ekim devrimi?nin <br>uluslararas? ?nem ve anlam?

ekim devrimi?nin
uluslararas? ?nem ve anlam?

Ekim Devrimi, kapitalist sistemin genel bunal?m? ko?ullar?nda, bunal?m?n t?m y?k?n?n i??i s?n?f? ve ezilen halklar?n s?rt?na y?k?ld??? bir d?nemde ger?ekle?ti.


Ekim Devrimi, kapitalist sistemin genel bunal?m? ko?ullar?nda, bunal?m?n t?m y?k?n?n siyasal bask?, sava? ve i?gallerle i??i s?n?f? ve ezilen halklar?n s?rt?na y?k?ld??? bir d?nemde ger?ekle?ti. Kapitalist ?lkelerin i??i s?n?f? ve emek?ileri i?sizlik, a?l?k, yoksulluk; siyasal ve sosyal hak yoksunlu?u, k?lt?rel gerilik ve yozla?ma ile ?terbiye edilir?lerken, ezilen halklar s?m?rge ba??ml?l??? i?inde tutuluyor, kaynaklar? ya?malan?yor ve ucuz i?g?c? depolar? olarak kullan?l?yorlard?. Kapitalizm ?evrensel bir s?m?rgeci bask? sistemi?ne d?n??m??t? ve en geli?mi? bir avu? ?ileri ?lke?, d?nya n?fusunun b?y?k ?o?unlu?unu (o g?n?n ko?ullar?nda ? ?, ? ?n? hakimiyet alt?nda tutmaktayd?) s?m?rge ba??ml?l??? i?inde tutuyordu.
?ngiliz-Frans?z-Rus (ve arkada bekleyerek parsa toplayan ABD) ittifak? ile Alman-Avusturya Macaristan ve Osmanl? devletlerinin taraflar?n? olu?turduklar? emperyalist sava? ko?ullar?nda geli?en devrim, sava?a kar??, bar??, toprak ve ?zg?rl?k i?in m?cadele i?inde ilerleyerek ger?ekle?ti. Bu ?zellikleriyle, ?Bat??n?n i??i s?n?f? ve ?Do?u?nun ezilen halklar? taraf?ndan sempatiyle kar??land?.

Y?netime do?rudan kat?l?m
Ekim Devrimi?yle iktidar? alan i??i s?n?f? ve yoksul k?yl?l?k, kapitalizme kar?? pratik alternatifi Rusya?da ortaya koyarlarken, ?uluslararas? sosyalist devrim davas?n?? kendi ?lkelerinde y?r?tmekle kalmam??lar, ?teki ?lkelerdeki s?n?f karde?lerine yararlanabilecekleri ve zengin deneylere sahip bir pratik de sunmu?lard?. Ekim Devrimi, i??i s?n?f?n?n emperyalist kapitalistler aras? sava?ta kendi burjuvazisinin yan?nda yer alma ?a?r?lar?na kar??, bu sava?? s?m?r?c? s?n?f?n iktidar?na son vermek i?in bir f?rsat olarak de?erlendirme tutumu, d?nyan?n ezilen halklar? i?in sempatiyle kar??lanacak bir politikayd?.
Devrim, Rusya i??i s?n?f?, kent ve k?r yoksullar?n?n d?nyan?n alt?da biri kadar geni? topraklar? ?zerinde ve ?ok say?da ulus ile farkl? etnik topluluklar?n ili?kilerinde temelli bir de?i?im sa?layan tarihsel eyleminin zaferle ilan?yd?. ???i s?n?f?n?n ?lke ?ap?nda iktidar? al?p, kapitalizmi tasfiyeye ve s?m?r?s?z yeni bir toplumsal sistem (sosyalizm) in?as?na giri?mesiyle -kom?n deneyi d??ta tutulursa- uluslararas? alanda o g?ne kadar benzeri g?r?lmemi? bir durum ortaya ??kt?. Bu geli?meyle kan?tlanan, i??i s?n?f?n?n, tarihe, insan soyunun s?m?r? ve bask?dan kurtulmas?n? sa?lama yeti ve iradesine sahip bir ?zne olarak damgas?n? vurmas?yd?. Art?k, d?nyan?n, herhangi kapitalist ?lkesinde, nesnel ve ?znel ko?ullar?n olgunlu?u ve i??ilerin ?rg?tlenme ve bilin? d?zeylerinin devrimi ba?lat?p ba?ar?yla s?rd?rmeye olanakl? oldu?u durum(lar)da, bir devrimin m?mk?nl???, salt olas?l?k olarak de?il pratik olarak da kan?tlanm??t?. Devrim, s?m?r?len, horlanan, cahil b?rakt?r?larak t?m yetenekleri k?reltilen ve kendisine yabanc?la?t?r?lan ?bald?r? ??plaklar??n, kendi kaderlerini ellerine alabileceklerini, s?m?r?s?z bir sistemi ?rg?tleyebileceklerini, kendi devletlerini kurup y?netebileceklerini, salt ulusal de?il uluslararas? d?zeyde de ortaya koydu. Sovyetler bi?iminde ?rg?tlenen i??i ve k?yl?ler devlet ayg?t?n? ellerine alarak, insanl???n o g?ne kadar g?rd??? en demokratik devlet bi?imini olu?turdular. B?ylece, i??i-emek?i milyonlar burjuva bi?imsel (ikiy?zl?) temsil yerine, devlet y?netimine ve y?netim kararlar?na do?rudan kat?larak, uygulamalar? g?zleyip denetleyerek g?revlendirdiklerini gerekli g?rd?klerinde -en demokratik burjuva cumhuriyetlerinde dahi tan?nmayan ve tan?k olunmayan bi?imde- g?revden geri alma konumuna y?kseldiler.

Tavize zorlad?
Ekim Devrimi?yle birlikte, eme?in ve ?retimin toplumsal niteli?iyle m?lk edinmenin ?zel karakteri aras?ndaki ?eli?ki ??z?lm??; ?retim ara?lar? m?lkiyetinin toplumsalla?t?r?lmas?yla birlikte, ?r?nlerin b?l???m? de toplumsal karakter kazanm??; toplumsal ihtiya?lar?n kar??lanmas? ?retimin y?nlendirici yasas? haline gelmi?, b?ylece, on milyonlarca i??i ve emek?inin ya?am?nda, kapitalizm ko?ullar?nda asla ba?ar?lamayacak iyile?melerin yolu a??lm??t?. Sosyalist ?retim ve in?an?n temel ald???, emek?ilerin sosyal, iktisadi, k?lt?rel t?m gereksinmelerinin en tam kar??lanmas?, insan?n fiziki ve zihni geli?imine ket vuran t?m engellerin ortadan kald?r?lmas? ve denetim alt?na al?nmas?yd?. Bu y?nde kazan?lan ba?ar?lar, devrimin, bilimde, k?lt?rde, sosyal haklar alan?nda, ?al??ma ve ya?am ko?ullar?n?n iyile?tirilmesi ve siyasal ya?ama kat?lmada i??i s?n?f?n?, kad?n? ve ezilenleri sahip k?ld??? olanaklar, burjuvaziye ve kapitalizme uluslararas? alanda vurulmu? darbelerdi. Sosyalizmin, bu somut uygulamalar?yla, i??iler, emek?iler ve ezilen halklar nezdinde kazand??? prestij, emperyalist burjuvaziyi taviz siyasetine ve sosyal haklarda iyile?tirmelere zorlad?. Kapitalist ?lkelerde bir?ok hak bu bask? alt?nda kazan?ld?.
Ekim Devrimi, yeni bir ?a??; emperyalizm ve proleter devrimler ?a??n? a?t?. Devrim ve i??i iktidar?, SSCB?den ba?layarak uluslararas? proleter devrimin zaferi yolundaki m?cadelenin ?nemli bir dayana??n? olu?turdu. Sosyalizm ne kadar sa?lam ve derinli?ine in?a edilebilirse, bir dizi yeni ?lkenin emperyalist zincirden ayr?lmas? olana?? o kadar g?? kazanacakt?. SSCB., ?devrimin b?t?n ?lkelerde geli?mesi; desteklenmesi, uyanmas? i?in tek bir ?lkede yap?labilecek olan?n en ?o?unu yapma? (Lenin) anlay???yla hareket etti., bunu 1956?daki 20. Kongre?ye kadar s?rd?rerek, d?nya devriminin sonraki geli?mesi i?in g??l? bir temel ve dayanak olu?turdu.

Uluslararas? gericilikten kurtulu?
Rus proletaryas?n?n devrimci ruhu ve giri?kenli?i, Avrupa (ve d?nya) i?in ?rnek al?nacak bir durumu ortaya ??kard?. Rusya, art?k ?Bat? i?in bir devrimci enerji kayna???yd?. Devrim, Avrupa i??i s?n?f? ve partilerinin saflar?nda davaya ?tutkulu ba?l?l??? yeniden alevlendirme? i?levi g?rd?. Avrupa (ve d?nya) kapitalizminin ?Do?u?daki gerici dayana??n?n y?k?larak d?nya proletaryas?n?n devrimci eyleminin ve uluslararas? devrimin temsilcisi sosyalist ?lkenin kurulmas?, uluslararas? toplumsal devrimin g?? buldu?u g?? merkeziydi. ?kinci D?nya Sava?? ve Nazi k?talar?n?n d?nya halklar?n? ezip ge?melerinin ?n?n?n sosyalizmin savunma hatt?yla kapat?lmas? bunu kesin bi?imde yeniden kan?tlad?. Do?u Avrupa halk demokrasileri, ?in, Yugoslavya, K?ba, Vietnam devrimleri, Latin Amerika?da ve Ortado?u?da s?m?rgecili?e kar?? ulusal kurtulu? hareketleri en b?y?k deste?i, Ekim Devrimi ve SSCB?den ald?lar.
Devrim, i??i s?n?f?n?n uluslararas? bir s?n?f olma ?zelli?iyle ve kurtulu?unun salt kendi ?lkesinde burjuvaziyi yenilgiye u?ratmakla s?n?rl? kalmayan, uluslararas? gericilikten kurtulu? gibi daha evrensel bir davaya dolays?z hizmet ve katk?s?yla uluslararas? karaktere sahipti. Sermayenin uluslararas? hakimiyetine ?arl?k Rusyas??nda vurulan ve onun y?k?lmas?n? sa?layan bir b?y?k ve geni?leyen eylem olarak Ekim Devrimi, I. Enternasyonal?in, eme?in kurtulu?unun, ?modern toplumun var oldu?u b?t?n ?lkeleri kapsayan ve ??z?m?, en ileri ?lkelerin pratik ve teorik i?birli?ine dayanan sosyal bir mesele oldu?u? tespitine verilmi? devrimci bir cevapt?. Lenin, Rus i??i s?n?f?n?n hareketini, ?karakteri ve hedefi itibariyle t?m ?lkelerin i??i s?n?f?n?n uluslararas? hareketinin bir par?as?? olarak tan?ml?yordu.

Uluslar?n kendi kaderini tayin hakk?
Ekim Devrimi, Rusya?da orta?a? kal?nt?lar?n? bertaraf ederek; monar?iye, orta?a? kal?nt?lar?na, b?y?k toprak sahipli?ine, k?yl?n?n feodal ezilmesine, kad?n?n a?a??lanmas? ve ezilmesine ve ulusal bask?ya son vererek, feodalizmi ve topra?a ba?l? serfli?in kal?nt?lar?n? s?k?p atarak, kad?n?n hak yoksunlu?unu ve Rus olmayan uluslar?n e?itsizli?ine ve ezilmesine son vererek, Rus olmayan b?t?n uluslara kendi ?z cumhuriyetlerini ya da otonom b?lgelerini kurma olana?? sa?layarak ve b?ylece burjuva-demokratik devrimi sonuna kadar g?t?rerek t?m halklar i?in somut ve yararlan?labilir bir ?rnek olu?turdu.
1917 Ekim Devrimi, emperyalist s?m?rge sistemini ??k??e g?t?recek geli?melerin temelli ?d?n?m noktas?? oldu. Art?k emperyalist sistem, kapitalist k?lelik alt?nda tuttu?u ba??ml?-ezilen ve s?m?rge halklar? eskisi t?rl? boyunduruk alt?nda tutamazd?. Sistem yar?lm?? ve art arda sars?nt?larla yeni darbeler yemeye ba?lam??t?. Devrim sadece ?halklar hapishanesi? ?arl?k Rusya?s?n? y?karak halklara ba??ms?zl?k ve ?zg?rl?k yolunu a?m?yor, Uluslar?n Kendi Kaderlerini Tayin Hakk? ilkesi temelinde ulusal soruna getirdi?i ??z?mle ?ok say?daki ulus ve halklar? demokratik hak e?itli?i temelinde birle?tirmeyi ba?ararak, g?n?ll? birlikte ya?am? olanakl? k?l?yor, uluslar ve halklar?n, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birli?i i?inde birle?erek ulusal tam hak e?itli?i temelinde kendi dillerini ve k?lt?rlerini ?zg?rce geli?tirmelerini sa?layarak d?nyan?n ezilen halklar?n?n ?n?ne, yeni ve ger?ekten ?zg?rle?tirici bir ?rnek getiriyor ve b?ylece, emperyalizmin k?lele?tirdi?i halklar?n, ulusal ba??ms?zl?k m?cadelelerinde en b?y?k deste?i oluyordu. Devrimi kendi s?n?flar?n?n ve ezilenlerin zaferi olarak de?erlendiren d?nya proleterleriyle ezilen halklar?, ondan ald?klar? g??le, emperyalist s?m?rgecili?e ve kapitalist uluslararas? tekellere kar?? m?cadeleye daha cesaretle at?l?yorlard?.

Yenilginin anlam?
Devrim ve sosyalizmin yenilgisinin anlam?n?, bu yenilgiyle neler kaybettiklerini, i??iler, emek?iler ve ezilen halklar bug?n kar?? kar??ya olduklar? bask?lara ve u?rat?ld?klar? hak kay?plar?na bakarak da karar verebilirler. Sosyalizmin ald??? ge?ici yenilgiden de g?? alan kapitalist emperyalizm taraf?ndan devreye sokulan ve son 25-30 y?ld?r ac?mas?zca uygulanan neo-liberal politikalar sonucu, i??i s?n?f? ve emek?iler, 20. y?zy?l?n ilk yar?s?nda sosyalizmin etkisi ve proletarya hareketinin y?kseli?iyle ve burjuvazinin buna kar?? barikat ?rmek ?zere kabullenmek zorunda kald??? kazan?mlar? b?y?k oranda yitirdiler. Sosyal haklar t?rp?lendi. ??sizlik, a?l?k ve yoksulluk devasa boyutlara ula?t?.
A?l?k ko?ullar?nda ya?ayanlar 1.3 milyara, yoksulluk s?n?r?ndakiler 3 milyara y?kseldi. Kapitalist k?r h?rs?, insan toplumunu ve do?ay? felakete s?r?kl?yor. Emperyalistler aras? hegemonya m?cadelesi, Afganistan ve Irak?ta oldu?u ?zere emperyalist i?gal ve ilhaklar ?zerinden yeni bir b?y?k sava?a do?ru yol al?yor. Halklar birbirlerine kar?? k??k?rt?larak, kanl? bo?azla?malar?n i?ine itiliyorlar. SSCB?nin ??z?l?p da??lmas?ndan sonra ya?anan ulusal bo?azla?malar, kapitalizmin di?er t?m sorunlarda oldu?u gibi, ulusal sorun konusundaki ??z?ms?zl???n? de kan?tlad?. Balkanlar ve Kafkaslardan ba?layarak, halklar kendilerini yeniden bir bo?azla?man?n i?inde buldular.
Sovyet devletinin in?as?na ba?lamak, ?d?nya tarihinde yeni bir ?a??n, b?t?n kapitalist ?lkelerde ezilen ve her yerde yeni hayata, burjuvaziyi yenmeye, proletarya diktat?rl???ne, insanl???n sermayenin ve emperyalist sava?lar?n boyunduru?undan kurtulu?una do?ru ilerleyen yeni s?n?f?n egemenlik ?a??n?n yolunu a?mak? demekti.
?Biz bu eserin yap?m?na ba?lad?k. Ne kadar zamanda, ne zaman, hangi ulusun proleterleri bu eseri sonuna vard?r?rlar bunun ?ze ili?kin bir ?nemi yok. ?nemli olan buzun k?r?lm??, yolun g?sterilmi? ve a??lm?? olmas?d?r? diyordu, Lenin. Bu, insanl???n kurtulu?unun, ancak yeni Ekim devrimleriyle ger?ekle?ebilece?inin de ilan?yd?. Ve devrime bug?n ihtiya? daha da b?y?m??t?r.
A. Cihan Soylu
www.evrensel.net