Yerelden evrensele ?ocuk kitaplar?

?nsan?n, insanla?ma s?recinde kitaplar?n ?nemini yeniden belirtmenin bir anlam? yok desek de, vurgulaman?n gerekli oldu?una inan?yorum.


?nsan?n, insanla?ma s?recinde kitaplar?n ?nemini yeniden belirtmenin bir anlam? yok desek de, vurgulaman?n gerekli oldu?una inan?yorum. ?zellikle ?ocuklar i?in yaz?lan kitaplar?n ?ok ciddi olarak kurgulanmas? ve onlar?n olgunla?ma d?nemlerine daha sa?l?kl? girmeleri i?in, sanatsal de?erleriyle birlikte iletilerinin de ?a?a uygunlu?u ve ilericili?i ayr? bir ?nem ta??mal?d?r. Bunun ya?ama ge?irilebilmesi i?in de, kendi topra??ndan ve tarihinden beslenmesi, ayr?ca d?nya k?lt?r?n?n insanl??a yararl? de?erlerinden de yararlanmas? gerekmektedir.
?yk?c? Mustafa Aslan??n ?ocuklara y?nelik yirmiyi a?k?n kitab?nda ?? ana ?izgi dikkat ?ekmektedir. Birinci ?izgiyi ??reticilik olarak belirtebiliriz. Bu ana izlektir. Bu ana izlek, dura?an bir anlat?mla de?il yerel, ulusal ve evrensel kimlikleri i?eren, devingen, g?n?n ko?ullar?yla ?rt??en bir anlat?mla verilmektedir. Di?er iki ?izgi bu ana izle?in tamamlay?c?lar?d?r. ?kinci ?izgimiz, geli?en teknolojiden yararlanarak bilimselli?i sevdirerek ?ocuklara aktarmak y?ntemidir. Bu bilimsellik ?ok karma??k bir ?ekilde de?il, bilgisayar, uzay, ?a?da? oyuncaklar gibi arac?larla ?ocuklara ula?t?r?lmaktad?r. ???nc? ?izgi ise bulundu?u, yeti?ti?i ko?ullar? ve bug?nlere gelmemize emek verenleri, yani kendi kimli?ini kavratmakt?r.
Mustafa Aslan??n ?ocuk kitaplar?n? ayr?ca anlat?lar? a??s?ndan da ??l? bir s?n?fland?rmaya sokabiliriz. Bu s?n?fland?rma teknik, do?a, tarih ve mitoloji olarak belirlenebilir. Ancak bu ayr?m kesin ?izgilerle yap?lmamal?d?r. ??nk? sanatsal bir ?al??man?n i?ine ak?? s?recinde her ?? konu da girebilir. Bu s?n?fland?rmay? kitaplar?n i?eriklerindeki a??rl?kl? noktalara g?re yapmay? gerekli g?rd?m. ?rneklersek: ?Mavi? ile ?a?k?n Robot?, ?Uzayl?lar K?rm?z? Bisikleti Ka??rd??, ?Robot K?pek Bibo? gibi kitaplar?, tekni?i, bilimi iletileyen kitaplar olarak g?sterebiliriz. ?K?na ?i?e?i? ve ?Domates Kral? gibileri de do?ay? ??reten kitaplar olarak vurgulayabiliriz. Tarih konusuna gelince, ?Yunus Emre?, ?Nasrettin Hoca?n?n Uzay Ser?veni? (teknikle birlikte), ?Pir Sultanca?, ?S?per Mavi? ile Pamuk Prenses? (teknikle birlikte), ?Kelo?lan ?nternette?(teknikle birlikte), ?Pinokyo ?stanbul?da? adl? kitaplar? s?ralanabilinir.
Yazar?n ??retmen ve baba kimli?i, ?ocuklar?n meraklar?n?n, isteklerinin, ??renme e?ilimlerinin tespitinde ?ok ?ok ?nemlidir. G?zlem ve de?erlendirmelerinden yola ??karak, somutlad??? konular?, ya?lara uygun ?ekilde dilin olanaklar?n? kullanarak kitaba d?n??t?rmektedir. Bu eylem bi?imi, do?al olarak yaz?lanlar? ?ocuklar?n severek okumas?n? sa?lamaktad?r. K?sa t?mceler ve k?vrak bir dil kullan?m?, kitaplar?n daha bir ak?c? ve anla??l?r olmas? demektir. Mustafa Aslan??n ?ocuk kitaplar?nda izledi?i yerelden evrensele uzanan ?izgi, ?ocuklar?n ya?am? b?t?nsellikle kavramalar?n? sa?lad??? gibi, insanla?ma s?re?lerinin de sa?lam ad?mlarla geli?mesini ortaya koyuyor. ?ocuk, kendisiyle ?rt??en bir kitab?/konuyu hemen benimser. Bu benimseme, iletinin alg?lanmas? ve s?re? i?erisinde, bu alg?laman?n ana bir anlay??a d?n??mesi demektir. Aslan??n kitaplar?na bakt???m?zda, yazar?n bu bilin?li ?izgisini hemen g?rebiliriz.
Sonu? olarak Mustafa Aslan, ana izle?i olan ??reticili?i, bildi?imiz klasik anlat? tekni?iyle de?il, ?ocuklar?n isteklerini dikkate alarak hem dilsel hem de yaz?nsal g?rselli?i ?o?altarak vermektedir. Geni? bir yelpazede ?r?nler veren yazar?n bu b?t?nl?k?? yakla??m?, onun yazd?klar?n?n hem okunur hem de kal?c? olmas?n? sa?lad??? gibi, g?zlemlerinin her ?r?n sonras? daha bir derinle?ti?ini g?stermektedir. Her kitab?n?n ?zg?n olmas?n?n nedeni burada yatmaktad?r. Bu ?zg?nl?k, okurlar?n?n/?ocuklar?n konularla hemen b?t?nle?mesinden bellidir.
Verdi?i ?r?nlerle ?ocuk edebiyat?m?z?n ?imdiden iyi adlar?ndan biridir diyebiliriz Mustafa Aslan i?in.
H.H?seyin Yalva
www.evrensel.net