05 Ekim 2007 00:00

L?MAN ARKASI

Karadon; y?llar ?nce ?o?unlu?unu TTK lojmanlar?n?n olu?turdu?u, ?imdi ise ye?il alanlar? dolduran yeni binalar?n daha ?ok g?ze ?arpt???, Kilimli beldesine ba?l? b?y?k bir semt.

Paylaş

Karadon; y?llar ?nce ?o?unlu?unu TTK lojmanlar?n?n olu?turdu?u, ?imdi ise ye?il alanlar? dolduran yeni binalar?n daha ?ok g?ze ?arpt???, Kilimli beldesine ba?l? b?y?k bir semt. Karadon Ta?k?m?r? M?essese M?d?rl????n?n idari binalar?, at?lyeler ve kuyu, belediyenin geni?letmi? oldu?u otoyol ?zerinden gidince; m?essese eski garaj? binas?ndan sola d?n?len b?lgede kal?yor. ?lk yap?ld???nda at?lye olarak da kullan?lan ta? binan?n sa??ndan gidiyoruz biz. Arabam?z dik rampaya t?rman?rken, m?esseseye ait alan?n bir k?sm?n? g?rebiliyoruz. En ?ok da, at?l duruma d???r?lm?? 5 bin i??i kapasiteli yatakhane ve sosyal tesis binalar? g?ze ?arp?yor. Bir taraf?m?zda eski binalar, bir taraf?m?zda ?o?unlu?u yerin derinliklerinde ?m?r t?ketmi? insanlar?n mezarlar?; rambay? a??p, virajl? Gelik yolunda yava? yava? ilerliyoruz.
Gelik; bir suikast sonucu ?ld?r?len Genel Maden ???ileri Sendikas? eski genel ba?kan? ?emsi Denizer?in 1990-91 B?y?k Madenci Grevi?ni ba?latt???, Karadon M?essesesi?ne ba?l? b?y?k bir k?m?r i?letmesi. Da?lar?n aras?ndaki k???k beldeye ula?mak i?in yoku? yukar? ??karken ge?ti?imiz her virajda bir oca?a rastl?yoruz. Art? kodlardaki k?m?r damarlar?n?n i?letmecili?i ?zel ?irketlere verildi?inden; nakliyenin en kolay oldu?u ana yola yak?n yerlerde mantar gibi bacaa??zlar? ve varageller a??lm??. ??kar?lan k?m?r, basit tumba ve silolardan kamyonlara y?kleniyor. Ancak arazi vitesli kamyonetlerin ilerleyebilece?i anayoldan ayr?lan her toprak yol; k?stebek yuvas?na d?nm?? tepelerdeki ka?ak k?m?r ocaklar?n?n g?zergah?n? g?steriyor.
Beldenin i?letmeye uzanan anayoluna ?emsi Denizer Caddesi yaz?l? tabela as?lm??. ?evredeki esnaf ve i??iler Denizer? den sevgi ve sayg? ile s?z ediyorlar. ??letme lambahanesinde ?al??an i??iler yaz?hanelerinin masa ?stlerine ve duvarlar?na Denizer?in foto?raflar?n? yerle?tirmi?ler. 1200 i??inin ?al??t??? Gelik ??letmesi?nde, grev s?recini ya?am?? i??i say?s? az. Emekli olup k?ylerine d?nenler, grevde ya?ad?klar?n? ?oluk-?ocu?una anlat?yormu?. 2000 y?l? sonras? i?e giren gen? i??iler, B?y?k Madenci Grevi ve Ankara Y?r?y????n?, anlat?lanlardan duyduklar? kadar biliyorlar. Lambahanenin ?n?nde, g?nd?z vardiyas? ocaktan ??kan tahkimat i??ileri ile yapt???m?z sohbette, grev d?nemini anlatan bir belgesel film ?al??mas? i?in kameram?z? kulland???m?z? belirtti?imizde, ald???m?z tepki ?ok olumluydu. Gen? i??iler, madencilerin bu ?anl? grevinin ve sonras?nda ya?an?lanlar?n kayda ge?irilerek, ?o?alt?l?p herkese g?sterilmesi gerekti?ini s?ylediler.
Kameram?z, Denizer?in grev karar?n? a??klad??? alan? g?r?nt?ledi. Grev s?recinde i??ilerin disiplinini betimleyen s?ra s?ra dizilmi? madenci lambalar?n?, her ?eyi g?ze alan k?m?r karas? bedenleri, yorgun bedenlerin terini ?eken zincirlere tak?lm?? sepetlerdeki ?slak i? elbiselerini, kazmay?, k?re?i, baltay? kayda ge?tik. Gelik tepelerinden genel panoramay? da al?p, grev s?recinde havzan?n b?t?n i??ilerinin birle?ti?i Zonguldak merkezine geri d?nd?k.
G?n ????? hen?z kaybolmam??t?. Emekli i??i Talip?in eski tersanede, deniz k?y?s?ndaki mekan?na u?rad?k. Grev g?nlerinden bahsedince; Talip, yata??n?n ?st?ndeki rengi solmu? battaniyi al?p vicuduna sard?. ?Grev deyince, akl?ma bu battaniye geliyor. B?y?k Ankara Y?r?y????nde, so?uktan beni bu korudu. En b?y?k hat?rama g?z?m gibi bak?yorum. Ey gidi g?nler eyy...? diyerek, bundan sonraki ?ekimlerimiz i?in ne yapmam?z gerekti?i konusunda bize k???k bir anekdot sundu.
1990-91 B?y?k Madenci Grevi ve sonras?nda havzada ya?an?lanlar? anlataca??m?z belgeselin, Zonguldak?tan ba?lay?p Deller K?pr?s??ne kadar s?ren B?y?k Ankara Y?r?y??? g?zergah? ve grevi ya?ayanlarla ilgili b?l?mlerini ?ekmek ?zere kamera ve tripotumuzu toparlad?k.
Fahri Bozba?
ÖNCEKİ HABER

?kinci Cumhuriyet Kas?m?da haz?r

SONRAKİ HABER

ATK’den Kurkut raporu: Ölüme neden olan mermi zeminden sekti

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa