Vergi dairelerinde iş yükü arttı

Kamuda yeniden yapılanma çerçevesinde SGK, Gelir İdaresi Yasası, TÜİK vb. pek çok kurumun teşkilat yasası çıkarılarak yapılanmanın yapı taşları oluşturulmuş durumda.


Kamuda yeniden yapılanma çerçevesinde SGK, Gelir İdaresi Yasası, TÜİK vb. pek çok kurumun teşkilat yasası çıkarılarak yapılanmanın yapı taşları oluşturulmuş durumda. Fiilen uygulamalarda da performans uygulamaları, sözleşmeli istihdam vs. yöntemlerle henüz yasal düzenlemeler gerçekleşmemişken düşünülen yapılanma modelinin ön adımları atılıyor.
Performans değerlendirme sistemini uygulamaya koyan Maliye’de; vergi dairelerinin 5345 sayılı Kanun ile ifade edilen saydamlık, hesap verilebilirlik, katılımcılık, verimlilik, etkililik ve mükellef odaklılık temel ilkeleri çerçevesinde yönetilmesi için birbiri ile kıyaslanabilir performanslarının ölçülmesi anlayış olarak benimsendi.
Kamuda yeniden yapılanma anlayışına atıfta bulunularak, kamu yönetimlerinde hızlı bir değişim sürecinin yaşandığı, dolayısıyla performans odaklı bir yönetim anlayışına doğru yönelindiği, bu anlayış çerçevesinde personel ve mükelleflerin tatmin düzeyinin artırılarak, verimliliğin ve etkinliğin üst seviyeye çıkarılması bir gereklilik olarak kabul ediliyor. Bu anlayışın bir parçası olarak ayın vergi dairesi seçimi yaparak vergi daireleri arasında rekabet yaratmak için “Performans Esaslı Yönetim Modeli” adıyla bir proje başlatıldı. Proje uygulamasının dayanakları olarak; vergi dairelerinde yapılan pek çok işlem fonksiyonel gelen evrak sayısı, sonuçlanan yoklama fişi sayısı, tebliğ edilen ihbarname sayısı, işe başlaması tahsis edilen mükellef sayısı vb. gibi kriter olarak alınarak her işe bir puan verilecek şekilde düzenleme yapıldı.
Projenin uygulamaya alınması ile birlikte vergi dairelerinin kendi aralarındaki rekabetin yanı sıra aynı vergi dairesinde farklı servisler ve çalışanlar da birbiri arasında rekabete zorlanıyor. Vergi dairelerinde yapılan her işin dökümü yapılarak sayılmakta, yapılan listeleme işi ise çalışanların yaptıkları asli görevlerinin yanı sıra zorunlu bir ek görev olarak dayatılmakta ve zaten ağır olan iş yükü artırılmaktadır. Kısaca çalışanlar angarya ile karşı karşıya kalıyor. Aslında performans uygulamalarının ilk adımları 2000’li yıllarda Toplam Kalite Yönetimi adı ile başlatılmış, TOBB ve Mali Müşavirler Odası’ndan görevlendirilen uzmanlar aracılığı ile TKY eğitimleri çerçevesinde çalışanlara düzenlenen kurslarla, çalışanların rekabetine dayalı, mükellef odaklı iş düzeni benimsetilmeye çalışılıyor. TKY uygulandığı dönemde çalışanlar iş üzerinden rekabete sokularak kalite çemberlerine dahil edilmiştir. TKY ve performans uygulamaları dayanışma ve kamu hizmeti anlayışı yerine piyasa hizmeti ve rekabet anlayışının meşrulaştırma girişimlerinin ön adımları olarak tanımlanabilir.
Bugün performans değerlendirmeleri Maliye’de ücretlere henüz yansımamakla birlikte, uzun vadede, değiştirilecek olan kamu personel sisteminin temel mantığı olan performansa göre ücretlendirme anlayışının hayata geçirilmesi ile birlikte çalışanlar maddi rekabet ile karşı karşıya kalacaklardır. (Ankara/EVRENSEL)

Maliye emekçilerinin sosyal hayatı kalmadı

Fikret Aslan (BES Ankara 1 No’lu Şube Başkanı)
5345 sayılı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun çıkmasıyla birlikte Maliye emekçilerinin çalışma koşulları ağırlaşmış, iş yükü ikiye katlanmıştır. Hafta sonu demeden cumartesi, pazar fazla mesai çalışmalarıyla birlikte maliye emekçilerinin sosyal hayatı yok olmuştur. Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı’nın vergi daireleri arasında performans uygulamasıyla birlikte rekabet ortamı yaratılarak daha fazla çalışma sağlanmaktadır. Her ay bir vergi dairesi birinci seçilerek müdürler takdir edilmekte, faturası ise maliye emekçilerine çıkarılmaktadır. Performans uygulamasıyla, çalışanlar arasında rekabet yaratılıp, örgütlülük ortadan kaldırılarak ücretler baskı altına alınmak, getirilecek kamu personel rejimiyle birlikte sözleşmeli statü getirilerek iş güvencemiz ortadan kaldırılmak istenmektedir. Performans uygulamaları personel rejimiyle birlikte uygulamaya konulduğunda emekçiler açısından daha kötü yaşam koşullarını beraberinde getirecektir.
Duran Ünal (BES Ankara 2 No’lu Şube Başkanı)
AKP Hükümeti’nin IMF ile yaptığı anlaşmalar ve taahhütleri ile ülkemizde uygulanmaya çalışılan performansa dayalı çalışma prensipleri çerçevesinde vergi dairelerinde mükellef sayısının artmasına karşın yıllardır personel alımı durdurulmuş olup birde iş yükü artırılmıştır. Performans adı altında 8 saatlik mesainin 4 saatini iş yapmaya, diğer 4 saatini ise önceki 4 saatte ne yaptığının hesabını yapmaya çalışılmaktadır. Her ay ilan edilen ayın vergi dairesi vb. uygulamalar ile öncelikle Vergi Dairesi Müdürleri psikolojik baskı altına alınarak, çalışanlar üzerinde yeni bir baskı zinciri oluşturulmaya ve bu baskının sonucunda da vergi daireleri birbiriyle yarışmaya zorlanmaktadır. Bu uygulamanın bir sonraki aşamasında ise vergi dairesinde servisler arasındaki yarışın başlayacağını, daha sonrasında da memurların birbiriyle kıyasıya yarışacağını, işyeri barışının bozulacağını görmemek için kör olmak gerekmektedir. Performans Esaslı Yönetim Uygulamasının sonucunun Japonya’da emekçi ölümlerine neden olduğu bilinmektedir. Yeterince yoğun bir çalışma temposu içerisinde olan vergi dairesi çalışanlarının iş yükü iki kat daha artırılmıştır. Kamu emekçisi sicil notu baskısı altında ezilmekte iken, bir de performansa dayalı çalışma ile birbirine düşürülmek ve işyeri barışı bozulmak istenmektedir.
Selma Gürkan
www.evrensel.net