G?ZLEM

G?ZLEM

  • Son y?llarda ger?ekle?en ?e?itli sendikala?ma giri?imlerinin en belirgin sonucu, ?rg?tlenen i??ilerin i?ten at?lmas? ve ?rg?tl?l???n da??t?lmaya ?al???lmas? olarak ortaya ??k?yor.


    Son y?llarda ger?ekle?en ?e?itli sendikala?ma giri?imlerinin en belirgin sonucu, ?rg?tlenen i??ilerin i?ten at?lmas? ve ?rg?tl?l???n da??t?lmaya ?al???lmas? olarak ortaya ??k?yor. ?ncelikle sendikala?maya ?nc?l?k eden, i??ilerin birlikte hareket etmesini sa?layan ileri i??iler hedef olarak se?iliyor ve hemen i?verenlerin ?kara listesine? al?n?yorlar. Patronlar?n, i?lerin en yo?un oldu?u zamanlarda bile bu t?r kararlar? kolayca almas?n?n baz? dayanaklar? var. Bu dayanaklar?n ba??nda i?sizler olarak bilinen ?yedek emek? geliyor.
    Sermaye, eme?i ihtiya? duydu?unda kullan?p, ihtiyac? kalmad???nda kolayl?kla kap? ?n?ne koymak ister. ??nk? patronlar i?in i??iler, i?in en kolay elden ??kar?labilen unsurlar?d?r. ?retim s?recinin, art? de?er ?reten tek ??esi canl? emek olmas?na ra?men, i??ilerin kullan?l?p at?labilmesi ya da kolayca yerine ba?kas?n?n bulunabilmesi onlar?n patronlara kar?? tutumlar?n? ve diren?lerini zay?flat?c? bir etki yarat?r.
    ???ilerin, kar?? kar??ya oldu?u sorunlardan kaynaklanan zay?fl?klar?, patronlar?n durmak bilmez sermayeyi biriktirme h?rs?n? daha da artt?r?yor. Ne kadar ?ok k?r ederse etsin, ?daha fazla k?r? h?rs?, her ihtiya? duydu?unda yedek bir emek ordusunun, ?al??maya haz?r i?sizlerin varl??? ve say?s?yla do?rudan ilgili. ??nk? i?sizler, hali haz?rda ?al??an i??ileri daha h?zl? ve yo?un ?al??t?rman?n, onlar? denetim alt?nda tutman?n en ?nemli ara?lar?n?n ba??nda geliyor. ???ilerin yerini almaya haz?r b?y?k bir i?siz kitlesini el alt?nda tutmak, bir taraftan patronlar?n elini g??lendirirken, di?er taraftan ?al??ma ko?ullar? ve ?cretlerle ilgili talepleri daha ba?tan engelleyici bir i?lev g?r?yor.
    ???ilerin, i?lerini kolayca kaybedeceklerini, kap? ?n?ne konabileceklerini bilmeleri, en a??r ?al??ma ko?ullar?nda bile daha uyumlu, daha uysal bir i?g?c? olu?mas?n? sa?layabiliyor. Part-time (yar? zamanl?), ge?ici i??ilik ya da ta?eron uygulamas?, eme?i denetim alt?nda tutman?n ve tam zamanl? ?al??anlar?n pazarl?k g??lerini zay?flatman?n bilinen yollar?. Bu i??iler ?o?unlukla tam zamanl? i??ilerden daha d???k ?cretle ?al???yor ve ?cretli izin, ikramiye, emeklilik vb. haklardan yararlanam?yorlar. Bu ?ekilde ?ayn? ?at? alt?nda? ?al??t?klar? di?er i??i karde?leri ile s?k s?k kar?? kar??ya getiriliyorlar.
    Emek maliyetini d???rmenin bir ba?ka yolu da, i?in baz? b?l?mlerinin fason ?retime verilmesi. Fason i? yapt?rmak i?in ?lke i?inde sigorta maliyetlerinin ve ?rg?tlenmenin olmad??? ucuz i?g?c? mek?nlar?na (?rne?in kapitalizmin ilk y?llar?nda oldu?u gibi at?lyelere, evlere i? verme gibi) ya da ?retim b?lgelerine (k???k sanayi siteleri, sanayi b?lgeleri vb.) ba?vurulabiliyor. Hatta, geli?mi? kapitalist ?lkelerin, eme?in daha ucuz oldu?u ?lkeleri (T?rkiye, ?in, G?ney Kore, Singapur, Endonezya vd. gibi) se?ti?i de biliniyor.
    Patronlar?n, istedikleri zaman t?m i?g?c?n?n yerini almaya haz?r emek fazlas? bulabildi?i durumlarda sendika kurmak, ?rg?tlenme ?al??malar? yapmak da zorla??yor. ??nk? sistem sadece s?n?rlar?n? kendisinin belirledi?i ?al??ma ili?kileri ile de?il, g?nl?k t?ketim ili?kileri ile de bireyleri tek tek kendisine ba?l?yor. Bug?n ald??? ?cret ile ay sonunu getirmedi?i i?in kredi kartlar?na y?klenmeyen, t?ketici kredisi ?ekmeyen neredeyse yok gibi.
    Bir?ok i?yerinde, i??iler ?cret art??? isteklerinde ya da i?verenlerin isteklerine kar?? direnmekte fazla cesur davrand?klar? takdirde, i?verenin fabrikay? kapatabilece?ini/ta??yabilece?ini ?ok iyi biliyorlar. Bu nedenle, i?inden olma korkusu i??ilerin ?rg?tlenme e?ilimlerini, eylemlilik s?recini zay?flatmakta ?nemli bir tehdit olarak ortaya ??k?yor.
    Ya?anan t?m olumsuzluklara, tehditlere ve zorluklara ra?men ?rg?tlenme giri?imlerinin, patronlara y?nelik kitlesel tepkilerin art?yor olmas?, i??ilerin ?al??ma ve ya?am ko?ullar?n?n ne kadar zor oldu?unu, ?b??a??n kemi?e dayand???? noktay? g?steriyor asl?nda. Patronlar?n ?al??an i??ilerin yerine koyabilecekleri koca bir yedek emek ordusu var. ???ilerin ise birle?mek, m?cadele etmek ve ?rg?tlenmekten ba?ka yedeklerinde tuttuklar? bir ?eyleri yok.
    Erkan Aydo?ano?lu
    www.evrensel.net