Tar?m i??ileri ?l?me ta??n?yor

Tar?m i??ileri ?l?me ta??n?yor

Tar?m i??ilerinin kazalarda ?l?m? i?verenlerin ta??ma masraf?n? d???k tutmaya ?al??mas?ndan kaynaklan?yor


?lke genelinde 2.5-3 milyon ki?i oldu?u tahmin edilen tar?m i??ileri, ?o?u zaman hasat mevsiminde meydana gelen kazalar sonras?nda kamuoyunun g?ndemine gelirler. ?o?unlukla ?l?m ve yaralanmalarla sonu?lanan bu kazalara adeta davetiye ??kar?r niteliktedir. Son 1 y?l i?erisinde tar?m i??ilerinin ta??nmas? s?ras?nda meydana gelen kazalara bir bakarsak; Sivas Kangal il?esi 24 ?l?, Ni?de 1 ?l? 20 yaral?, Bursa 1 ?l?, Ad?yaman 29 yaral?, Urfa 4 yaral?, Urfa Siverek il?esi 45 yaral?, Urfa 16 ?l? 15 yaral?, Hatay 7 ?l??
Tar?m i??ilerinin, ta??nman?n d???nda onlarca sorunu daha bulunmakta. Onlar, sosyal ve ?zl?k haklar?n?n ihlalleri ile adeta ?a??m?z?n modern k?leleri say?labilecek ?al??ma ko?ullar? alt?nda ya?amlar?n? s?rd?rmek durumunda kal?yorlar. Tar?m i??ilerinin ?cret, sa?l?k sorunlar?, ?ad?r alanlar?nda ya?am, ?al??ma saatlerinin uzunlu?u, ta??nma, e?itim ve sosyal haklar?n?n olmay??? ba?l?ca sorunlar? aras?nda?
Ta??ma masraflar? az olsun diye
Ge?ti?imiz g?nlerde gazetemizi ziyaret eden Turgutlu G?ndelik?i ???iler Derne?i Ba?kan? Cevher ?zdemir, tar?m i??ilerinin ya?ad??? sorunlarla ilgili bilgiler vererek, konu ili ilgili haz?rlanan bir raporu gazetemize ula?t?rd?. Derne?in ?a?r?s? ile ge?ti?imiz hasat d?neminde tar?m i??ilerinin sorunlar?n? yerinde g?zlemlemek i?in aralar?nda doktor, hukuk?u, insan haklar? savunucular?, meslek ?rg?t? temsilcileri ve uzman psikologlar?n da bulundu?u bir grubun Turgutlu?da yapt?klar? inceleme ve g?r??melerden sonra haz?rlanm?? bu rapor. Haz?rlanan bu rapor, ilgili yerlere ve TBMM?ye iletilmi?.
Tar?m i??ilerinin ta??nma sorunlar? ?zerinde de?erlendirmelerde bulunan Cevher ?zdemir, meydana gelen kazalarda ?lenlerin ?o?unun yerli i??iler oldu?u tespitinde bulundu. ?zdemir, bu durumu ??yle a??kl?yor: ?G??men i??iler zaten tar?m alanlar?na yak?n yerlerde bar?nmaktalar. Yani ?al??t?klar? yerlere y?r?yerek gidip gelirler. Oysa yerli i??iler, tarlalara evlerinin bulundu?u yerle?im yerlerinden ancak ara?larla ta??nabilir. ? Tar?m i??ilerinin genelde trakt?r kasas? ya da kamyon kasalar?nda ta??nd???n? belirten ?zdemir, bal?k istifi yap?larak ta??nan i??ilerin say?s?z trafik kazas?na u?rad???n?, bu kazalarla ilgili herhangi bir tedbir al?nmad???n? dile getirdi. Kazalardaki ?l? ve yaral? say?s?n?n y?ksek olu?unu ise ?zdemir, ??yle a??kl?yor: ???verenler, i??ilerin ta??ma masraf?n? da m?mk?n oldu?unca d???k tutmaya ?al???yorlar. Bu nedenle ?ok y?ksek say?da i??i kamyonlar?n kasalar?nda, ?l?mle burun buruna yolculuk yap?yor. Bu nedenle kazalar?n bilan?osu da a??r oluyor.?
Kaza de?il i? cinayeti
Ger?ekten de raporda, bu durum say?sal verilerle ortaya konuluyor. Ocak ay?nda Hatay?da 7 tar?m i??isinin ?ld??? kaza s?ras?nda kullan?lan kamyonetin kasas?nda 35 i??i oldu?una, yine ?ubat ay?nda Urfa? da meydana gelen, 11 i??inin sele kap?larak can verdi?i kazada kamyonun kasas?nda 43 i??i bulundu?una, ayn? ?ekilde 16 A?ustos?ta Siverek?te ya?anan kazada kamyonun kasas?nda tam 45 i??i ta??nd???na dikkat ?ekiliyor. Bu ?rnekler, emek maliyetlerini d???rmek amac?yla uygulanan s?m?r? politikalar?n?n neden oldu?u i? cinayetleri olarak ortaya konuyor.
D?nya genelinde yap?lan ara?t?rmalarda 1.2 milyon i? kazas? sonucu ya?anan ?l?mlerin yakla??k yar?s?n?n, tar?mda meydana geldi?ine dikkat ?ekilen raporda, bu oran?n artmas?na sebep olan ?lkelerin ba??nda gelen T?rkiye?de ise durumun di?er ?lkelere g?re daha vahim oldu?u belirtiliyor. Tar?m i??ilerinin hayatlar?n?n hi?e say?larak bu ?ekilde ta??n?yor olmalar?, kamu kurulu?lar? ve kitleleri harekete ge?irece?i ve gerekli ?nlemlerin al?nmas?n? sa?layaca?? yerde; ya?anan facialar?n g?revliler taraf?ndan ?rtbas edilmeye ?al???ld???, ortaya konulan bir ba?ka ger?eklik durumunda.
Kanunlar uygulanm?yor
Hukuk?ular, tar?m i??ilerinin mevzuatlara bu denli ayk?r? bir ?ekilde ta??nmas?n?n, konu ile ilgili kanunun uygulanmamas?ndan kaynakland???n? belirtiyorlar. Karayollar? Trafik Kanunu?nun 65. maddesinde belirtilen ta??ma s?n?r? ?st?nde yolcu ta??nmas?, gabari d??? y?k y?klenmesi, y?k ?zerine veya ara? d???na yolcu bindirilmesinin yasakland???n? aktaran hukuk?ular, yine Karayollar? Trafik Y?netmeli?i?nin 98. maddesinin, ara? kullanma s?relerine uyma ve denetim esaslar?n? d?zenledi?ini dile getiriyorlar. Tar?m i??ilerinin ta??nmalar? s?ras?nda an?lan kanun ve y?netmelik h?k?mlerinin hi?birine uyulmad???n? vurgulayan hukuk?ular, bu ta??malara verilen yapt?r?mlar?n da cayd?r?c?l?ktan uzak oldu?unu dile getiriyorlar. (?zmir/EVRENSEL)
?zer Akdemir
www.evrensel.net