G?ZLEMEV

G?ZLEMEV

  • D?n sabah 08.00 sular?nda kalkt?m, y?z?m? y?kamadan mayomu giydim. Evin ?n?nden y?z yetmi? ad?m att?ktan sonra, k?y?n?n denize son uzant?s?ndan kendimi b?rakt?m.


    D?n sabah 08.00 sular?nda kalkt?m, y?z?m? y?kamadan mayomu giydim. Evin ?n?nden y?z yetmi? ad?m att?ktan sonra, k?y?n?n denize son uzant?s?ndan kendimi b?rakt?m.
    Her sabah b?yle yap?yorum. Evden ??k?p, k?y?daki platformun ucuna geldi?imde, burnumu sa? elimin ba? ve i?aret parmaklar?yla kapat?p, tempomu hi? yitirmeden ve de hi? d???nmeden kendimi suya b?rak?yorum. Sonras?nda, kar??daki Aqua termal havuza do?ru on be? kula? at?yor, kollar?mla yirmi kadar makas hareketi yap?yor, kurba?a gibi y?z?p k?y?ya d?n?? yap?yorum.
    Bu hal bana intihar? ?a?r??t?r?yor. Belki de bir t?r merak bu? Tam o s?rada, ilk olarak son ?ans? iyi kullanamad???m? d???n?yor, turkuvaza g?z? kapal? dal?yorum.

    ?ntihar olgusu
    Sanki ellerim ve kollar?m ba?l?? Sayg?s?zl?k... Farkl? olmak de?il, hi? olmamak duygusu... Sorunun ??z?lebilece?ini g?rememek hali? Ya da her ?eyin ??z?lece?ini sanan, ancak hi?bir ?eyi ??zemeyen bir eylem t?r??
    Suya d??mezden ?nce g?zlerimi kapatt???mda t?m ya?am?m? salise i?inde yeniden ya??yorum. Dikkat kesilerek bak?yorum, mutsuzlu?um cesaretimle ?iftle?iyor.
    Bu i?ten ciddi anlamda keyif almaktay?m.

    Sa?masapan bir ?yk?
    D?n sabah da ayn? keyfi ald?ktan sonra ??kt?m, eve geldim, bah?ede du?umu yapt?m. Tam sa??m? kuruluyordum ki, badem a?ac?n?n g?vdesinde sa?l? sollu iki ?erit halinde olamazcas?na bir disiplin i?inde gidip gelen kar?ncalar? g?rd?m. ?am a?ac?na t?nemi? a?ustosb?cekleri, ak?amdan kalma t?rk?lerini s?rd?rmekteydi.
    Do?al olarak akl?ma La Fontaine geldi. Kar?nca, b?t?n bir yaz yaln?z kendini, yaln?z ?z?n? d???nerek k??l?k yiyece?ini d?zm?? de, ambarlar?n? doldurmu? da, ?imdi bu?day ?uvallar? aras?nda, burnu Kaf Da???nda oturmaktaym?? da... B?t?n bir yaz, kar?ncan?n taneleri birbiri pe?inden evine s?r?klerken, a?ustosb?ce?inin t?rk?lerinden haz duydu?unu, o t?rk?lerle yaz?n g?zelli?ini bir par?ac?k dahi olsa anlayabildi?ini yazmaz La Fontaine. Karl? bir k?? g?n? kar?ncan?n kap?s?n? ?alan a?ustosb?ce?ini, ?st?ne ?stl?k, kendi akl?nca alay ederek kovu?unu anlat?r.
    Seni gidi La Fontaine seni!
    Bu masal? oldum olas? sevmemi?imdir, ama bu sevgisizli?im kar?ncalar? ?takdir? etmemi elbette ki engellememi?tir. Nitekim, yery?z?nde en kalabal?k n?fusa sahip olan canl?lar?n kar?ncalar oldu?unu ge?enlerde bir belgeselde izledim, hayran kald?m. Her yeni do?an k?rk insana kar??l?k, yakla??k yedi y?z milyon kar?nca d?nyaya geliyormu?. ?nan?l?r gibi de?il! ?nan?l?r gibi de?il, ama b?cek t?rlerinin en ?sosyal?le?mi?i olduklar?, en iyi ?rg?tlenenlerin, ?koloni? denilen topluluklar halinde ya?ayanlar?n onlar oldu?unu yads?yabilir miyim? ?rg?tlenmeleri ?yle geli?mi? bir d?zen i?inde ki, bu a??dan insanlar?nkine benzer bir uygarl??a sahip olduklar?n? bile d???nd?m.

    Kar?ncalar?n sosyal sitemi
    Kar?ncalar besinlerini ?retip depolarken, yavrular?n? g?zetir, kolonilerini korur ve sava??rlarm??. Hatta do?ada ?terzilik? yap?p, ?tar?m?la u?ra?an, ?hayvan yeti?tiren? koloniler bile varm??. Do?ru mu yanl?? m? bilemem, ben hayvanbilimcilerin yalanc?s?y?m. Aralar?nda ?ok g??l? bir ileti?im a?? bulunan kar?ncalar?n, toplumsal ?rg?tlenme ve uzmanla?ma a??s?ndan bak?ld???nda, hi?bir canl? ile k?yaslanamayacak ?st?nl?kte oldu?unu da onlar s?ylediler.
    G?n?m?zde toplumsal ?rg?tlenmeleri sa?lamak, sosyo-ekonomik sorunlara kal?c? ??z?mler bulabilmek i?in kurulan ?d???nce gruplar??nda (think-tankler), ?st?n zek? ve e?itim d?zeyine sahip ara?t?rmac?lar?n geceli g?nd?zl? ?al??malar yapmakta olduklar?n? biliyorum. ?deologlar ise, y?zy?llard?r sosyal modeller ?retmekteler. Bunca yo?un ?abaya kar??n d?nya geneline bakt???m?zda, hen?z ideal bir sosyo-ekonomik toplum d?zenine ula?abilmi? de?iliz. ?nsan topluluklar? i?inde daima rekabete ve ki?isel ??karlara dayal? bir d?zen anlay??? oldu?undan, kurulan d?zenlerin kusursuz olmas? hi?bir zaman m?mk?n olam?yor. Oysa baksan?za, kar?ncalar, kendileri a??s?ndan en ideal olan sosyal sistemi milyonlarca y?l ?ncesinden g?n?m?ze kadar hi?bir aksakl??a meydan vermeden s?rd?rmekteler.

    A?ustosb?ceklerinin do?umlar?
    Yaz boyunca c?rtlak c?rtlak ?ten ve genelde patlayarak ?ld?kleri s?ylenen a?ustosb?ce?iyle bu yaz daha bir iyi tan??t?k. Kendilerine ?zg?, koro halinde ?t?yorlard?. S?ca?? ?ok sevdiklerini, baz? t?rlerinin ?ok ?zg?n ses ??kard?klar?n? biliyordum. Ses ??karmalar?n?n ve i?itmenin ?iftle?mede ve kur yapmadaki ?nemini, di?ilerin erke?in sesine y?neldi?ini, di?isi yan?na gelen erke?in sesinin kesildi?ini, bazen sussunlar diye ellerimi ??rpmam?n bile di?ileri cezp etti?ini yeni ara?t?rd?m, yeni ??rendim.
    Erkekler, di?ilerine yandan yakla??r ve kar?n b?lgesi (abdomen) ucundaki ?iftle?me ayg?tlar?n?, alttan, di?inin yumurta koyma borusunun kaidesindeki di?i kanal?na sokarlarm??. Bir s?re sonra di?i, odunlu bir bitkinin ince dal?na ya da kal?n bir otun sap?na yumurtalar?n? yerle?tirir, bunun i?in g??l? testereli yumurtas?n? bitkinin i?ine iter ve ?ok defa oval yap?l? olan bir?ok yumurtay? bu delikten i?eri t?k??t?r?rm??. Bir ay i?inde d?rt y?z-alt? y?z yumurta b?rak?rlarm??. Yumurta b?rakmak i?in yararland?klar? dallar ?ok defa kurudu?undan bazen fire verirlermi?. Yumurta deliklerinden ??kan nimfler topra?a d??er, toprakta 15-60 cm. derinliklerinde galeriler a?arak de?i?ik bitkilerin k?klerini emerek beslenirlermi?.

    K?sac?k bir ?m?r
    Nimf d?nemleri, toprak i?inde iki bu?uk y?l kadar s?rermi?. Geli?melerini tamamlayan nimfler, genellikle geceleri topraktan ??karak bir a?aca, ?al?ya ya da ota t?rmanarak s?k?ca tutunur ve daha sonra g???slerinin ?zerindeki deride a??lan bir yar?ktan d??ar?ya s?z?l?rlermi?. Ve de erginlerinin ya?am s?resi sadece d?rt, bilemedin alt? haftaym??.
    Bunlar? da ??renince a?ustosb?ce?i?nin b?t?n bir yaz kendini, ?z?n? d???nmeden, t?rk? ????rmas?n? kahramanl?k olarak tan?mlad?m. La Fontaine?den de daha bir so?udum. Olamazd?. A?ustosb?ce?i, gidip kar?ncan?n kap?s?n? ?alacak kadar ruhsuzla?amaz, ?sanat??? y?rek g?c?n? b?yle a?a??la?arak yitiremezdi.

    A?ustosb?ce?inin bizim bural?s?
    Di?erlerini bilemem, ama Sissus?un (?e?me?nin antik devirlerdeki ad?) a?ustosb?ceklerinin tam anlam?yla birer sanat?? olduklar?n? d???nd?m. B?t?n bir yaz, s?cak g?nleri, ?l?k y?ld?zl? geceleri sevin?li t?rk?leriyle s?slediler. G?n i?inde ?al???rken, y?ld?zlar?n alt?nda rak?m? i?erken onlar?n sesinden tat ald?m ben. Karar?m do?ruydu, hepsi birer sanat??yd?. ?ark?lar?n? s?ylemek i?in soluk t?kettiler, y?rek?iklerini par?alara b?lerek ???kl? damlalar gibi ses bi?imine sokarak havaya e?it oranda da??tt?lar. Yoruldular. Yaln?z kendileri i?in de?il, t?m dinleyenleri i?in didindiler. Esas?nda ba?kalar? i?in t?rk? s?yleme?e ?yle al??m??t?lar ki, kendilerini hi? d???nmediler. B?t?n bir yaz, kendi ?zel ya?amlar?n? bir kerecik dahi olsun ak?llar?na getirmediler. Adad?lar ?m?rlerini co?kuya?
    Hakl?yd?lar. ?ki bu?uk y?l d?nyaya gelmek i?in bekleyip, hepi topu bir ay ya?amak u?runa de?er miydi kar?nca gibi ?al??maya?
    Ak?am oldu?unda onlar?n ezgilerine ben de e?lik ettim.
    A?ustosb?ce?ile?tim.
    ?st?n Akmen
    www.evrensel.net