?i uyar?s? yap?ld?.


Milyarlarca dolarl?k ?irket birle?melerindeki finansman ihtiyac? ile ba?layan, ard?ndan ABD?de mortagage ?irketlerinin nakit s?k?nt?s?na girmesiyle derinle?en uluslararas? mali piyasalardaki krizin T?rkiye gibi y?kselen piyasalar? bu defa k?t? vurabilece?i uyar?s? yap?ld?.
Yabanc? banka uzmanlar?, ge?en cuma g?n? ba?ta ABD merkezi olmak ?zere Avrupa ve Asya?daki ?ok say?da Merkez Bankas??n?n uluslararas? bankac?l?k sistemine milyarlarca dolar enjekte etmesine ra?men piyasalar?n sakinle?medi?ine dikkat ?ektiler.
Uzmanlar, krizin daha da derinle?mesi halinde, ba?ta T?rkiye olmak ?zere geli?mekte olan piyasalar?n ??ok k?t? etkilenece?ini? ?ne s?rerek ?Bu defa T?rkiye gibi piyasalar? kurtarmam?z ?ok zor olacak? g?r???n? ifade ettiler.
Danimarka?n?n Danske Bank analisti Lars Christensen, ge?en cuma g?nk? geli?melerle ilgili haz?rlad??? piyasa de?erlendirmesinde, ???k?? b?yle devam ederse y?kselen piyasalara etkisi b?y?k olacakt?r. Ba?ta T?rkiye olmak ?zere Afrika, ?rlanda, Macaristan, Endonezya ve Filipinler piyasalar?n?n en fazla etkilenmesi bekleniliyor? g?r???n? savundu.
Durum tamamen belirsiz
Christensen de?erlendirmesinde, ?Y?kselen piyasalarda durum tamamen belirsiz ve bu piyasalar ?ok gergin. E?er geli?mi? ?lke piyasalar?nda kredi ihtiyac?na y?nelik bask?lar artarsa, zaten b?y?k d?? bor? ve cari a??klarla bo?u?an y?kselen piyasalar?n ek s?k?nt?lar ya?amalar? ka??n?lmaz olacakt?r? ifadelerini kulland?.
Buna ?rnek olarak T?rkiye, G?ney Afrika, Macaristan ve ?zlanda?y? ?rnek g?steren Danimarkal? uzman, bu ?lkelerin uzun zamand?r ba?ta cari i?lemler a??klar?n? dengelemek i?in m?cadele ettiklerini kaydetti.
Christensen, ?E?er bat?l? piyasalardaki kredi s?k???kl??? daha da k?t?le?irse, a??kca g?z?k?yor ki, s?rekli vurgulad???m?z global ekonominin g??l? olmas?, bu defa y?kselen piyasalar? korumakta yetersiz kalacak gibi g?z?k?yor? g?r???n? ?ne s?rd?.
Piyasalar nakit ar?yor
T?rkiye gibi y?kselen piyasalara y?nelik dan??manl?k yapan RBC Capital Markets adl? firman?n ba? ara?t?rmac?s? Nick Chamie da yapt??? a??klamada, ?Geli?mi? piyasalardaki yat?r?mc?lar, t?m risklerini g?zden ge?iriyorlar ve nakit bulabilmek i?in ?zellikle y?kselen piyasalardaki varl?klar?n?n getiri riskini hesapl?yorlar? ?eklinde konu?tu.
Ayn? firman?n yapt??? ba?ka bir de?erlendirmede de, ekonomik politikalar, finansman ihtiyac?, portf?y giri?i ve cari i?lemler deste?i kriterlerine g?re T?rkiye orta dereceli riskli ?lkeler grubunda yer al?yor. En az riskli ?lke grubunda Brezilya ve Rusya, en fazla riskli grupta ?zlanda, G?ney Afrika ve Arjantin bulunuyor.
Ge?en cuma g?n?, ?stanbul Menkul K?ymetler borsa endeksi y?zde 1.6 oran?nda gerilerken, ?ekoslovaya, G?ney Kore, ?in, Filipinler, Rusya borsalar?ndaki kay?p y?zde 5?lere kadar y?kselmi?ti.
Piyasalarda, cuma g?n?, YTL dolar kar??s?nda y?zde 1.2 de?er kaybederken, Brezilya pezosu y?zde 1.9, ?zlanda kronas? y?zde 3.2, Macaristan florini y?zde bir oran?nda de?er kaybetti. New York piyasalar?nda i?lem g?ren y?kselen piyasalar, tahvillerinde b?y?k kay?p ya?ad?. Kay?plar 10 ile 15 puan? bulurken, en b?y?k kay?p T?rkiye, Macaristan, G?ney Afrika ve Brezilya tahvillerinde g?r?ld?. (Ankara/ANKA)
www.evrensel.net