?aresizli?i kendi g?c? sanmak

?aresizli?i kendi g?c? sanmak

Pakistan??n eski Ba?bakan? Benazir Butto, The Washington Post?a yazd??? bir makalede s?ze ??yle ba?l?yor:


Pakistan??n eski Ba?bakan? Benazir Butto, The Washington Post?a yazd??? bir makalede s?ze ??yle ba?l?yor:
?K?ktendincilik ancak devletin halk?n esenli?ine ili?kin temel sosyal sorumluluklar?n?n g?z ard? edildi?i ortamlarda ye?erir. Siyasetteki diktat?rl?k ve toplumsal umutsuzluk, dinci a??r?l??? k?r?kleyen yeis (karamsarl?k/ sosyal keder) halini yarat?yor.?
?l?m, hapislik ve s?rg?n ac?s?yla y?kl? Butto ailesinin ya da Pakistan Halk Partisi?nin izledi?i, ?nerdi?i siyaset ?izgisi i?in yap?lacak pek ?ok ele?tiri vard?r. Ancak, bu saptamay? bizim de her g?n yeniden d???nmeye gereksinmemiz var.
Pakistan?da askeri diktat?rl?kle k?ktendincilik aras?nda bug?n bir sava? s?r?yor. Ancak bu ?lkenin tarihine dikkatle bakarsak, kentleri sarsan silahl? dincili?in ve k?rsaldaki yoksullar? kapsayan tarikat??l???n, ?eyhli?in bu diktat?rl???n gereksinmeleriyle at ba?? olarak b?y?d???n? g?rece?iz.
Pakistanl?lar ve uluslararas? dengeler bu durumu ?makul? bir noktaya, yani silahs?z siyaset noktas?na ?ekebilirse e?er, k?ktendincileri bu kez, parlamento i?inde; siyasi ve ekonomik rantiyenin merkezinde g?rece?iz.
Bu ka??n?lmaz?
***
?Siyasetteki diktat?rl?k (...) dinci a??r?l??? k?r?kleyen yeis halini yarat?yor.?
Bu saptamay? akl?m?zda tutmaya zorunluyuz, ??nk? T?rkiye uzun y?llar askeri diktat?rl???n do?rudan y?netiminde ya?ad?. Dahas? yirmi yedi y?ld?r, o diktat?rl???n ba?l? oldu?u emperyalist ili?kiler ve para kurumlar?n?n gereksinmelerine g?re ?ekillendirdi?i anayasayla, kanun h?km?nde kararnamelerle, s?rg?n ve sans?r yaslar?yla y?netildi/ y?netilmektedir.
***
Ressam Goya?n?n, 1797?de yapt??? ??eytan?n/ B?y?c?n?n G?n?? adl? tablosu, yine Goya?n?n ?Sava??n Halleri/ Getirdikleri? gibi T?rk?ele?tirilebilecek bir dizi deseniyle bir b?t?nl?k i?inde d???n?ld???nde, derinlemesine kavranabiliyor. Ressam ?Sava??n Halleri? serisinde, d?nyada, k?tas?nda, ?lkesinde sonu gelmez sava?lar?n ve bu sava?lar? y?neten diktat?rl?klerin toplumda yaratt??? sosyal kederin, umutsuzlu?un boyutlar?n? g?stermektedir. Bu dizideki desenlerden birinde, s?re?enle?en sava??n, kesif ??k??s?zl???n yaralad??? toplumu, ??r?l??plak soyulup kuru bir a?ac?n dal?na oturtulmu? insanla simgelemektedir. Karanl?k? De?ersiz? Sapk?nla?m??? Kuru k?kl? bir kaz?k halini alm?? a?ac?n alt?nda k?l??lar?yla, kalpaklar?yla, ?niformalar?yla askerler ?l? ya da diri olarak sava?a devam etmektedir.
Dinci ve cinci gericilik i?te tam bu ortamda ye?erir!
***
?AKP ikinci se?imi kazand?.? Kabul g?ren ?do?ru? budur.
Fakat Goya?n?n ?B?y?c?n?n G?n?? adl? eseri bizi yeniden d???nmeye zorluyor.
?eyrek y?zy?l? a?k?n bir zamand?r s?k??t?r?lm??, korkutulmu?, hastaland?r?lm??, g??s?zle?tirilmi?; dahas? ?reten kesimlerin elinde i?levli hi?bir ?rg?t?n b?rak?lmad??? bir ?lkede, b?t?n bu karamsar ve k?t?c?l ?eylerin sonu?lar?, oy k?l???na b?r?nm?? olmas?n acaba?
B?y?c? ve siyasi rantiye i?in b?y?c?den beslenenlerden ba?ka se?ene?e olanak vermeyen bir rejimde, kimin kazanmas?n? bekleyebilirdik ki?
Ama bu ortamda elde edilene ?kazand?? demek de ne ?l??de do?ruyu s?ylemek olur?
Goya, t?keni? ve ??k?nt?n?n, hastal?k ve erimi?li?in kendi yaratt???na tapmas?n? 210 y?l ?nce g?stermi?. Lacivert gecenin gri pusu i?inde g?rd??? insanlara, iskeletlere, ??k?nt?ye, tela?a, s???nmaya ve yakarmaya biz, 2007 y?l? sona ererken ne yaz?k ki yeniden bakmak zorunday?z?
***
12 Eyl?l 1980?de T?rkiye y?netimine el koyan askeri diktat?rl???n en ?nemli yedek g?c?, hurafe ve gericilik olmu?tur. Bu sadece, askeri diktat?rl?k K?rde kar?? Hizbullah gibi silahl? g??leri yarat?p yedekledi?i i?in b?yle olmad?, i?in bir yan?d?r bu. Rab?ta?n?n yurtd???nda yeti?tirdi?i imamlara resmi yollardan para ?deyen ?lkede, Aczimendilerin ?hangi ?ampuan? kulland?klar?? s?yle?i konusu oldu ve onlara Sivas Mad?mak Oteli?nde ayd?nlar? yakma cesareti, olana?? verenler korundu. Televizyonlar? k?hinler, falc?lar, medyumlar doldurdu.
Bu rezalet me?rula?t?, dahas? al?n?r sat?l?r oldu.
***
Goya tablosunu d?n, ?stanbul Sultanbeyli?de, Kayseri?de, Elaz???da ya da Batman?da yapm??t?r! T?rk ?slam ya da K?rt ?slam sentezinin ?l?ml? ama durmaks?z?n yo?ruldu?u co?rafyada?
?ki y?z y?l ?nce?
Az ?nce?
Diktat?rl?k ortam? hem h?zla yoksulla?an, hem de bilimsel, demokratik b?t?n dayanaklar?ndan yoksun b?rak?lan bir toplumun dincilikten, bilicilikten, ?f?r?k??l?kten, tarikat??l?ktan yarar ummas?na yol a?t?. Yoksulluk ve cahillikle i?i i?e s?r?klenenler, devlet paras?yla b?y?yen ?eyhlerin, imamlar?n tezg?h?na itildi? G??s?zle?ti, akl? ve belle?i dumura u?rat?l?p mongolla?t?r?ld?.
Biz dinci odaklar?n zaman i?inde b?y?d???n? saptamakla yetindik.
Yan?ld?k.
B?y?me tek a??dan hesaplanamaz? Onlar? b?y?tmeye, onlara tapmaya zorlananlar ?o?ald?, y???nla?t?. ?K???lerek? b?y?d??
Goya?n?n tablosunun ard?nda bunlar da var.
***
?AKP se?imi ve Cumhurba?kanl??? koltu?unu kazand?.? Bu, neredeyse ?sars?lmaz bir do?ru? olarak sunulmaktad?r.
Goya?n?n iki y?zy?l ?nce duvara ast??? deneyimi yeniden d???nmeliyiz.
?AKP denetimsiz ve ba? edilemez? g?steriliyor.
Toplumun g??s?zl???nden, d??k?nl???nden, korkulu hastal?klar?ndan, i?sizli?inden ya da a?l???ndan gelen g?ce, isten?li ve ?zg?r bir g?? diyebilir miyiz?
B?y?c?ye, ?eytana, t?k?r??e, muskaya tapmaya zorunlu insanlar?n ya?am eksikli?i, kederlili?i, ??z?lm??l???d?r tablodaki. Buna AKP?nin ya da herhangi ba?ka bir mevkiinin hak?a, adilce elde etti?i bir kazan? ve g?? diyebilir miyiz?
Bar?? ?st?n?zde olsun.
Tevfik Ta?
www.evrensel.net