ALBATROS

ALBATROS

  • Pencere Yay?nlar? taraf?ndan yay?nlanan ?G?ne? O Yaz Hi? Do?mad?? (2. Bask?, 2007), Agop Hacikyan??n Jean-Yves Soucy ile birlikte kaleme ald??? bir roman ve 1915 y?l?nda ya?anan Ermeni trajedisini konu ediniyor.


    Pencere Yay?nlar? taraf?ndan yay?nlanan ?G?ne? O Yaz Hi? Do?mad?? (2. Bask?, 2007), Agop Hacikyan??n Jean-Yves Soucy ile birlikte kaleme ald??? bir roman ve 1915 y?l?nda ya?anan Ermeni trajedisini konu ediniyor. Roman?n ?zelli?i, Franz Werfel?in kitab? ?Musa Da??da 40 G?n?den sonra (Belge yay?nlar? 2007) , Bat? dillerinde yaz?lm?? en ba?ar?l?, sadece siyah ve beyazdan olu?mayan, dengeli ve son derece s?r?kleyici bir ?yk?ye sahip bir roman olarak kabul edilmesi...
    Roman, Kanada?da ?best seller? oldu, ki bu Werfel?in kitab?ndan bu yana ilk kez ya?anan bir olayd?. D?nya bas?n?nda kitap hakk?nda onlarca yaz? ??kt?. Kitab?n bir televizyon dizisine d?n??t?r?lmesi de g?ndeme geldi. Roman ?ngilizce, Almanca, ?talyanca, ?spanyolca dahil bir?ok dile ?evrildi. T?rk?eye de ?evrilmesi ?ok ?nemli bir olay.
    Roman?n iki karakteri olan Vartan ve Maro?nun, roman boyunca sa? kalmay? ba?aran ama nice ac?larla dolu olu?lar? ve birbirlerine ula?maya ?al??malar?, romana ayn? zamanda ?a?da? bir Leyla ile Mecnun ?yk?s? ?zelli?i kat?yor. Bu yan?yla, Do?u edebiyat?n?n bir boyutu da Bat??ya ta??nm?? oluyor. ?ki kahraman?n birbirine ula?maya ?al??malar?n?n ?yk?s? ard?nda, koskoca bir insanl?k trajedisinin, Ermeni k?r?m?n?n ac?lar?, ?eli?kili ?zellikleri adeta bir fresk gibi resmediliyor.
    Musa Da???nda 40 G?n?deki gibi, Hacikyan??n kitab?n?n ana karakterlerinden biri olan Vartan da sava? patlak verdi?inde Osmanl? ordusunda subay olarak g?revli. Osmanl? ordusundaki Ermeni subaylar olgusu hi? ara?t?r?lmam?? bir alan... Enver Pa?a, Allahuekber Da?lar??nda ?kahramanca ?arp??an Ermeni askerlerini? ?ven ?zel bir bildiri yay?mlam??t?. ?anakkale sava?lar?nda ?len Ermeni askerleri yeni yeni ortaya ??k?yor. ?u s?ralarda, bunlardan biri olan ve 1918 y?l?nda sava? bitene kadar vecibesini yerine getiren Dr. Garabet Ha?eryan??n, ?1922 ?zmir G?ncesi? yarg?lama konusu. (Bir Ermeni Doktorun Ya?ad?klar?, Dora Sakayan, Belge Yay?nlar?, 2005.) ?te yandan bu askerlerin aileleri de s?rg?n yollar?na d???r?l?rken, Ermeni askerlerinden olu?turulan ?zel taburlar, ?nce yol yap?m?nda ?al??t?r?l?yor, sonra k?y?ma u?ruyorlard?. O d?nemin yasal Ermeni partileri, Ta?nak Partisi, Ermeni Patrikli?i, bir k?y?ma gerek?e sa?lamamak i?in Ermeni halk?n? yurtta?l?k g?revlerini yerine getirmeye ?a??rm??t?. Ama bu, durumu de?i?tirmedi. Ermeniler ya?ad?klar? ve ?arp??an iki imparatorlu?un aras?nda s?k??t? kald?. Sonu?ta binlerce y?ld?r, kendi vatanlar?nda ya?ayan bir halk kendi co?rafyas?ndan adeta kaz?nd?, her ?eyi ile.
    Hacikyan, sorunun farkl? bir?ok boyutuna, so?ukkanl?l?kla bakmay? ba?ar?yor. Roman?nda sadece k?y?mc?lar de?il Ermenileri kurtarmaya ?al??an, bu u?urda can?n? veren, insanl???n? yitirmemeyi ba?aran ki?iler de var. Bin y?ld?r bir arada ya?am?? iki halk? birbirinden ay?rmak da o kadar kolay de?il. Ermeni devrimcilerinin a?maz? da sergileniyor ba?ar?yla, Sivas?ta ya?ananlardan kalk?narak. Bir felaketin ?zerlerine geldi?i a??k. Direnmek, kendi halk?n? savunmak gerek. Ama bunu yapsan?z da bu yine k?y?m i?in ek bir gerek?e oluyor.
    ?te yandan kitapta iki toplum aras?nda nefretin nas?l b?y?t?ld???n?n, bir lin? k?lt?r?n?n k?klerinin nas?l at?ld???n?n da ipu?lar?n? bulabilirsiniz.
    Agop Hacikyan, ?stanbullu. Cevat ?apanlar, Moris Fahrilerle birlikte okumu? Robert Koleji?nde. T?rk ordusunda yedek subayl?k yapm??, hem de tam 1955, 6-7 Eyl?l olaylar? s?ras?nda; ?zmir?deki NATO Kararg?h??nda... Bu tarihten itibaren, T?rkiye?de ortam?n az?nl?klar a??s?ndan her ge?en y?l daha bo?ucu bir hal almas? sonucu, o da yurtd???nda ya?am olanaklar? aramaya y?nelmi?. Leng?istik ve edebiyat kuram? alanlar?nda yo?unla?an bir bilim adam?, bir akademisyen olmu?. Kapsaml? bir Ermeni Edebiyat? Antolojisi de dahil, akademik yay?nlar? yan?nda bir?ok roman ve ?yk?s? de var. Ya?am?nda doktora yapt??? ?ngiltere, ara?t?rmalar?n? s?rd?rd??? Fransa deneyimi bulunmakta. Ve nihayet Kanada?da Harp Akademisi?nde ??retim ?yeli?inden emeklilik...
    Bu arada bu g?zel kitab?n devam? olan ?Kader A?lar?n? ?rerken?in de ge?en hafta ??kt???n? bildiririm. Vartan ve Maro?nun ?yk?s?n?n devam?n? okumak i?in ben de sab?rs?zlan?yorum.
    Rag?p Zarakolu
    www.evrensel.net