NABIZ

NABIZ

  • Yar?n, Ekim Devrimi?nin 90. y?ld?n?m?. 1917, bir?ok olumlu ad?m?n ba?lang?c?. Sa?l?kta da. ?zelikle halk sa?l???nda...


    Yar?n, Ekim Devrimi?nin 90. y?ld?n?m?. 1917, bir?ok olumlu ad?m?n ba?lang?c?. Sa?l?kta da. ?zelikle halk sa?l???nda... Ger?i resmi halk sa?l??? literat?r?nde b?yle bir tarih ya?anmam?? gibi. Ancak Ekim Devrimi, bug?n bir?ok konuda oldu?u gibi, halk sa?l???nda da iyimser olmam?z?n nedeni.
    ?ncelikle Ekim Devrimi, kendi halk?na ?cretsiz sa?l?k hizmeti sunan ilk ?lkeyi yaratt?. Bu, sadece Sovyetler Birli?i ile s?n?rl? bir durum de?il ?stelik. Sovyetler Birli?i?nde t?m halka ?cretsiz sa?l?k hizmeti sunulabilmesi, kar?? cenah? kar??t?r?verdi. Kapitalist ?lkelerin i??i s?n?f?, y?llard?r sahip ??kt?klar? ?cretsiz sa?l?k hizmeti taleplerinin ger?ekle?ti?ini g?rerek, bu taleplerine daha kuvvetle sar?ld?lar. Di?er ko?ullar?n da etkisi ile, kapitalist ?lkelerde yayg?n sosyal sa?l?k ?rg?tlenmeleri g?ndeme gelmeye ba?lad?. Ekim Devrimi sayesinde?
    Ekim Devrimi, sa?l?kta sadece ?cretsiz hizmet ad?m? atmad?. Kapitalizm ve sa?l?k aras?ndaki ili?kiyi yerli yerine oturtan, ele?tirel teori de Ekim Devrimi ile g?ndeme geldi. Devrimden sonra kapitalizmin sa?l??a bak??? noktas?nda Buharin ??yle diyordu: ?Kapitalizm, ancak kendi sa?l??? bak?m?ndan gerekli oldu?u ?l??de halk sa?l??? ile ilgilendi.? Bu ele?tiriden yola ??kan sosyalistler, sosyalizmin sa?l?k yakla??m?n? kurdular.
    Sa?l?k, Ekim ile birlikte, partinin sahiplendi?i ciddi bir sorun da oldu. 18-23 Ekim 1919?da toplanan Sovyetler Birli?i Kom?nist Partisi?nin 8. Parti Kongresi?nin en ?ncelikli konular?ndan biri, ?sa?l?k? oldu. Toplant? sonras? al?nan kararlar, bug?n bile bize yol g?sterici mahiyettedir: ?Halk sa?l???n?n korunmas? alan?nda s?rd?rd??? faaliyetlerin temeli olarak RKP (Rusya Kom?nist Partisi), her ?eyden ?nce, hastal?klardan korunmay? hedefleyen hijyen ve sa?l?k ?nlemlerinin y?r?rl??e konulmas?n? sa?lar. Proletarya diktat?rl???, burjuva toplumu ?er?evesinde uygulanamaz olan bir dizi hijyenik ve iyile?tirici ?nlemin tam olarak uygulanmas?n? m?mk?n hale getirmi?tir. ?rne?in, ila? yap?m i?leri ile u?ra?an firmalar?n, ?zel giri?imin kurdu?u ve i?letti?i b?y?k ?l?ekli sa?l?k kurumlar?n?n ulusalla?t?r?lmas?; b?t?n sa?l?k emek?ilerine zorunlu ?al??ma g?revinin verilmesi, vb??
    Ekim Devrimi, halk sa?l???n?, ya?anan sorunlar ?zerinden ve onlara ??z?m getirme amac? ile geli?tirdi. 1917 Rusya?s?, sava?lardan yorgun d??m?? bir toplumda, i??i ve emek?i kitlelerin ?al??ma ve ya?am ko?ullar?n?n olduk?a k?t? oldu?u, kolera-tif?s gibi bula??c? hastal?klar?n yayg?n oldu?u, ciddi bir a?l?k probleminin var oldu?u, toplumun hastal?klara dayanma g?c?n?n azald??? bir toplumdu. Bu sorunlar ve bu sorunlar? belirleyen ko?ullar kar??s?nda, Ekim ile kurulan yeni Sovyet devleti, h?zla bir dizi halk sa?l??? ?nlemini ya?ama ge?irdi: ?nce, kamuya a??k b?t?n yerlerde sa?l?k ko?ullar?n?n iyile?tirilmesi hedeflendi. Bu noktada hava, su ve topra??n korunmas? ?ncelendi. ?ok ciddi bir sorun olan beslenme meselesi, ?zel olarak ele al?nd?. Yetersiz beslenme ve diren? d???kl???, beslenme konusunun ?kom?nal mutfaklarla? ??z?lmesini getirdi. Sovyetlerin sa?lad??? hijyenik besinlerin, t?m mahalleye/konuta/toplulu?a ula?t?r?lmas?, h?zla bula??c? hastal?klar?n a??lmas?na yard?mc? oldu. T?m halk? k?ran bula??c? hastal?klara kar?? ?nlemler al?nmas?, bir di?er ad?m oldu. T?m bu ad?mlar?n hukuksal altyap?s? da ayn? d?nemde olu?turuldu.
    D?nemin en ciddi hastal?klar? olan ?alkolizm, cinsel yolla bula?an hastal?klar ve t?berk?loz?a kar?? daha kapsaml? m?cadele ba?lat?ld?. Yayg?n kampanyalara gidildi. Sa?l???, sadece t?bbi hizmetlerden ibaret bir sorun olarak g?rmeyen, sa?l???, onu belirleyen toplumsal fakt?rlerle birlikte ele alan Ekim y?netimi, t?m bu ad?mlardan sonra, topluma gidecek sa?l?k hizmetlerini d?zenledi. T?m sa?l?k kurumlar?n? ulusalla?t?rarak/devletle?tirerek, t?m halka ?cretsiz sa?l?k hizmeti uygulamas?n? ba?latt?.
    ?stelik bu (ve ba?ka) ad?mlar, uzun bir i? sava? ve ku?at?lma ko?ullar?nda ya?ama ge?irildi. Ve sava? ve toplumsal ?alkant?lara kar??n, Ekim?in halk sa?l??? ?nlemleri k?sa s?rede ba?ar? sa?lad?. Ekim, h?l? sa?l?ktaki iyimserli?imizin ad?d?r. T?m ba?ka alanlarda oldu?u gibi. Ekim, insanl?k tarihinin en onurlu sayfalar?ndan birinin ad?d?r. H?l??
    90. y?ld?n?m?(m?z) kutlu olsun!
    Ata Soyer
    www.evrensel.net