G?ZLEMEV

  • Bu y?l, tatili herkese ?nasip? olmayacak ?ekilde uzatt?m. Vallahi ?nispet? yapm?yorum, ?k?skananlar ?atlas?n? diye s?yl?yorum. Eee.. Ne de olsa k?rk y?la yak?n gece g?nd?z, yaz k??, neredeyse hi? izin yapmadan ?al??m???m, hakk?m ...


    Bu y?l, tatili herkese ?nasip? olmayacak ?ekilde uzatt?m. Vallahi ?nispet? yapm?yorum, ?k?skananlar ?atlas?n? diye s?yl?yorum. Eee.. Ne de olsa k?rk y?la yak?n gece g?nd?z, yaz k??, neredeyse hi? izin yapmadan ?al??m???m, hakk?m de?il mi Allah a?k?n?za? Yeni kitab?m? da burada, ?zmir?in ?e?me il?esinde haz?rl?yorum. Hedefim, dosyay? eyl?l sonunda yay?nc?ya teslim etmek. Ekim ay?nda gene tiyatro izlemelerim ba?layacak. Yorucu bir ?kovalamaca?? Ve de do?al olarak yay?na haz?r hale getirilecek ele?tiri yaz?lar?m. Gerginlikler, yeni k?sk?nl?kler. Hayat Televizyonu?nda da Metin Boran ile birlikte tiyatro sanat?na de?gin bir program sunaca??z. Bu arada, yaz nezlesi ?? g?nd?r keyfimi ka??rd? ama d?n ??len vakti, Ala?at? yolunda ke?iboynuzu a?a?lar?n?n alt?ndaki lokantada menemen yedim, iki ?i?e de bira i?tim. ?i?tim ama galiba iyi geldi.
    Ke?iboynuzu a?a?lar?n?n alt?ndaki lokantaya giderken yan?ma bir tomar da gazete alm??t?m. 1840?lardan sonra ?stanbul?un sosyal ya?am?na giren ?alafranga? bira k?lt?r?n?n, 1847 y?l?nda ?arpa suyu? ad?yla resmen hukuk mevzuat?na al?nd???n?, do?rusu ben de o boyal? gazetelerden birinin ekinde okuyup yeni ??rendim.
    O y?llar? elbette bilemezdim. ?lgilendim, an?lar dehlizine girdim.

    ?Bomonti Bira Bah?esi?
    Benim detaylar?yla an?msad???m 1950 sonras? ?alafranga? salonlar ve bira bah?eleri. Bunlar aras?nda bende en fazla iz b?rakan?ysa Bomonti Bira Bah?esi.
    Bu mek?n?, ak?amlar? Levanten ve gayrim?slimlerin yan? s?ra ?stanbullu M?sl?man ailelerin de doldurdu?unu d?n gibi an?ms?yorum. ?Ak?amlar?? diyorum, ??nk? Bomonti Bira Bah?esi?ne g?nd?z gitmi?li?im yok. Bilebildi?im kadar?yla, ?lkemizde modern bira ?retim tekni?i ile ?retime ba?lam?? ilk bira ?retim tesisi buras?. ?svi?reli Bomonti karde?ler, 1890 y?l?nda Ferik?y?de bir ?retim tesisi kurmu?lar, burada ?st fermantasyonla ?retime ba?lam??lar. ?i?li?deki Bomonti semti de ad?n? bu fabrikadan edinmi?.

    Bah?edeki afi?ler
    Bomonti Bira Bah?esi?ni her zaman ?ok kalabal?k olarak an?ms?yorum. Ortada kocaman bir havuz vard? ve yan?lm?yorsam, havuzun kenar?nda m?zik ?alard?. Kad?n-erkek ay?r?m? yoktu ve geceler 1?e 2?ye kadar s?rerdi. Bira, m??terilere 5-6 litre kapasitede k???k f???larda ikram edilirdi. Yani m??terinin masas?na bira o ?ekilde gelirdi, ?yle bardakta falan de?il. Biray? f???dan k?p?kl? k?p?ks?z istedi?in ?ekilde doldurmak ayr? bir keyif i?iydi. Bah?edeki as?rl?k a?a?lara ?ivilenmi? biran?n besleyicili?ine ve sa?l?k a??s?ndan ?nemine de?gin afi?leri de an?ms?yorum.
    Kimileri Bomonti Bira Fabrikas??n?n 1950?li y?llarda, kimileri de 1960?l? y?llarda ?retimine son verdi?ini s?yl?yorsa da, ben 1976 ya da 1977 y?l?nda oradan f??? bira ald???m? d?n gibi hat?rl?yorum. Demek ki, ger?ek kapan?? 1970?in sonlar?na denk gelmekte.

    ?Transval?
    Bir de Transval vard? an?msad???m. ?i?li Abide-i H?rriyet Caddesi ?zerinde. Bir ??gen mevkideydi. Abide-i H?rriyet Caddesi ile ?imdiki Emniyet Amirli?i yolunun kesi?ti?i noktada. Orada g?nd?zleri de bira i?ilirdi.
    Bizim evin tam kar??s?nda oldu?u i?in iyi hat?rl?yorum.
    Ak?amlar? m?zik de olur, tavernaya d?n???rd? Transval. Pola Morelli falan program yapard?. Ama g?nd?zleri ??k han?mlar?n, ??k beylerin mek?n?yd?. Ate?te t?ts?lenen ?irozun ak?amlar? d??ar? s?zan kokusu, bug?n bile burnumun ucunda. Transval bir ara kapand?, sonra yeniden a??ld?, sonra gene kapand? sonsuza dek.

    Moda dendi mi ?Ko?o?, ?Ko?o? denilince Moda
    Moda?daki Ko?o?nun 1960 sonras?n? bilirim. ?stanbul?un en tan?nm?? bal?k mek?nlar?ndand?. Yaz ak?amlar?na, ak?am?stlerine Ko?o?nun teras?nda Marmara manzaras?na kar?? bir bardak birayla ba?lamak, m?davimlerinin gelene?i haline gelmi?ti. H?l? de?i?meyen ?ef Muharrem Usta?n?n haz?rlad??? tereya??nda karides, s?cak ci?er ve muska b?re?i biraya meze edilirdi.

    ? Veee ?Atlantik? efsanesi

    ?imdiki Sadri Al???k Soka???n?n ba??nda bulunan ma?azan?n yerinde, yani Saray Muhallebicisi?nin tam kar??s?nda bulunan Beyo?lu?nun ilk birahanesi Atlantik?i de atlamamak gerek. ?Arjantin? ad?yla an?lan votkal? siyah biralar, biralara e?lik eden o tad?na doyulmaz sosisler? Sosislerin yan?nda m?kemmel Rus salatas? ya da ?d?n baba d?ner?ler!.. Sosisi bir ba?kayd? Atlantik?in. Neden ba?kayd? anlatmak olanaks?z. ?Sadece ba?kayd?? demekle yetineyim en iyisi.
    Atlantik, bir anlamda Galatasaray Tramvay Dura?? gibiydi ve hemen herkes, bir ?eyler at??t?rarak biralar?n? yudumlarken arada ayakta durma rekorunu da k?rard?. ?Degustasyon? ile ??i?ek Pasaj??, tart??mas?z uluslararas? bir platformdu, fasl-? muhabbeti ile Cadde-i Kebir?in ?Kristal Gazinosu? da g?z ard? edilemez elbette, ama benim anlatt?klar?m kim ne derse desin daha farkl??

    Ankara?n?n ?Piknik?i
    Ala?at? yolunda, ke?iboynuzu a?a?lar?n?n alt?ndaki lokantada ikinci ?i?enin sonuna do?ru, Ankara K?z?lay?daki ?Piknik? d??t? akl?ma.
    ?Piknik?, so?uk votka ve biran?n yan?nda sosisi, patates tavas?yla ?nl? ve 1960?l? y?llar?n Ankara?s?n?n en ?nemli mek?n?. Yay?nbal??? tavas? ve uskumru dolmas? da pek ?v?l?rd?, ama hi? yemedim. ?stanbul?da kapanan Orman Lokantas??ndan Tana? Mastakas Usta, mutfa??n ba??ndayd?. Tana? Usta, e?i benzeri olmayan mezeler, ?i?ler, sandvi?ler yarat?rd? ve hizmet m?kemmel ?st?yd?. ?Piknik?in garsonlar? b?y?k b?rakamaz, sigara i?emez, m??terilerle ?beyefendi?siz, ?han?mefendi?siz konu?amaz, parti ve tak?m tutamaz ya da tuttu?unu belli edemezdi. Lezzet kadar, servise de ?zen g?sterilirdi ?Piknik?te. Kasada ?al??an, m??terinin paras?n? ald???nda g?ler y?zle te?ekk?r etmezse, a?a??dan Patron Re?at Bey?in tekmesini yerdi. ?ef-Garson Vasil Lupi?nin, be? dili anadili gibi konu?tu?unu an?ms?yorum. Bir an? aktar?m?nda, ?ok keyiflendi?inde y?ksek sesle Arnavut?a ?ark?lar s?yledi?ini bile duydum.

    Ankara?n?n ilkleri
    Kocaman bir kokteyl barda??n?n kesilmi? hali olan bardaklarla sunulan taze Atat?rk Orman ?iftli?i biras?, bir ?Piknik? klasi?ine d?n??m??t? ve m??terilere ?Arjantin? ad? alt?nda sat?l?rd?. Rak?, uzun oturma gerektirece?inden verilmez, sandvi?ler ilk defa Piknik?e ?zg? olarak ya?l? beyaz ka??tlara sar?larak sat?l?rd?. Paket servislerinde kullan?lan beyaz naylon torbalar?n ?zerinde yine bir ?ilk? olarak k?rm?z? renkle ?Piknik? yazard?. Ankara?da cips ?retimi de, ?Espresso? servisi de, Rus salatas? da, krem karamel de ilk ?Piknik?te ba?lam??t?. ?zel olarak yapt?klar? hardal?n tad?, bug?n bile dama??mda.
    Ala?at? yolunda, ke?iboynuzu a?a?lar?n?n alt?ndaki lokantada ikinci ?i?enin sonunda g?zlerimi kapatt?m. Sen misin kapatan?! ?Piknik?in kap?s?nda kocaman bir ?emsiyenin alt?na t?r?n?n ilk ?rne?i olan 750 kiloluk Carpigiani dondurma makinesinin ba??nda, tiril tiril beyaz giysileri i?inde bir garson, dondurma sat?yordu. Kolu indirdi?inde, vanilyal?- ?ikolatal? dondurma spiral ?ekilde k?laha akt?.
    ??lenden sonra, eve d?n?? yolumda, Ala?at??da on iki adet t?rbinden olu?an r?zg?r ?iftli?inin ?n?nden ge?erken i?imde bir ?eyler da?land?, da??ld?; geldi bug?nlere ba?land?!..
    ?st?n Akmen
    www.evrensel.net