Kurucu meclis tart??mas?

Kurucu meclis tart??mas?

Hukuk?ular, anayasa yapma yetkisinin Meclis?te mi Kurucu Meclis?te mi oldu?unu tart??maya a?t?. 1961 Anayasas??nda Kurucu Meclis?te bulunan ?? isim, kurucu meclis olmadan yeni bir anayasan?n yap?lamayaca?? g?r???n? savunuyor. Eski ?yeler, ?Kurucu Meclis?in olmas? idealdir, aksi tart??ma yarat?r. Belli ki bu anayasa s?r perdesi i?inde haz?rlanm??? yorumunu yap?yor


Hukuk?ular, anayasa yapma yetkisinin Meclis?te mi Kurucu Meclis?te mi oldu?unu tart??maya a?t?. 1961 Anayasas??nda Kurucu Meclis?te bulunan ?? isim, kurucu meclis olmadan yeni bir anayasan?n yap?lamayaca?? g?r???n? savunuyor. Eski ?yeler, ?Kurucu Meclis?in olmas? idealdir, aksi tart??ma yarat?r. Belli ki bu anayasa s?r perdesi i?inde haz?rlanm??? yorumunu yap?yor.
Eski Yarg?tay Cumhuriyet Ba?savc?s? Sabih Kanado?lu?nun, ?Yeni anayasalar? ancak Kurucu Meclisler yapabilir? s?zleri ?zerine AKP?nin iste?i do?rultusunda anayasa tasla??n? haz?rlayan heyetin ba?kan? Prof. Dr. Ergun ?zbudun, ?Kurucu Meclisler sava?, ihtilal gibi geli?melerden sonra olu?ur. Buna g?re bir anayasa yapabilmek i?in darbe mi olmas? gerekir? Normal Meclis devam ederken kurucu meclis olu?turulmas? m?mk?n de?ildir? s?zleriyle yan?t vermi?ti.
kurucu meclis kavram?ndan ne anla??lmas? gerekti?ini ve yeni bir anayasa haz?rlanmas? i?in Kurucu Meclis?e gerek olup olmad???n? 1961 Anayasas??n?n haz?rlanmas?nda kurucu meclis ?yesi olarak g?rev alan akademisyen Prof. Dr. M?mtaz Soysal, Gazeteci Altan ?ymen ve Dr. Alev Co?kun NTV?ye de?erlendirdi.
S?r perdesi i?inde haz?rland?
Altan ?ymen (61?deki Kurucu Meclis?te gazeteci temsilcisiydi): Kurucu meclis olarak se?ilmemi? bir meclisin anayasa yapmas?na mani yok. Hukuki bir engel yok ama anayasalar?n yap?lmas? ?ok ciddi bir i?. Toplumdaki b?t?n e?ilimlerin temsil edilmesi, geni? ?l??de uzla?maya dayanmas? gerekir. ?u andaki anayasa de?i?ikliklerinin m?thi? bir s?r perdesi i?inde haz?rlanm?? oldu?u anla??l?yor. 27 May?s m?dahalesi oldu?u zaman hemen ?stanbul ?niversitesi?ne g?rev verilmi?ti. Ayn? zamanda Ankara?da Siyasal Bilgiler Fak?ltesi bir ?al??ma yapm??t?. Anayasa Komisyonu?nun g?r??meleri herkese a??kt?.
Herkesin s?z hakk? olacak ?ekilde Genel Kurul?da ?ok uzun m?zakereler yap?ld?. Neticede 61 Anayasas? o zaman?n Avrupa?daki en demokratik anayasalar?ndan biri oldu. Sava? sonras? ?zg?rl?k?? anayasalardan yararlan?larak yap?lm??t?r. 1982 Anayasas? bundan tam bir geriye d?n??t?r. Yeni anayasada ?ok gerekli denen h?k?mlerin bir k?sm? da zaten 61 Anayasa?s?nda vard?, 82 Anayasas??nda kald?r?lm??t?. 1961?teki Kurucu Meclis, bir ihtilal sonras?nda olu?tu fakat hi?bir zaman ihtilal ?artlar? i?inde ?al??mad?. Kurucu Meclisler emir alt?nda diye s?yleyenler var. 61 Anayasas? haz?rlan?rken askeri kanad?n isteklerinin ?ok b?y?k bir k?sm? reddedilmi?ti. Kapat?lm?? olan Demokrat Parti d???nda di?er b?t?n partilerden temsilciler vard?.
Sa?-muhafazakar-liberal partilerin temsilcileri de vard?. B?t?n illerden temsilciler se?im yoluyla gelmi?lerdi. Bunlar?n d???nda sivil toplum ?rg?tlerinden yine se?imle gelen -kendi i?inde yapt?klar? se?imle- kimseler gelmi?ti. Oktay Ek?i ile ben gazeteciler kurulu?lar?ndan se?ilmi?tik. ?eki?meli ge?en se?imler sonucunda oraya toplumun olabildi?ince geni? kesimini temsil eden kimseler girdi. Bunlar aras?nda anayasa profes?rleri ?oktu. Anayasa Komisyonu?nun i?inde hem anayasa hukuk?ular? vard? hem de ?e?itli kesimleri temsil eden kimseler vard?.
Darbe gerekmez
Prof. Dr. M?mtaz Soysal (61?deki Kurucu Meclis?te akademisyen olarak yer alm??t?): Kurucu meclisler i?in darbe gerekmez. Haz?rlanmas?na herkesin katk?s?n?n istendi?i anayasalar i?in kurucu meclis olmas? ve bunun se?imle olu?mas? gerekir. Genel se?imlerde ba?ka konular; ekonomi, siyaset konu?ulur.
Ama anayasa yapmak ?zere bir kurucu meclis gerekiyorsa onun se?imi anayasa tart??makla olur. Yani insanlar tart??acak, kurucu meclise ?ye yollamak isteyen partiler kendi tezlerini a??klayacak ve insanlar da ona g?re oy verecek. Kurucu meclise girecek olanlar g?r??lerini yans?tacaklar. ?deal kurucu meclis budur. Kanado?lu, ?zde, ideal bir ??z?m olarak hakl?. Yap?lan de?i?iklik anayasada k?kl? bir de?i?iklik bi?iminde ortaya ??kacaksa, ?rne?in laik bir Cumhuriyet?ten pek o kadar laik olmayan bir Cumhuriyet?e ge?ilecekse, rejimin renginde ?nemli bir de?i?iklik yap?l?yorsa sanki darbe olmu??as?na bir kurucu meclis ister istemez akla geliyor.
Kurucu meclis hukuken zaruri de?il, ama siyaseten daha do?ru olurdu. Son se?imde pek anayasa tart??mas? yap?lmad?. Ama anayasa tart??malar? yap?larak gidilmi? bir se?im olsayd? az ?ok ona kurucu meclis g?z?yle bakabilirdik.
Bug?nk? Meclis karar verirse buna da karar verebilir, der ki: ?Biz kendimizi kurucu meclis kabul etmiyoruz. B?yle bir tart??mayla gelmedik. B?yle bir meclis kurulsun? diyebilir. Kendisini lav eder. B?yle bir meclis kurulur. Ama o meclis bir se?imden ??kmal?d?r. ?nemli olan bunun arkas?nda halk?n iradesinin bulunmas? gerekir. ??nk? Aanayasa bir ?e?it toplum s?zle?mesidir. Toplumun tam olarak o meclise yans?mas? gerekir.
Se?ilmi? ?zel bir meclis
Dr. Alev Co?kun (Kurucu Meclis?in se?imle gelmi?, partili en gen? ?yesi): ?imdi yap?lacak olan anayasa halkoyuna sunulacak olsa bile o anayasan?n metinini haz?rlayacak meclisin de halk taraf?ndan se?ilmi? ?zel bir meclis olmas? laz?m. Herkesi kapsayan bir anayasa yap?lmas? laz?m. Ortaya ??kacak anayasa, AKP?nin ?o?unlukta oldu?u bir Meclis taraf?ndan kabul edilecek ve tart??malar ??kacak.
Bu Meclis b?t?n ?lkeyi temsil etmiyor. DYP ve ANAP??n da temsil edildi?i bir Meclis olmu? olsayd?, ileride do?acak tart??malar ortadan kalkard?. AKP?nin dayatma anayasas? ?lkede sorunlar yarat?r. (HABER MERKEZ?)
www.evrensel.net