Pavarotti ?zerine

D?nyan?n ?nde gelen opera ?ark?c?lar?ndan Luciano Pavarotti?nin ard?ndan neler s?yleyebilirim? Ya da ?lkemiz a??s?ndan bakt???m?zda bir m?zik ele?tirmeni olarak Pavarotti ?zerine neler s?ylenmelidir?


D?nyan?n ?nde gelen opera ?ark?c?lar?ndan Luciano Pavarotti?nin ard?ndan neler s?yleyebilirim? Ya da ?lkemiz a??s?ndan bakt???m?zda bir m?zik ele?tirmeni olarak Pavarotti ?zerine neler s?ylenmelidir?
?nce demirba? bilgiler: ?talya?n?n Modena kasabas?nda 1935 y?l?nda bir f?r?nc?n?n o?lu olarak do?an Pavarotti, ?ocukluk d?neminde kasaban?n kilise korolar?na girmek ?zere ses e?itimi dersleri alm??, d?zenli ?an ??renimine ancak 20 ya??na geldi?inde, Modena kentinde Arrigo Polo?nun ??rencisi olarak ba?lam??t?r. ??renimini Mantua?da s?rd?ren sanat??n?n solist olarak rol ald??? ilk eser, ?La Boheme? olmu?tur (1961). Uluslararas? planda ilk b?y?k ba?ar?s?n? ise 1963?te Londra?da Covent Garden?da kazanan Pavarotti, Viyana Devlet Operas? ve Milano La Scala gibi Avrupa?n?n ?nde gelen opera evlerinde s?yledi?i eserlerle ba?ar?s?n? peki?tirmi?tir. ?zleyen y?llarda Glyndebourne ve Salzburg festivallerine davet edilen, Amerika ve Avustralya?da turneler yapan ?nl? tenor, 1968?de New York Metropolitan Operas??ndaki performans? dolay?s?yla Amerika?da ?Sahnelerin Kral?? olarak nitelenmi?tir. Bundan ?tesini okurlar?m?z da bilir: D?nyan?n d?rt buca??nda verdi?i konserlerin kitleler ?n?nde geni? ilgi uyand?rmas? ?zerine, 1990 D?nya Futbol ?ampiyonas??nda tan?nm?? iki tenor arkada?? Placido Domingo ve Jose Carreras ile ??? Tenor? olarak adland?r?lan konser uygulamas?n? ba?latan Pavarotti, 20?nci y?zy?l?n en b?y?k ?ark?c?lar?ndan Enrico Caruso (1873-1921) ile kar??la?t?r?lm??t?r.
?Demirba? bilgiler?in ?tesinde, sanat?? olarak Pavarotti?nin ?u y?nlerini ?nemsedi?imi belirtmeliyim: 1980 y?l?nda ?Pavarotti Uluslararas? ?an Yar??mas??n? kurarak gen? yeteneklerin tan?nmas?na katk?da bulunan sanat??, izleyen y?llarda o d?nemin ?Do?u Blo?u? olarak bilinen ?lkelerinde de konserler vermi?tir. Bol?oy Tiyatrosu?nda verdi?i konser, bu yakla??m?n ?rneklerinden biridir.
Bizde sanat??lar?m?z aras?nda pek yerle?memi?, ya da gelenekselle?memi? bir ?zelli?ini daha s?yleyelim onun: ?nl? tenor, 1980 y?l?nda an?lar?n? derli toplu bi?imde, ?Pavarotti: My Own Story? ba?l?kl? bir kitapta toplam??t?r.
?imdi gelelim Pavarotti?nin ?l?m olay?n?n ?lkemiz a??s?ndan ?nemine:
T?rkiye?de opera sanat?n?n ???nc? k?me futbol ma?lar? kadar ilgi g?rmedi?ini hepimiz biliriz. Peki ?yleyse, ?talya?n?n ad?n? bile duymad???m?z bir kasabas?nda do?up yeti?en bir opera ?ark?c?s?n?n ?l?m?nden bize ne? Madalyonun birinci y?z? budur. ?kinci y?z? ise besbelli ki T?rkiye?de ad? az ?ok duyulmu? bir sanat?? olan Pavarotti?nin ?medyatik? ?zelli?idir.
Peki, 400 y?ldan beri uygar d?nyay? yerinden hoplatan koskoca bir opera sanat? medyam?z? ilgilendirmiyor da bir opera ?ark?c?s?n?n ?l?m? neden ilgilendiriyor? ??nk? medyam?z?n ?l??tlerine g?re opera sanat? medyatik de?il, ?Pavarotti? ad? ise medyatiktir, var m? diyece?iniz?
Bundan ?u sonucu da ??karabiliriz: Medyam?z i?in ???nc? k?me futbol ma?lar?, 400 y?ll?k bir opera sanat? gelene?inden daha de?erli, daha ?nemlidir.
Ayr?ca ?medyatik? denen de?erler nedir ki? Bug?n var, yar?n yok! Pavarotti mi ?lm??? Bug?n yazar ?izersin, yar?n unutur gidersin?
Ama bak?n, bu konuyu birka? g?n daha allay?p pullay?p s?rd?rebilmek i?in medyam?za ilgin? gelebilecek bir ipucu da vermeliyim:
S?ylentiye g?re Pavarotti, hen?z me?hur olmad??? ilk gen?lik d?neminde ?stanbul ?ehir Operas??na gelmi?, temsillerde birka? ay rol ald?ktan sonra pek ?cevherli? g?r?lmedi?inden kendisine yol verilmi?tir.
?imdi medyam?za d??en g?rev ?udur: ?stanbul ?ehir Operas? 1959 y?l?nda rejis?r Ayd?n G?n??n ?nc?l???nde kurulmu?tur. O d?nemin bir?ok k?demli opera sanat??s? arkada??m?z hayattad?r. Medyam?z, onlardan i?in i?y?z?n? ??renebilir. Ha gayret!..
Ahmet Say
www.evrensel.net