YA?ADIK?A

YA?ADIK?A

  • Ula??m konusu bizim ?lkemizde tam bir ucubedir. Bu durum hem yolcu ta??mac?l???nda hem de y?k ta??mac?l???nda b?yledir


    Ula??m konusu bizim ?lkemizde tam bir ucubedir. Bu durum hem yolcu ta??mac?l???nda hem de y?k ta??mac?l???nda b?yledir.
    ?lkemizde yolcu ta??mac?l???nda karayolunun pay? yakla??k y?zde 95?tir. Y?k ta??mac?l???nda ise bu oran gene yakla??k olarak y?zde 85 civar?ndad?r. Demiryolunun yolcu ta??madaki pay? yakla??k olarak y?zde 4 civar?ndad?r. Y?k ta??mac?l???nda ise bu oran biraz daha art?p, y?zde 7.5 oran?na ??kmaktad?r. Kalan ?ok k???k pay ise hava ve denizyollar?na kalmaktad?r. Yani bir bak?ma tamamen karayollar?na mahk?m bir ?lke oldu?umuz s?ylenebilir. ?stelik ?? taraf? denizle ?evrili bir ?lke oldu?umuz halde?
    Peki, ula??mda kullan?lan enerji hakk?nda ne s?yleyebiliriz?
    Bu konu da ba?l? ba??na bir sorundur. ??nk? ula??mda kullan?lan enerjinin y?zde 99?u petrole dayal?d?r. Kalan y?zde 1 gibi ?ok k???k bir k?s?m ise elektrik enerjisidir. Kara ta??tlar? i?erisinde ise en b?y?k say?y? otomobiller almaktad?r. Trafikteki karayolu yolcu ta??tlar?n?n y?zde 91?i otomobillerden olu?maktad?r. Otob?slerin say?sal oran? y?zde 3, minib?slerin oran? ise y?zde 6 civar?ndad?r. Her y?l trafi?e yeni ara?lar ??kmakta, ara? say?s? h?zla artmaya devam etmektedir. ?lkemizdeki petrol t?ketimi bu nedenle her y?l artmaktad?r.
    Trafik sorununu hem yak?t cinsinden, hem de enerji ekonomisi y?n?nden de?erlendirmek gerekir.
    Yak?t cinsinden bakt???m?zda, petrole dayal? olmas? d??a ba??ml?l???m?z? art?rmaktad?r. Bu durum; artan petrol fiyatlar? nedeniyle enerjiye ?dedi?imiz paray? art?rmaktad?r. Petrol bedelinin ileriki a?amalarda d??mesini beklemek pek beklenen bir durum de?ildir. ??nk? petrol her g?n azalmaktad?r. Petrol?n azalmas? onun de?erini de art?rmaktad?r. Bu durumun petrol kaynaklar?na sahip olan sermaye gruplar? i?in bir avantaj, petrole sahip olmayanlar i?inse y?k?c? etkilerinin oldu?u a??kt?r. Ortado?u?nun Kafkaslar?n petrollerini ele ge?irmi? olan ABD, ?ngiltere gibi ?lkelerle Rusya bu durumda k?rlar?n? art?rmaktad?r. Ama AB ?lkeleri, ?in, Japonya gibi ekonomiler petrol?n ederinin artmas?ndan ?ok olumsuz etkilenmektedir. Bu olumsuz etkilenen ?lkeler grubuna T?rkiye de girmektedir. AB ?lkeleri petrole olan ba??ml?l??? azaltmak i?in yenilenebilir enerji kaynaklar?n?n kullan?m?n? geli?tirmeye ?al??maktad?rlar. Bir bak?ma AB ?lkelerinin yenilenebilir enerjilere ?ok daha fazla ?nem vermesinin bir nedeni de fosil yak?tlara, dolay?s?yla yabanc? kaynaklara olan ba??ml?l??? azaltma iste?idir. Di?er yandan kaliteli bir ?evre ve havaya sahip olmakta ?nemli bir etkendir.
    Enerji ekonomisi a??s?ndan bakt???m?zda kar??m?za toplu ta??mac?l???n bir zorunluluk oldu?u ger?e?i gelmektedir. Bunun i?in; kent i?i ve kent d??? ta??mac?l?kta kaliteli bir toplu ta??mac?l?k zorunluluktur. Toplu ta??mac?l???n konforlu, h?zl? ve g?venli olmas?, ki?ileri bireysel ula??m tercihinden, toplu ta??maya kendili?inden y?nlendirecektir. Zaten ?u anda bile ?zellikle b?y?k ?ehirlerde trafik en ?nemli sorundur. ?zel ara?larla bir yerden bir yere gitmeye ?al??an insanlar, hem ?ok daha fazla enerji t?ketmekte, hem de ?ok daha fazla zaman kaybetmektedirler. ?zelikle ?stanbul?da bu gidi?le bir g?n insanlar yollara arabalar?n? terk etmek zorunda kalacaklard?r.
    Ula??mda enerjinin etkin kullan?m? i?in hem toplu ta??mac?l???n geli?tirilmesi, hem de ula??mda kullan?lan enerjinin fosil yak?t de?il, elektrik enerjisi olmas? gerekmektedir. Bu a??dan bakt???m?zda, demiryolu ta??mac?l???n?n; kent i?i ve kent d??? ula??mda en uygun ula??m y?ntemi oldu?u a??kt?r. ?stelik demiryolu ta??mac?l???nda kullan?lan lokomotiflerin petrolle de?il, elektrikle ?al??mas? daha ekonomik olmaktad?r. Elektri?in ?retimini ise fosil yak?tlara de?il, yenilenebilir enerji kaynaklar?na dayand?rd???m?zda, hem d??ar?ya verilen enerji paras? i?eride kalacak, hem de daha sa?l?kl? bir ?evreye kavu?ulacakt?r. ?stelik her y?l kaybedilen binlerce can kurtulacakt?r. Yaral?lar?n ?ekti?i ac?lar? ve sakatl?klar?n?, olu?an maddi zararlar? da g?z ?n?ne ald???m?zda, toplu ta??mac?l???n kent i?inde ve yurt ?ap?nda bir a? gibi ?r?lmesinin ne kadar gerekli oldu?u ortadad?r. Yoksa g?n?m?zde oldu?u gibi her tarafa kav?aklar, alt ve ?st ge?itler yapmak kesinlikle ??z?m de?ildir. Bu durum olsa olsa bir zamanlar?n her tarafa asfalt yollar yapan belediye ba?kan?na ?Asfalt Osman? lakab?n?n tak?lmas? gibi, baz? belediye ba?kanlar?n?n isminin ba??na da ?Kav?ak? ekinin konmas?na neden olacakt?r. Ve daha sonraki a?amalarda toplu ta??mac?l??a gereken ?nemi vermeyen karar vericileri bu halk hi? de iyi anmayacakt?r. ??nk? trafikteki bu k?rd???m bir?ok y?neticinin siyasal ya?am?n? da d???mleyecektir.
    Enver ?at
    www.evrensel.net