Fotoğraf: Evrensel

ARA SIRA

  • Bas?n?n ?al??ma ya?am? ve ?al??ma ili?kileri kar??s?ndaki tutumu s?n?fsal yakla??m? da a??k?a ortaya koyan bir veri olu?turur.


    Bas?n?n ?al??ma ya?am? ve ?al??ma ili?kileri kar??s?ndaki tutumu s?n?fsal yakla??m? da a??k?a ortaya koyan bir veri olu?turur. S?n?fsal a??dan egemen kesimin ideolojisini yeniden ?reten ve d?zenini tahkim etmek isteyen bir bas?n, ka??n?lmaz olarak bunu haberlerine, haberlerini sunu? bi?imine de yans?t?r. Bu nedenle, zaman zaman bas?n?n haber anlay??? ve tutumuz ?zerinden bakarak ?demokrasi?nin d?zeyi de ?l??lebilir. Bu ?l??m ara?lar?ndan en ?nemlisi ?al??ma ya?am? ile ilgili tutumdur. Bu nedenle bas?n?n ?al??ma ya?am?nda haklar?n kullan?l?p, kullan?lmamas?na y?nelik tutumlar? demokrasi denilen ?ey ile yak?ndan ili?kilendirilebilir. Bu nedenle, T?rkiye?de bas?n?n ?emek?iler? ile olan imtihan?n? ?T?rk Telekom Grevi ?zerinden test etmek ve izlerini s?rmek olduk?a yararl? olacakt?r.
    Eskiden gazetelere okurlar mektup yazarak, kimi konulara, haberlere dair g?r??lerini bildirirlerdi. Evrensel?de bu gelenek okur mektuplar? olarak hala s?rmektedir. ?imdilerde, bu okur mektuplar?n?n yerini internet gazetelerindeki ?yorumlar? almaya ba?lad?. Hemen her habere bazen birka? bazen y?zlerce ?yorum? yaz?lmaktad?r. Ku?kusuz bu ?yorumlar? edit?rlerin denetiminden ge?mekte, daha sonra yay?nlanmaktad?r. H?rriyet?in ?yorum yazarlar?? ile ilgili yap?lan bir ara?t?rma ?yorum yazarlar?n?n, dolay?s?yla okurunun ?o?unlukla b?y?k ?ehirlerde ya?ayan, iyi e?itimli, meslek sahibi ki?iler olduklar?n?? g?steriyor. H?rriyet ?yorum yazarlar??, bu ara?t?rmaya g?re kendilerini, ?yorumlar?nda ?ne ??kan milliyet?i vurgunun ve ?tekile?tirmeye y?nelik s?ylemin hilaf?na, kendilerini ?demokrat, ayd?n, e?itli?e ve halklar?n karde?li?ine inanan? ki?iler olarak tan?mlamakta ve bu de?erlerin topluma hakim olmas? i?in bir katk?da bulunma gerek?esiyle yorum yazd?klar?n? belirtmektedirler?. ?yle g?r?n?yor ki, bir par?a T?rkiye ?ortalamas?n?? g?steren bir gazete olarak H?rriyet gazetesinin ?yorum yazarlar?? da yorumlar? ile H?rriyet gazetesinin bu ?ortalamas?na? denk d???yor. Her kesimden yazar? ve okuru olan H?rriyet?in ?yorum yazarlar?n?n? ?T?rk? Telekom grevi kar??s?ndaki tavr?/tutumu ?nemli. Zira, di?er pek ?ok gazeteye g?re bir ?ortalamay??tutturmakta ??zen? g?sterdi?i d???n?len okurlar? da b?y?k bir olas?l?kla bu ?ortalamaya? denk d??mektedir.
    H?rriyet?in yan? s?ra, H?k?mete yak?n olan Zaman, Bug?n ve Yeni ?afak gazetelerinin haberleri ve okuyucular?n?n ?yorumlar?? b?y?k ?nem ta??yor. Ancak, ?al??ma ili?kilerinde, emek ile sermaye aras?ndaki m?cadelede, bu gazetelere hakim olan anlay??? ortaya koymadan bu gazetelerin ?T?rk? Telekom grevine olan yakla??mlar?n? ve tutumlar?n? da anlamak zordur. Ancak, bu sorun basit bir grev ve ona y?nelik tutum olman?n ?tesinde T?rkiye?nin kendisi ile de ilgilidir. O nedenle biraz ?bilgi?.
    T?rkiye?de ?slami cenah?n d???n?rlerinden biri olan ?lahiyat Fak?ltesi ??retim eleman? Vecdi Aky?z, islam?n grev hakk?n? akidlerde kar??l?kl? r?za ve zarar?n zararla izale edilmemesi ilkeleri a??s?ndan de?erlendirdi?ini, bu nedenle ?a?da? ?slam hukuk?ular?n?n grev hakk?n?n tan?nmad???n? belirtmektedir. G?zel!...
    Bu durumda Yeni ?afak, Zaman ve Bug?n ??a?da? ?slam hukuk?ular?n?n? grev kar??s?ndaki tutumunu benimsemek ?zorundad?rlar?. Peki, bu gazeteler b?yle mi davranmaktad?rlar? ?nemli olan bu sorunun yan?t?d?r. Bunu da bu muhterem zevat?n ??kard??? ve okudu?u gazetelere bakarak yapal?m. Ama, ?nce, sermayenin has gazetesi olmakla birlikte, T?rkiye?de ortalama insan?n okudu?u, ortalama okuyucunun biraz ?zerinde ?yorum yazarlar?? olan H?rriyet?in grev ile ilgili haber anlay???na, sonra buna dair yorumlara bakmak gerekmektedir.
    ???ilerinin b?y?k bir ?o?unlu?u ?solcu? de?il de ?M?sl?man? i??ilerden olu?mas?na ra?men, hak ve hukuktan s?z eden ?slami cenah?n ?nde gelen gazeteleri olan Zaman, Yeni ?afak ve Bug?n gazeteleri, H?rriyet?in gerisinde kalm??lard?r. H?rriyet, grev haberini bir ?haber? olarak verirken ku?kusuz taraf davranm??, grevin bir hak olarak kullan?lmas?na hi? de?inmemi?, ancak, bu greve sald?r?y?, a??ktan yapmak yerine, ?biraz? gizleyerek yapmay? tercih etmi?tir. ?slami cenah?n gazeteleri ise H?rriyet kadar ?diplomatik? davranmam??, greve d??manl?klar?n? a??k?a ilan eden bir haber tarz? ?zerinden sald?rmakla i?e ba?lam??lar, grev haberinden ?ok, i??ilerin sabotajlarda bulunduklar? haberlerini ?n plan ??karm??lard?r.
    Asl?nda tart???lmas? gereken bu haberlerin kendisini ne kadar yeniden ?retip ?retmedi?idir. F.?. Cantek, ara?t?rmas?nda editoryal denetimi a?an farkl? d???ncedeki yorumcular?n ?zerinde di?er yorumcular?n sindirme faaliyeti i?inde oldu?una dikkat ?ekiyor. San?r?m bu durum sadece H?rriyet i?in de?il, di?er gazeteler i?in de ge?erlidir. Gazetenin s?ylemi okur taraf?ndan alg?land??? bi?im ?zerinden yeniden ?retilmektedir. B?ylece, haber, e?er haber olman?n ?tesinde manip?lasyon ama?l? bir bilgi notu ise kendisini peki?tiren ?yorum yazarlar?? arac?l??? ile bir ba?ka tahakk?m kurmaktad?r: okuyucu/yorumcu demokrasisi ad?na!.. Ne ?ilgin?tir? ki, H?rriyet ?yorum yazarlar?? ?T?rk? Telekom grevinde ?o?unluklu olarak grevci i??ilerden yana yorumlar yapm??lard?r grevin ba?lad??? g?nlerde. F.?. Cantek?in ?resmi s?ylemle uyum i?inde? oldu?unu belirtti?i bu ?yorum yazarlar?n?n? bu tutumu ?ok da ?a??rt?c? de?il. ?lk g?n iki haberi yorumlayan yakla??k 190 ?yorum yazar?? asl?nda sorunu emek ile sermaye aras?ndaki bir ??kar ?at??mas?ndan, bir s?n?fsal m?cadeleden ?ok bir ?milli? mesele olarak ele alm?? yorumlar?n? da bu ?er?evede yapm??t?r. Bu nedenle de H?rriyet?in haberlerini resmi dil ile uyumlula?t?rm??lard?r. Bu a?amada tam da F.?. Cantek?in tesbit etti?i bir ?eyi yapmaktad?rlar: ?Yorumlar, haberlere konu olan olaylara de?il, haber hikayelerine yap?lmaktad?r?. Bu durumda hem H?rriyet?te hem de ?slami cenah?n gazetelerinde ?nce hikaye yorumlanmakta, sonra hikayeyi yorumlayanlar ?zerinde tart??ma yap?lmaktad?r. K?sacas? havanda su d?v?lmektedir. Ama, havanda d?v?len bu su da s?n?fsal bak??? ve tutumu ortaya koymak a??s?ndan olduk?a ?nemli veriler sunmaktad?r. Bu nedenle ?nemsenmelidir.
    Durumu ortaya koymak i?in ?nce H?rriyet ?yorum yazarlar?ndan? bir demet:
    ?lk yorum: ?hekesin cebinde birer, iki?er cep telefonu dolu,vatanda??n umurunda bile de?ildir..yukselhoca?
    ?kinci yorum: ?Hay?rl? olsun grevleri i??i direni?i , hak talep etme enerjisi olarak g?rd???m i?in sayg?yla kar??lar?m. Bir r?z?k kavgas? ve ?al??ma bar??? olarak sanar?m ; in?allah ara?lar ?al??anlar? ama?a ula?t?r?r.?
    ???nc? yorum: ?aray?n hakk?n?z? zaten ?zel sekt?r oldunuz telekom zam yapmas?n? biliyor cem y?lmaza 2 milyon dolar reklam paras? veriyorsunuz i??iyede verin?
    D?rd?nc? yorum: ?DARISI ?SEND?KAL HAKKI OLMAYAN ????LERE?,SEND?KAL HAK DAHA SONRA ?NSANCA YA?AMAK ???N HAK ETT??? ?CRET...?
    Yedinci yorum: ?Piyasalar?n ?zerindeki ?cret nedir. Ald?klar? ?cret ka? YTL?dir ke?ke bunu da s?yleseydiniz. ?nsanlar?n karn? doysa neden greve gitsinler ki. Demek ki ?cretler sizin dedi?iniz gibi de?il.?
    Sekizinci yorum: ?T?RK-TELEKOM, THY VS. G?B? KURULU?LARDA EN AZ 2.000 YTL YE ?ALI?ANLARIN TUZU KURU TAB?K?. BEN OLSAM DEVLET?N YER?NE ?ALI?MAK ?STEMEYENLER? ATARIM ??TEN 450 YTL YE ?ALI?ANLARI ALIRIM ??E B?RAZDA O GAR?BANLAR ?ST?FADE ETS?NLER...?
    Bir sonraki yorum: ?TELEKOMUN ?ZELLE?T?R?LMES? B?Z DAR GEL?RL? VATANDA?LARIN SOYULMASINA SEBEP OLMU?TUR.?ALI?ANLARIN HAKLARINI ALANA KADAR GREV M?CADELES?N? DESTEKL?YORUM.?
    Onuncu yorum: Helal olsun size,tam destek umar?m hakk?n?z? s?ke s?ke al?rs?n?z.?n?allah T?m emek?iler de ayn? ?ekilde haklar?n? bulurlar
    On birinci yorum: iSMiNiZi FUTBOL LiGiNE VERMEK iCiN PARA BULUYORSUNUZ ! CALISANA GELiNCE YOK OYLE Mi !
    YASASIN iSCi DiRENiSi...
    On ikinci yorum: ?rg?tl? sendikan?n bu eylemi desteklenmelidir. G?n?m?zde t?m i?kollar?nda sendika diye bir ?ey b?rakmad?lar. ?nsanlar bu y?zden d???k ?crete ve a?l??a mahkum edildi. Sendikal m?cadele her zaman desteklenmelidir...
    On ???nc? yorum: ?? bilenin i?i artar (Memurlar), i? bilmeyenin (T?rk Telekom,THY, S?mer Hal? vb.)maa?? artar. Yaw en az 2000 ytl al?yonuz yan gelip yat?yonuz ama DOYMUYONUZ...Memurlar ne yaps?n yuhhhh...
    Y?ksel Akkaya
    www.evrensel.net