asya pasifikte bu hafta

asya pasifikte bu hafta

bar??? d???n?rken, kap?lar? ?alamayan ?ocuklar? duyabilmek...


1 Eyl?l D?nya Bar?? G?n? ve ?D?nya Bar?? G?n?? denince akla ilk gelen konulardan biri, elbette Hiro?ima ve Nagasaki?ye at?lan atom bombalar? ve 62 y?l ?nce bug?n (2 Eyl?l 1945), Japonya?n?n teslim olu?uyla 2. Payla??m Sava???n?n (1939-1945) son bulu?u... Naz?m Hikmet?in iki etkileyici ?iirinin (?K?z ?ocu?u? ve ?Japon Bal?k??s??) g?c? ve yayg?nl??? nedeniyle, T?rkiye?de ?Japonya?n?n 2. Payla??m Sava???nda hi?bir su?u yok? bi?iminde yanl?? bir kan? var. Bu yanl?? kan?n?n, Naz?m Hikmet?in ?iirlerinde, Japonya?n?n sava? su?lar?n? anmamas?ndan ileri geldi?ini g?rmek, ?z?c? ve daha ?z?c?s?, Asya tarihi ?st?ne kan?lar?m?z?n, kitaplarla ya da gazete yaz?lar?yla de?il ?iirlerle bi?im bulmas?... Bu iki ?z?c? olgunun biraz olsun ?n?ne ge?mek i?in bu yaz?m?zda, Japonya?n?n h?l? kabul edip ?z?r dilemedi?i sava? su?lar?n? s?ralayaca??z. Elbette, milyonlarca Asyal?n?n can?na mal olan bu sava? su?lar?, bir ?lkeye atom bombas? atmak i?in gerek?e olamaz; ama bir?ok ?rnekte oldu?u gibi mazlumlar (Japonya), masum de?iller; mazlumlar, ellerinde g?? olmad??? i?in zalimlik yapamam??lar; daha do?rusu, zalimliklerini s?rd?rememi?ler. Japonya?n?n gaddarca katletti?i milyonlarca sivil Asyal?, Hiro?ima?da ve Nagasaki?de ?lenlerden daha az de?erli de?ildir. Umar?z, a?a??da s?ralayaca??m?z sava? su?lar?, bundan sonra Hiro?ima ve Nagasaki?yi anan T?rkiyelilerde, Japonya?n?n katletti?i milyonlarca Asyal?y? da anma d???ncesi uyand?r?r.
Naz?m??n ?iirine d?nelim: Kap?lar? ?alan Japon k?z ?ocu?unu anarken; kap?lar? ?almas?na bile izin verilmeden katledilmi? ya da ?zerlerinde nazi deneylerini aratmayacak bi?imde salg?n hastal?k deneyleri yap?lm?? Asyal? ?ocuklar? da anmak gerekiyor, hatta onlar? daha ?ok anmak gerekiyor.
Sorumlular cezaland?r?lmad?
Sava? s?ras?nda Japonya?n?n, 23 milyonu ?inli olmak ?zere toplam 30 milyon Asyal?y? ?ld?rd??? ?ne s?r?lmekte. On binlerce sava? esiri ve sivil, anestezisiz deneylere maruz b?rak?ld?; deney ama?l? olarak kollar?, bacaklar? kesildi; bedenlerine salg?n hastal?klar ??r?nga edildi ve bunlar? yapanlar, nazi ?rne?ine benzer bir bi?imde Japonya?n?n en yetenekli doktorlar?yd?. Bu doktorlar, sava? bitiminde cezaland?r?lmad?lar ve i?lerinden h?l? huzur i?inde ya?ayanlar bulunmaktad?r. ABD, Yahudilerin de bask?s?yla nazi sava? su?lular?n? en k???k delikten bile ??kar?p cezaland?r?rken, Japonya?n?n kasaplar?, ellerini kollar?n? sallaya sallaya gezmi?lerdir. ?stelik Japonya, ?inli sivil halka kar?? ?e?itli kereler kimyasal silah kullanm??t?r ve sava? esirleri ?zerinde de kimyasal silahlar?n etkilerini denemi?tir.
Japonya, 1945?te Vietnam halklar?n?n pirin? ekmelerini yasaklayarak, 2 milyon Vietnaml?n?n ?ok k?sa bir s?rede a?l?ktan ?lmesine yol a?m??t?r. Sorumlular, bu vah?et i?in de yarg?lanmam??t?r. Dahas?, sava? esirleri, k?le i??i olarak kullan?lm??t?r. Yaln?zca bir tek demiryolu yap?m?nda bile 100 bin Asyal? ya?am?n? yitirmi?tir. Japonya?n?n sava? su?lar? saymakla bitmez.
Sava? sonras?nda kurulan Sava? Su?lar? Mahkemesi, su?lu bulduklar?n? idama mahkum ederken, bu su?lardan birebir sorumlu olan bir?ok ?st d?zey yetkiliyi g?rmezden geldi. Vah?etin ba? sorumlusu Japonya ?mparatoru Hirohito, en ufak bir ceza bile almad? ve biz h?l?, kap?lar? ?almalar?na bile izin verilmeyen o Asyal? ?ocuklar?n sesini duyam?yorsak; bu durum, o ?ocuklar?n sesinin daha c?l?z olu?undan kaynaklanmakta... Bu yaz?da, kap?lar? ?alanlar?n de?il ?alamayanlar?n sesi olabildiysek, ne mutlu bize...
Bir g?n bir Japonyal?yla tan???rsan?z ya da bir Japonyal? arkada??n?z varsa, ona ?nce Hiro?ima ve Nagasaki ile ilgili ?z?nt?n?z? belirtebilirsiniz ama ondan sonra, Japonya?n?n sava? su?lar?yla ilgili olarak ne d???nd???n? sorman?z? ?neririz.
?Yok su?-mu? falan, yi?it askerlerimiz kahramanca ?arp??t?lar? ?stelik, ?Biz onlar? kesmedik, onlar kesti bizi? diyorsa, bizce en do?rusu, Hiro?ima ve Nagasaki ile ilgili ?z?nt? s?zlerinizi geri alman?zd?r. ??nk? bir kez daha, mazlum g?r?nenin asl?nda zalim oldu?u bir ?rnekle kar?? kar??yas?n?z demektir...
Dr. Ula? Ba?ar Gezgin
www.evrensel.net