Tiyatro sahnesinde bar?? ?a?r?s?

Sava? haz?rl?klar?n?n b?t?n bar?? taleplerini bast?rd??? g?nlerde, Diyarbak?r Devlet Tiyatrosu sahnesinden duyarl? bir ses geldi. Diyarbak?r Devlet Tiyatrosu (DDT), bu sezon sahneye koydu?u ?Papan?n Ka??r?ld??? G?n? isimli oyunu ile...


Sava? haz?rl?klar?n?n b?t?n bar?? taleplerini bast?rd??? g?nlerde, Diyarbak?r Devlet Tiyatrosu sahnesinden duyarl? bir ses geldi. Diyarbak?r Devlet Tiyatrosu (DDT), bu sezon sahneye koydu?u ?Papan?n Ka??r?ld??? G?n? isimli oyunu ile sesi k?st?r?lmaya ?al???lan bar?? ?a?r?lar?na kulak vermeye ?a??r?yor.
Joao Bethencourt?un yazd??? ve Hale Kuntay??n uyarlad??? oyun, ?nceki ak?am yapt??? pr?miyer ile izleyici kar??s?na ??kt?. B?y?k be?eni toplayan ?Papan?n Ka??r?ld??? G?n??n y?netmenli?ini ?amil Kafkas yap?yor. Olaylar?n alayl? bir dille anlat?ld??? oyun, Katolik d?nyas?n?n ruhani lideri Papa?n?n, New York ziyareti s?ras?nda bir taksi ?of?r? taraf?ndan ka??r?lmas?yla ba?l?yor. Taksi ?of?r? Sam ve ailesi, kendi halinde, s?radan bir ya?am s?ren alt s?n?flardan insanlar. Sahnedeki dekorlar, tepki g?sterdikleri haberler, asl?nda ailenin nas?l bir ge?mi?e sahip oldu?unun, dolay?s?yla hayata kar?? nas?l durduklar?n?n da bir g?stergesi olarak ??k?yor kar??m?za. Papa silah zoruyla eve getirilip kilere kapat?l?rken, duvarda foto?raf?n? g?rd??? gencin, asl?nda ailenin en b?y?k ?ocu?u oldu?unu ve ya?am?n? Vietnam Sava???nda yitirdi?ini ??reniyoruz. Oyunun ilerleyen b?l?mlerinde, taksi ?of?r?n?n de ?kinci D?nya Sava???nda may?n uzman? olarak askerlik yapt???na tan?k oluyoruz. Oyunda anahtar soru: Taksi ?of?r? Papa?y? neden ka??rd?? Bu sorunun yan?t? aran?rken, televizyonlarda yap?lan yay?nlarda, Papa?n?n ka??rd???n? ?stlenen bir?ok ?rg?t?n ad? ge?iyor. S?ylentilerin say?s?n?n giderek artt??? bir s?rada, kese ka??d?na yaz?lm?? bir not herkesin dikkatini ?eker. El yaz?s?yla yaz?lm?? tek c?mle ??yledir: ?24 saat i?inde d?nyada hi?bir insan ?lmeyecekse, sa?ma sapan sava?lar duracaksa, Papa serbest b?rak?lacak.?
Her ?eye ra?men bar??
Gerek bi?im gerekse i?erik a??s?ndan ?ok katmanl? olan oyunda, olay ?rg?s? oyunun ?yk?s?ne paralel ama g?ndelik ya?am prati?i ile de i? i?e ilerliyor. Olaylar Papa?n?n neden ka??r?ld???na dair sorunun yan?t?n?n ??z?ld??? noktaya vard???nda, Papa art?k aileden biri olmu?; patates soyuyor, taksi ?of?r?n?n e?iyle bah?eye ??k?p domates, salatal?k topluyor, ?ocuklar?yla bir arada televizyon izliyor, din d??? konularda yorum yapar hale geliyor! Toplumsal ya?amda ve iktidar ile olan ili?kilerde, her zaman g??l? olan ve kimi y?nleriyle de toplumsal ya?am?n, aile ve ahlaki de?erlerin olu?mas?nda etkili olan dini temsiliyet, bu oyunda bar?? yanl?s? bir karakterde ortaya ??k?yor. Kald? ki dinin ?u ana kadar, iktidar ili?kilerinde egemen olan?n hizmetinde olmas?; oyun yazar?n?n, inan? sistemine dayanarak sava?lar?n durdurulmas?na y?nelik yapt??? ?a?r?lar?n ger?ek?ili?i konusunda ku?kulara yol a?abilir. Yine de, oyunun kendi ba??na bir iyimserlik i?erdi?ini s?ylemek m?mk?n. Ama bundan da ba??ms?z olarak, oyun metninde, karakterlere i?erilen ahlaki, k?lt?rel ve siyasi davran?? bi?imleriyle, var olan d?zenden rahats?z olsa bile asl?nda tek ba??na Papa gibi temsiliyet g?c?n? ruhanilikten, tanr?sall?ktan alan birinin bile art?k sava?lar? durdurmaya g?c?n?n yetmedi?ini anlatmaya ?al??t??? da ortada. Bunu ?ok a??k bir ?ekilde, ikinci perdede g?r?yoruz.
Sava? devam ediyor!
Kilise, devlet, iktidar, b?rokrasi, idari kurumlar?n ili?ki a?lar? i?inde; dahas? t?m kirli ili?kilerde Papa, bar?? duygular? ve sava? kar???tl??? tutumunda samimi olarak yans?t?l?yor. Bu yakla??ma kendi yorumunu katan Y?netmen ?amil Kafkas da, oyunu ?lkede ter?r sorununa indirgenen sorunun ??z?m?ne y?nelik birtak?m g?ndermelerle tamamlamaya ?al??m??. ?rne?in perde bar?? dileklerini i?eren bir sahne ile kapan?rken, hemen ard?nda birka? kez selamlamaya ??kt?klar?nda, t?m bu giri?imlerin ?havanda su d?vmek? oldu?unu anlatmaya d?n?k, sava?lar?n h?l? devam etti?ini belirten bomba efektleri s?k s?k kullan?l?yor. Televizyon haberlerinde ?l? say?lar? ge?iyor. Ortada olan sorunun ??z?m?ne ba?ka bir g?nderme de; oyun sahneye konmadan bir ay ?nce, Diyarbak?r sokaklar?nda siyah zemin ?zerinde yer alan ?De?i?mesi gereken o kadar ?ok ?ey var ki; belki 18 Ekim?de her ?ey de?i?ecek? yaz?l? bez afi?ler... Oyunda ba?ar?l? oyunculuklar?yla Hatice Sezer, Ali ?elik, ??van Binici, ?zden G?k?z, Serkan Ek?io?lu, U?ur ??nar, Murat B?l?k ve Ercan K?l??arslan rol al?yor. Kost?m tasar?m? Ba?ak ?zdoan Pirim?e, dekor tasar?m? Sava? ?evirel?e ait. I??k ise ?zzet Bi?er?e... Oyun, ekim ay? boyunca izlenebilecek. (Diyarbak?r/EVRENSEL)
Ali R?za K?l?n
www.evrensel.net