GER?E??N G?Z?YLE

GER?E??N G?Z?YLE

  • Son g?nlerde bir kitab?n sayfalar?nda dola??p duruyorum. ?Medya ve Gazetecilikte Etik Sorunlar? ad?n? ta??yor bu ?al??ma.


    Son g?nlerde bir kitab?n sayfalar?nda dola??p duruyorum. ?Medya ve Gazetecilikte Etik Sorunlar? ad?n? ta??yor bu ?al??ma. ?ngiliz ileti?imciler Andrew Besley ve Ruth Chadwick?in ortak katk?lar? ile kaynak taramas? sonucu ortaya konulmu? bir derleme. ?leti?imci Prof. Dr. Nur?ay T?rko?lu?nun yetkin ?evirisiyle de T?rk?eye kazand?r?lm??. ?lk bask?s? 1998 y?l?n? g?stermesine kar??n bu ?al??man?n medya ve ?zelde gazetecili?in g?n?m?zde tart??t???m?z temel sorunlar?na da yan?t verebilmesi ilgin?. Demek ki ileti?imde teknoloji a??s?ndan geli?meler ne denli h?zl? olsa da, gazetecili?i bir ba?ka boyuta ta??maya ne denli u?ra??lsa da gazeteci kimli?i ile ?rt??en g?rev, sorumluluk ve etik de?erler de?i?miyor, de?i?memeli de...
    Kitaptan alt?n? ?izdi?im sat?rlar aras?ndan al?nt?lad???m bir b?l?m? sizlerle payla?mak isterim:
    ?Gazetecilik, daha ?zenli olmalar? gereken ki?iler, hatta ?o?u kez bu mesle?in i?indekiler taraf?ndan ad?na leke s?r?lse de, onurlu bir meslektir. ?deolojik e?ilimleri ne olursa olsun h?k?metlerin ?o?u, bas?na a??k?a m?dahale etmedikleri zamanlarda bile sans?r ve denetim uygulamaya ?al???r, bunu da genellikle ba?ar?rlar. Gazete sahipleri, b?y?kl?k hastal?klar?n? bir kenara b?rakal?m, bas?n? kendi iktidar ve zenginlik aray??lar?n? tatmin edecek bir ara? olarak kullan?rlar. Gazetecilerin ise ?akayla kar???k s?ylendi?i gibi etik d??? davranmak i?in r??vet almaya bile ihtiya?lar? yoktur. Hatta ?t?keticiler? de sa?mal??a ve baya??l??a prim verip, berbat standartlar? kural kabul ederek gazetecili?in hizmet d??? kalmas? i?in ellerinden geleni yapmaktad?rlar.
    Yine de gazetecilik onurlu bir meslektir; ??nk? haber, yorum ve g?r??leri i?eren bilginin dola??m?n? sa?lamak gibi onurlu bir g?revi vard?r.?
    Anamal d?zenin ve iktidarlar?n hemen t?m ?lkelerde ?zellikle 1990?l? y?llardan g?n?m?ze medya ve gazetecilik alan?na yeni bir ?ekid?zen verme u?ra?lar?n?n enfes bir anlat?m? kan?mca yukar?daki sat?rlar. Bize gelince. Etik, gazetecilerin ve gazete sahiplerinin bir haberin, yorumun ucu kendilerine dokundu?u zaman hat?rlad?klar? bir kavramd?r. Bunun d???nda daha ?ok sat?? ve k?r i?in ayakalt?na alamayacaklar? hi?bir ilke yoktur. ?ocuk, kad?n haklar?, e?cinsellerin haklar?, ?rk??l?k, kimlik konular?ndaki haberler duruma g?re rahat?a manip?le edilerek yer bulur g?rsel ya da yaz?l? medyada. Dil ?zeni g?sterilmez. Meslek kurulu?lar?n?n, ?rne?in T?rkiye Gazeteciler Cemiyeti?nin emek ?r?n? ?T?rkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluk Bildirgesi?ni ka? gazete edit?r?n?n, yaz? i?leri m?d?r?n?n ba?tan sona okudu?unu do?rusu hep merak eder dururum. Spor sayfalar?ndan art?k b?y?k gazetelerin ?n sayfalar?na da s??rayan sava?, ?iddet, k??k?rt?c? ?rk??l?k kokan ba?l?klar? atan sekreterleri ya da onlara bu ak?llar? veren ki?ileri de merak etti?im gibi.
    ??ten ??kar?lan onlarca medya emek?isi i?in bas?n?n suskunlu?u bu kez Emin ??la?an??n H?rriyet?ten ili?i?inin kesilmesi ile bozuldu. Kar?? holding gazeteleri ba?ta, sesler y?kseldi. H?rriyet genel yay?n m?d?r? yan?t vermek zorunda kald?. Meslek ilkelerine uymuyormu? ??la?an??n yaz?lar?. Sevsinler. Plazalar?nda duvarlar?na ast?klar? ilkelerle ??kard?klar? gazeteyi ba?da?t?rabiliyorlar m?? ?nce bir vicdanlar?na sorsunlar. Gelelim ??la?an?a. Ayn? meslek kurulu?unun ?yeleriyiz. G?r??leri ve yaz? ?slubu ile ba?da?t???m? s?yleyemem. Ayr?ca H?rriyet gazetesi Zeynep Atikkan gibi d?r?st, ilkeli ve usta bir gazeteciyi i?ten ??kar?rken, Prof. M?mtaz Soysal??n yaz?lar?na son verirken k??esinden ses ??karmamas?n? da unutabilmemiz olas? de?il. Yine de tarihin garip cilvesi, onu savunmak bizlere kald?. Bir bak?ma da hi? hazzetmedi?i sosyalist e?ilimli, demokrasi sava??m?na g?n?l vermi? gazetecilere. Fikirlerine kat?lmasak da yaz?lar? nedeniyle i?ine son verilen bir yaz?n emek?isine yap?lan davran??? k?namal?y?z elbette. D???nce ve ifade ?zg?rl???ne sayg? duyman?n gereklerinden biridir bu. Ayr?ca biliyoruz ki ??la?an??n yaz?lar?na meslek ilkeleri ad?na son verdiklerini s?yleyenler, ?ok k?sa bir s?re sonra ??la?an?? aratacak ?l??de vatan, millet edebiyat? ?zerine kalem oynatacak, demokrat insanlar? karalamakta duraksamayacak, devlet kat?na ihbar edecek, yeni yazarlara k??elerini a?acakt?r.
    Turgay Olcayto
    www.evrensel.net