??zg?rl?k?? sol? neyin ??zg?rl?k??s?? olmay? vaat ediyor?

??zg?rl?k?? sol? neyin ??zg?rl?k??s?? olmay? vaat ediyor?

1968 May?s hareketi s?reci Avrupa?da biraz da farkl? karakterdedir. Farkl? olu?u hareketin kendini ?s?n?f?a de?il de ?sosyal kimlikler?e yaslamas?ndad?r. ??nk? ideologlar?n s?yledi?ine g?re art?k muhalefeti i??i s?n?f? de?il, ...


1968 May?s hareketi s?reci Avrupa?da biraz da farkl? karakterdedir. Farkl? olu?u hareketin kendini ?s?n?f?a de?il de ?sosyal kimlikler?e yaslamas?ndad?r. ??nk? ideologlar?n s?yledi?ine g?re art?k muhalefeti i??i s?n?f? de?il, kimlikler yapacakt?r. Bu durumda tabii, SSCB?nin i?ine girdi?i revizyonist s?re? de etkendir; ancak as?l dikkat edilmesi gereken ?s?n?f??n ya da s?n?fsal dinamiklerin d?nyay? de?i?tirebilecek yegane g?? oldu?unun egemenlerce, burjuva ideologlar?nca bilinmesi ve bunlara uygun bir ??styap?? yani yeni bir ideoloji (liberal sol) yeni bir felsefe (postmodernizm) vb. haz?rlamas?d?r. ??nk? manip?le edilmesi gerekiyordur sola ait t?m de?erlerin, yenemedi?ini d?n??t?rmen gerekiyordur.
B?ylelikle asl?nda 1970?ler, d?nyan?n ge?irmesi gereken d?n???mlere gebe y?llar iken aya?a bir ?elme tak?lm?? ya da bir de?nek f?rlat?lm??t?r bizim ?ocuklara oynamalar? i?in: liberal sol, ?zg?rl?k?? sol, sosyal hareketler vb... D?nyay? kurtaracak olanlar bunlard?r art?k. D?nem yay?nlar?nda ve ?zellikle de SSCB?nin ??z?l???nden sonraki yay?nlarda art?k k?z?l bayraklar? derleyip toplamam?z, sand?klara kald?rmam?z ve ?evre bayraklar?yla, etnik bayraklarla, feminist bayraklarla, ret bayraklar?yla alanlar? doldurmam?z yaz?l?d?r? ?yle ya d?nya da art?k de?i?mi?tir; hem SSCB de y?k?lm??t?r, i??i s?n?f? da??n?kt?r ve bilin?sizdir, art?k modernizm bitmi?, post-modernizm gelmi?tir. ???i s?n?f? ?nderli?inde bir devrimi hedeflemek ya da sorunlar?n kapitalizmden kaynakland???n? s?ylemek ya da ulusal sorunun, ?evre sorununun, kad?n sorununun vb. bir devrim sorunu oldu?unu s?ylemek, ?d?nyan?n b?t?n i??ileri ve ezilen halklar? birle?in? demek kaba solculuk, kaba Marksizmdir. Ekonomi-politikle ili?kisi olmayan sosyal hareketler ya da sadece reddetmek d?nyay? de?i?tirecektir.
Bu nas?l bir ??z?md?r peki? ?retim ili?kilerinin ?z?ne dokunmayan, sistemle ?sosyal diyalog?u benimseyen, sorunun nedeni (s?m?r? ili?kileri-kapitalizm) ?zerinden de?il de sonu?lar? (?evre tahribat?, ulusal sorun, kad?n sorunu) ?zerinden bir ??z?m isteyen bir anlay??t?r. Yani kapitalizmi ortadan kald?rmadan var olan ve bir nevi sistem i?i ??z?m isteyen bir anlay??t?r. Bir ba?ka deyi?le kapitalizm var olursa olsun ancak sava?lar olmas?n, ya da ?evre sorunu, kad?n sorunu olmas?n gibi uzla?mac?, sistemin ?z?ne muhalefet etmeyen bir anlay??t?r.
?zg?rl?k??y?z ya art?k, ?proleterya diktat?rl????ne de gerek yoktur. Bunun ad? da ?zg?rl?k?? soldur: S?n?fsal talepler d???nda her t?rl? talebi kar??lamaya soyunan ya da bunu vaat eden sol. Bunlar? da d?nyan?n de?i?ti?i ger?e?i ?zerine oturturlar. Peki ne de?i?mi?tir? Kom?nist Manifesto?daki ?s?n?f? tan?mlamas? ?retim ara?lar?na sahip olanlar ve ?retim ara?lar?na sahip olmayanlar ?eklinde de?il midir? ?retim ara?lar? i??i s?n?f?n?n elinde kolektif bir m?lkiyete d?n??memi?se de?i?ip d?n??en nedir peki? ?retim ili?kilerindeki esnek istihdam ya da postfordist ?retim bi?imleri eme?in daha fazla s?m?r?lmesinden ba?ka neyi de?i?tirmi?ti? Evet de?i?ip d?n??en bir ?eyler vard?r; art?k i??iler daha fazla s?m?r?l?yor, kamusal alan ciddi oranda tasfiye ediliyor, ancak ne bunlar m?cadelenin s?n?fsal niteli?inin acilli?ini ne de proletarya diktat?rl???n? erteliyordur.
Peki bu durumda bu ?zg?rl?k?? sol, AB patentli sosyal diyaloga ve sosyal hareketlere bel ba?layan sol neyin ??zg?rl?k???s? olmay? vaat ediyordu. ?retim ili?kilerinin ?z?ne dokunmayan bu sol acaba Tuzla tersanelerine de, gecekondulara da, F tiplerine de ?zg?rl?k getirecek miydi? Peki Marksizmin dile getirdi?i s?n?f?n ?zg?rl???n?n ancak s?n?f?n iktdar?yla var olabilece?i tezi bu ?zg?rl???n neresindeydi? Ama tabii ?imdi bunlar? konu?man?n s?ras? de?ildi. Art?k etnisite vard?, kimlikler vard?, ?evrecilik vard??
Sol ?yle herkesin elinde e?ilip b?k?lecek ve burjuva ideologlar?nca ??zg?rle?tirilecek? bir kavram de?ildir. Lenin?in s?yledi?i gibi ?bir s?n?fa dahil olmak ?znel bir se?im de?il nesnel bir belirlenimdir.? Bu durumda ?bizim? solun yapmas? gereken i??i s?n?f? ve halklar?n g?c?yle s?reci ?rmek ve s?n?f? iktidara ta??makt?r. ?retim ili?kilerinde ya?ataca??m?z d?n???m ?styap?m?z? kendili?inden ?recektir.
Muharrem Demirdi?/Hopa?dan bir e?itim emek?isi (ARTV?N)
www.evrensel.net