Buz Denizi?nde kestirme yol

Avrupa Uzay Ajans? (ESA), Kuzey Buz Denizi?ndeki erime sonucu buzullar?n kaplad??? alan?n, uydudan ?l??mlerin ba?lad??? 1978?den sonraki en alt seviyesine indi?ini duyurdu


Avrupa Uzay Ajans? (ESA), Kuzey Buz Denizi?ndeki erime sonucu buzullar?n kaplad??? alan?n, uydudan ?l??mlerin ba?lad??? 1978?den sonraki en alt seviyesine indi?ini duyurdu. ESA?n?n a??klamas?na g?re Avrupa?dan B?y?k Okyanus?a kutup ?zerinden kestirme bir deniz yolu a??ld?. ESA?n?n internet sitesinde (www.esa.int), a??lan deniz yollar? uydu foto?raflar?yla g?sterildi.
Tarihsel olarak ge?i?in m?mk?n olmad???, ??Kuzey Buz Denizi Kuzeybat? Ge?i?i?? adl? rota, buzullar?n erimesi sonucu, Avrupa-Asya, Atlas-Pasifik okyanuslar? ge?i?lerine art?k tamamen a??k hale geldi.
1 milyon kilometre karelik fark
ESA?n?n internet sitesinde yer alan bilgilere g?re Danimarka Ulusal Uzay Ajans??ndan Leif Toudal Pedersen, Kuzey kutbundaki buzul erimesinin ??a??r??? dereceye ula?t???n? vurgulad? ve b?lgedeki buzullar?n 3 milyon kilometre gibi ???ok d???k?? bir alana indi?ini belirtti. Bu seviyenin, daha ?nce en d???k alan?n 4 milyon kilometrekare olarak ?l??ld??? 2005 ve 2006 y?llar?ndan bile ??1 milyon kilometre kare daha az oldu?u?? vurguland?. Kuzey Kutbu?ndaki buzullar her y?l eyl?l ay?nda en d???k seviyesine, mart ay?nda da en y?ksek seviyesine ula??yor. Daha ?nceki en d???k alan?n 4 milyon kilometrekare olarak ?l??ld??? 2005 ve 2006 y?llar?nda kuzeybat? deniz rotas? kapal? kalm??t?.
A??klamada, 2005, 2006 ve 2007 foto?raflar? kar??la?t?r?ld???nda, bu y?l b?y?k bir azalman?n g?r?ld???, beklenenden ?ok b?y?k bir azalma olan, tam 1 milyon kilometrekarelik fark?n nedenlerine ili?kin ?ok acil ?al??malar?n gerekti?i kaydedildi.
2040 y?l?nda buzsuz Buz Denizi
ESA?n?n a??klamas?nda, kutuplar?n k?resel ?s?nmaya kar?? hassasiyetinin, d?nyan?n di?er b?lgelerinin 2 kat? oldu?u, baz? bilimcilerin, Kuzey Buz Denizi?nde 2040 y?l?nda hi? buz kalmayaca??n? tahmin ettikleri kaydedildi. BM H?k?metleraras? ?klim De?i?ikli?i Paneli?nin raporlar?na g?re ise kutbun buzdan tamamen ar?nm?? hale gelmesi 2070 y?l?n? bulacak.
Pedersen?e g?re bu y?l yaln?zca Rusya?n?n kuzey k?y?lar?ndaki ge?i?ler kapal? kald?. Ancak bu b?l?m de var olan ko?ullar de?erlendirildi?inde, ??beklenenden k?sa s?re i?erisinde?? a??lacak.
Buzullar?n erimesiyle birlikte Rusya ve Kanada, b?lgede k?ta sahanl??? iddias?nda bulunurken, bu ?lkelerin yan? s?ra di?er baz?lar? da deniz dibi k?ta uzant?s?ndaki zengin petrol ve do?al gaz yataklar?ndan yararlanmay? planl?yor.
Denizcilik ?irketleri ise y?llard?r a??lmas?n? umduklar? rotan?n uydu foto?raflar?n? yay?mlayan ESA, b?lgenin art?k ?denizcili?e tamamen elveri?li oldu?unu? duyurdu. Denizcilik firmalar?, kuzeybat? ge?i?inin, Kanada?n?n kuzey k?y?lar?ndan Panama Kanal??na en ucuz gemi seferini sa?layaca??n? da hesapl?yor. (TOPLUM YA?AM)
www.evrensel.net