bir ?l?m yolculu?u g?ncesi

bir ?l?m yolculu?u g?ncesi

Evin geni? salonundas?n, gazeteye makaleni yaz?p g?nderdin, kar?n beyaz bir ayd?nl?k halinde gecenin karanl???n? ayd?nlatt??? havalarda, bazen salondaki ????? s?nd?rd?kten sonra, mum yakarak seyrine koyuldu?un zamanlardaki gibi t?pk?...


Evin geni? salonundas?n, gazeteye makaleni yaz?p g?nderdin, kar?n beyaz bir ayd?nl?k halinde gecenin karanl???n? ayd?nlatt??? havalarda, bazen salondaki ????? s?nd?rd?kten sonra, mum yakarak seyrine koyuldu?un zamanlardaki gibi t?pk?, ?imdi de dragos tepelerinin dingin ve yumu?ak sonbahar sessizli?ine dal?yorsun yeniden, gazeteye g?nderdi?in her yaz?n?n bitiminde g?n?n yorgunlu?u b?yle hafifliyor ??nk?, zihnin, hat?ralar?n son cildiyle me?gul, Diyarbak?r?a gidip geldikten sonra yazmaya ba?lamay? d???n?yorsun, bir karara var?yorsun i?inden, son sayfalar? hat?ralar?n diyarbak?r festivalini anlatmal?, derken yolculu?a bir g?n ve bir gece kala haz?rl?klar?n? ge?iriyorsun akl?ndan, en ince ayr?nt?s?na kadar, yan?na alaca??n elbiselerini, zer ve zer??nin epey zaman temizlenmemi? ince telden kafeslerini d???n?rken, her seyahatin seni neden bu kadar ?ok heyecanland?rd???na, elinde olmayarak bir kez daha ?a??p duruyorsun, ?mr? seyahatle ge?mi?, s?rg?nlere gidip gelmi? biri i?in bu heyecan da fazla diyorsun i?inden ve dudaklar?na belli belirsiz bir g?l?mseme yay?l?yor, mem ? z?n?in galas? var bu y?l hollanda?da, g?zlerin kar??daki dragos tepelerine dal?p gitmi?ken bu yolculuk ?ncesi yeniden o ge?iyor akl?ndan ve bu filmde sana verilen rol?n ?mr?n?n unutulmaz an?lar? aras?na girdi?ini hat?rlam?? olman?n memnuniyetini duyuyorsun, geceyi uykusuz ge?iriyorsun, g?zlerini bir a??p bir yumuyorsun, uyku yok yani, arada bir hafif dal?yorsun sadece, o kadar, sonra g?n?n ilk ???klar?yla banyoya y?neliyorsun, ?l?k bir du?tan sonra giyiniyorsun, beyaz renkli pantolonunu ve uzun kollu ?izgili ti??rt?n? ?zenle katlay?p bavuluna yerle?tiriyorsun, ye?ilk?y?den kalkacak diyarbak?r u?a??na yeti?mek i?in evden erken ayr?l?yorsun, bostanc??dan deniz otob?s?ne biniyorsun, haftan?n ilk g?n? ve otob?s?n i?i kalabal?k, i?erde bir pencere kenar? kestiriyorsun g?z?ne ve bavulunu ?n?ne al?p oturuyorsun, oturdu?un pencerenin kenar?ndan, sabah?n keyfini s?ren mart?lar?n seyrine koyuluyorsun, mavi dalgalar?n ?st?nden g?ky?z?ne do?ru bir al?al?p, bir y?kseliyor mart?lar, i?inden ho??a kal istanbul demek geliyor sonra, bir haftal???na elveda diyorum sana istanbul, bir hafta sonra ve bir pazartesi g?n? d?nm?? olaca??m sana, derken otob?s iskeleye yana??yor, yerinden kalk?p, otob?s? terk etmeye haz?rlanan yolcular?n aras?na kar???yorsun, ?ok bekleniyor, ama kimse inmiyor otob?sten, talihsiz bir gidi? var, ?ok ge?meden i?in asl?n? anl?yorsun, bomba ihbar? yap?lm??, polisler hem kimlik kontrol? yap?yorlar, hem de bomba ar?yorlar otob?s?n i?inde, ke?ke diyorsun i?inden, evi daha erken terk etseydim ve hay?flan?yorsun az biraz, diyarbak?r u?a??na yeti?emiyorsun b?ylece ve malatya u?a??na binmek zorunda kal?yorsun, malatya yolculu?u sana hi? unutmad???n birini hat?rlat?yor, 49?lular?n en renkli simas? ?rfi akkoyunlu?yu d???r?yor akl?na, onun y?llar ?nce, harbiye?nin h?crelerinde s?yledi?i t?rk?y? yeniden hat?rl?yorsun, berf dibare, berf dibare, li ser ?iyay? kurdistan?a xopan berf dibare, havaalan?ndan bindi?in taksinin arka koltu?una iyice yay?l?yorsun, camlar? a??yorsun sonra ve ?z?m ba?lar?ndan, kays? bah?elerinden gelen serinli?i i?inde, ta i?inde hissediyorsun, ?rfi karde?e s?cak bir merhaba g?ndermek arzusu duyuyorsun birden, otob?sle geldi?in elaz???da, bir taksiyle anla?maya var?yorsun, seni tek ba??na ?hususi? diyarbak?r?a g?t?recek, anla?man?za g?re, yol boyunca yap?lan askeri kontrollere itiraz falan istemiyor taksinin elli ya?lar?ndaki ?of?r?, kabul ediyorsun b?t?n ?artlar?n? ve yola koyuluyorsunuz, h?z yapmay? seviyor ?of?r, yollar da ?ok tenha zaten, elaz???dan sonra in cin top oynuyor, hazar g?l?, ay ?????nda yakamozlanan k?p?rt?l? ama sessiz dalgalar?yla arkada kal?yor ?ok ge?meden, maden?e vard???n?zda i?ini bir h?z?n kapl?yor, vedat geliyor akl?na, mala min? vedat, onun, iki g?n bu da?larda, kim bilir belki de kimselerin bilmedi?i ve g?rmedi?i gizli ve karanl?k bir koruna??n i?inde sorguland???n? ve sonrada kur?unlarla delik de?ik olan bedenini hat?rlamak y?re?ini yeniden burkuyor, ihd kongresinde yapt??? k?rt?e konu?madan sonra tutuklanmas? ve duru?ma salonundaki, sakall? hali geliyor g?zlerinin ?n?ne, art?k iyice seyrelmi? kirpiklerinin nemlendi?ini hissediyorsun. 1990 may?s??nda orhan?a diyarbak?r?da misafir oldu?un geceye uzan?yor belle?in, vedat?ta oradayd? o gece ve durmadan gecenin ge? vaktine kadar konu?mu?tunuz dolu dolu, seni k?ye davet etmi?ti bir de, k?ye gidecektiniz birlikte ve o yeni dikti?i, ?z?m ba??n? sana g?sterecekti, i?ine ekti?in b?t?n fideleri midyat?tan gelen, ve birka? y?l i?inde s?ryani i?i ?e?it ?e?it ?z?mlerin yeti?ece?i ba??, taksinin yava?lamas?yla, d???ncelerinden s?yr?l?yorsun, bir kontrol noktas? daha, ama bu seferki, diyarbak?r?a en yak?n olan?, herhalde bundan sonra olmaz diyorsun, arac? usulca durduruyor ?of?r ve neredeyse bir saniyelik zaman i?inde de beklenen komut, gecikmeden geliyor, ara?tan inin ve ellerinizi araca dayay?p bekleyin! emre uyup, arac? terk ediyorsunuz, ellerindeki fenerlerle ayd?nlat?yorlar gecenin karanl???n? ve ellerindeki el lambalar?ndan yay?lan ???klar pervane gibi etraf?n?zda d?n?p duruyor, i?lerinden biri elindeki ????? y?z?ne tutuyor senin ve merhaba musa anter, sen buralar! diyor, b?ylesi bir durumda beklenebilecek bir k?stahl?kla dolu sesi, arac? didik didik ediyorlar, sonra amirleri oldu?unu tahmin etti?in orta ya?l?, b?y?ks?z olan?, g?r bir sesle hayk?r?yor, haydi bakal?m ?ocuklar, musa bey?i g?nderin gitsin! arac?n i?ine ge?tikten sonra, y?z?n?n terini siliyorsun ?nce, sonra da ?of?re gidece?i yeri f?s?ld?yorsun yava??a, ve gece yar?s? demir otel ?in kap?s?ndan, elinde valizinle i?eri dal?yorsun, ak?am yeme?i i?in otelin teras?ndas?n ve eski diyarbak?r, surun i?inde kalan tek katl?, xaw?l? evleri ve onu ?efkatli bir annenin kollar? gibi saran surlar?yla, g?ky?z?ndeki y?ld?zlara uzanan bir k?pr? gibi duruyor sanki g?zlerinin ?n?nde, g?rkemli manzaraya dal?p kendini ?zg?r d???ncelerin kollar?na b?rak?yorsun, belki de binlerce y?ll?k kadim bir tarihin i?inde gezintiye ??k?yorsun, bu kentle ya??t bir ?m?r bi?iyorsun sanki kendine ve kentin adlar?n? hat?rl?yorsun birer birer, asurlular ona amidi dediler, latin ve yunanl?lar amido diyorlard?, derken arap fatihler amid koydular ad?n?, y?zlerce y?l ak?p ge?ti, ?imdi bu kadim kentin ad? amed?tir art?k, bir ?ehrin ve bir halk?n mazisi ile ?zde?le?mi? bir ad amed, dostlarla ge?en bir gecenin bitiminde, sana ayr?lan odana ?ekiliyorsun, yar?n imza g?n?n var erkenden uyumak ve imza g?n?ne dinlenmi? bir halde gitmek istiyorsun, gece serin ve hafifti, sabah uyand???nda, pencereyi sonuna kadar a??p pencereden d??ar?ya bak?yorsun, bu imza g?n? seni al?p y?llar?n ?tesine g?t?r?yor, ?ark postas? y?llar?na, k?rk k?sur y?l ?nceki g?nler, yaz? yazd???n bu gazetedeki k??eni hat?rl?yorsun, geciken posta, ?ark postas? bas?l?r bas?lmaz, cin gibi ?ocuklar?n kuca??nda sat??a ??kard?, ve ?ocuklar avazlar? ??kt??? kadar ba??r?rlard?, yaziy, yaziy, anter abi yaziy, anter abi y?llar sonra, yazd??? kitaplar? imzalayacak bug?n, uzun kuyruklar olu?uyor imza g?n?nde ve bu kuyruklar ge? vakte kadar hemen hi? azalm?yor, kuyrukta bekleyen bir kad?n? fark ediyorsun, kuca??nda bir ?ocuk ta??yor, etraf?na ?rkek ve mahcup bak??lar y?nelten bu kad?n dikkatini ?ekiyor senin ve s?ra ona geldi?inde yan?lmad???n?, amac?n?n kitap imzalamak olmad???n? anl?yorsun, konu?ma iste?i iletiyor sana, masay? terk ediyorsun ve onunla birlikte bir kenara ?ekiliyorsun, gerilla olan kocas?n?n da?da vuruldu?unu s?yl?yor sana ve ard?ndan ne yapmas? gerekti?ini soruyor, g?zya?lar? bir anda sel gibi bo?an?yor, iri parlak g?zlerini ?rten uzun kirpiklerinin aras?ndan, a?z?n?n ve dudaklar?n?n kurudu?unu hissediyorsun, ne zor bir soru bu tanr?m diye ge?iyor i?inden, bir ba? sa?l??? diliyorsun sadece ve ba?ka bir s?zc?k ??kam?yor a?z?ndan, imza masas?na d?n?yorsun yeniden, ?eyh sait isyan?ndan sonra, iki o?lunu, kocas?n? ve iki damad?n? kaybeden, ve ziving? ma?aralar?nda sakland??? g?nlerde, a? kalmas?n ve a?l?ktan ?lmesin diye ona ekmek, ya? ve s?t g?t?rd???n xaltika xeco? yu hat?rl?yorsun, seni kuca??na al?rd? xaltika xeco ve sen ondan diyarbak?r?? anlatmas?n? isterdin, xaltika xeco de b?je, diyarbekir bajareki ?ava ye, law? min, diyarbekir bajareki pir kevnar ? navdar e, dib?jin ku wek s?r ? birc?n diyarbekir li dinyay? li tu cihi ava neb?ne, bug?n bir kez daha anlad?m ki, ?l?m?n hi? unutulmad??? bir ?ehir olmu? diyarbekir, ak?am alacas?ndan sonra kimseleri g?rmek m?mk?n olmuyor bu kadim kentin cadde ve sokaklar?nda, ne bekliyor insanlar, godoyu mu, hi? belli de?il, otelden hi? ??km?yorum, misafirlerim beni hep otele gelip ziyaret ediyorlar, abdusettar hayati av?ar, elinde hediyelerle ??k?p geldi bug?n, e?inin hacdan getirdi?i zarif otuz be?lik bir tespih , siyah sapl? ve sustal? gibi de a??l?p kapanan bir ?ak? ve bir de ?ngiliz aspirini uzat?yor avu?lar?ma hayati , aspirin i?in a??klama gere?i duyuyor bir de, musa diyor bu aspirinler ?ok k?ymetli, piyasadakiler be? y?zl?k, bunlar ?? y?zl?k, dostuma minnettar kal?yorum bu birbirinden g?zel ve birbirinden de ilgin? hediyeler i?in, derken s?phan, bana bir telefon oldu?unu s?yl?yor, hayatiyi yaln?z b?rak?p telefona y?neliyorum, s?phan?a soruyorum bir yandan da kim diye, d?jwar diyor s?phan, seni arayan, d?jwar xalo, ahizeyi kulaklar?ma g?t?r?yorum, bir yandan da g?zlerim hayati av?ar da, son iki g?n?m art?k diyarbak?r?da, bug?n planlad???m?z gibi, gazi k??k?nde, ?ukurova senfoni orkestras?n?n konserini dinlemeye gidiyoruz, k??ke vard???m?z saatlerde, ak?am?n art?k zay?flam?? g?ne?i vurmu?tu k?rklar da??na ve da??n yama?lar?ndan kopan g?lgeler, dicle?ye bir ?emsiyenin g?lgesi gibi d???yordu, dostlar?n seni terasa ??kar?yorlar ve sen k??k?n teras?nda yaln?z olmad???n?n fark?na var?yorsun, m?zi?in duyulmas?yla birlikte, ?e?menin ba??nda oyna?an g?vercinler, k??k? saran ayd?nl???n i?ine dal?yor birden ve senin ?st?nde durdu?un beton zemine yumu?ak bir sessizlik gibi konuveriyorlar, serin bir r?zgar yal?yor y?z?n? ve sen bu an hep s?rs?n, m?zik hi? bitmesin istiyorsun, otele d?nd???n?zde, lobide bir notla kar??la??yorsun, notta d?jwar??n arad??? yaz?l?, tekrar arayaca??n? s?ylemi? ve ?ekip gitmi? otelden, sonra bir pazar g?n? kendini yine bir ticari taksinin i?inde buluyorsun, sen, orhan ve d?jwar, seyrantepe?ye do?ru, bir ak?am alacas?nda yola ??k?yorsunuz, turistik otelin ?n?nden ge?erken, yeniden an?lar?na d?n?yorsun, bu belirsizliklerle dolu yolculu?un daha ba?lang?c?nda, vaktiyle otele dikti?in a?a?lar?n? ve madam miterand ile g?r??t???n an? yeniden hat?rl?yorsun, bir nostaljik keyif duyuyorsun belli belirsiz, sonra gece karanl??? iyice ??k?yor ?ehrin ?st?ne, bir soka??n ba??na gelip duruyorsunuz, ara?tan iniyorsunuz ve d?jwar gidilecek yerin bu sokak oldu?unu s?yl?yor ve sen orhan?la birlikte lo? bir ayd?nl?k i?inde bulunan soka??n i?ine y?r?yorsun, gecekondulardan hafif bir u?ultu y?kseliyor, ?ocuk sesleri ve y?ksek sesle sohbet eden insanlardan ??kan sesler birbirine kar???yor, sonra birden hi? beklemedi?in bir anda, kur?un ya?muruna tutuluyorsunuz, sadece bir ad?m att?ktan sonra s?rt?st? yere y???l?p kal?yorsun, silah sesi kesilmiyor, o s?r?yor, gecekondulardaki u?ultular b??ak gibi kesiliyor ama, g??s?nde ve boynunda bir ?slakl?k hissediyorsun, b?t?n g?c?n? toplay?p dudaklar?n? aralamak ve bir ?eyler s?ylemek istiyorsun, ba??rmak belki, ?st?nde kay?p duran y?ld?zlara kar??, sonra g?c?n?n buna art?k yetmedi?inin fark?na varsan da, bir an i?in bu ?l?m yolculu?unun sonuna geldi?ini unutmak ve sa? elinde bir kalem tuttu?unu hayal etmek istiyorsun ve garip bir ?ekilde, uzun bi?imli parmaklar?n?n aras?nda, bu an? yazmaya haz?r bir kalemi ger?ekten hissediyorsun, g??s?n?n ?st?nde duran sa? elini kald?r?yorsun ve sanki bu an?n, bu ?l?m yolculu?unun k?sa ama dokunakl? hikayesini tarih i?in kayda almak arzusu i?inde kal?yorsun, ermeni ferman?ndan sonra, ziving? ma?aralar?nda do?an ben musa anter, mardin sokaklar?nda, s?rmal? cepken, i?lemeli ipek g?mlek, p?sk?ll? ipek kuma? ve midyat??n s?ryani i?i i?lemeli ?oraplar?mla beyaz bir at?n s?rt?nda dola??r, okulda ??rettikleri cumhuriyetin, tarife uygun iyi yurtta?? olman?n d??lerini kurard?m, bu d??leri art?k geride b?rakt???m y?llarda, okudu?um ilyada destan?nda anlat?lanlardan ??rendi?im gibi ya?amaya ant i?tim, asla g?ce tap?nmad?m, d??manlar?m? bildim, ama sonsuza kadar kin g?tmedim, amed?e yapt???m yolculu?un bedeli mazlum bir halk?n ?zg?rl???ne sunulmu? arma?an olsun, bunlar? yazabiliyorsun sadece ve ellerindeki g?c?n bitti?ini hissediyorsun, d??sel bir bo?lu?a yazd?klar?n?n sonuna, nokta musa anter deyip hafif aral?k kalm?? g?zlerini sonsuzlu?a kadar yumuyor ve i?inde hi? ac? bar?nd?rmayan yumu?ak ve serin bir sessizli?in i?ine dal?yorsun.
Orhan Miro?lu
www.evrensel.net