Eski bir hikaye: ‘Vaiz’

8. Diyarbakır Kültür Sanat Festival’i etkinlikleri devam ediyor. Festival kapsamında çok sayıda etkinlik yapılırken, önceki gün iki tiyatro oyunu da sahnelendi. Bunlardan biri, Teatra Arsen Poladov’un hazırladığı “Çend Dîmen Jiyane” isimli oyunuydu


8. Diyarbakır Kültür Sanat Festival’i etkinlikleri devam ediyor. Festival kapsamında çok sayıda etkinlik yapılırken, önceki gün iki tiyatro oyunu da sahnelendi. Bunlardan biri, Teatra Arsen Poladov’un hazırladığı “Çend Dîmen Jiyane” isimli oyunuydu. Bağlar Körhat’ta sahnelenen oyun, izleyicilerin beğenisini topladı. Bir başka oyun da, Tiyatro Seyyar Sahne tarafından sahnelenen ‘Vaiz’ adlı oyun.
Dink’e ve Kaymaz’a…
Mardin’in Kızıltepe İlçesi’nde öldürülen Uğur Kaymaz ile öldürülen Agos Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Hrant Dink’e atfen yazılan oyun, tarihi Keçi Burcu’nda sahnelendi. Celal Mordeniz’in yönetmenliğini yaptığı Vaiz, klasik tiyatronun kalıpları dışında “Bedeni konuşturma” merkezli deneysel bir kurgu üzerinde yürüyor.
Seyyar Sahne tiyatro grubu genç bir grup olmasına karşın, çıkardıkları oyunun hayli başarılı olduğunu söylemek gerekir. 2005 yılında kurulan grup, oynadıkları her oyun metni üzerine yoğun bir araştırma yaparak çalışmalarını sürdürüyor. Daha önce, “Ben Pierre Riviere…” oyununun çıkaran Seyyar sahne, genç kadrosuyla şimdi de “Vaiz”i sahneliyor. Vaiz oyununun metni, Yahudi geleneğine ait olan, ancak çoğu Hıristiyan mezhebi tarafından da kabul edilen kutsal metinlerin bir araya getirildiği “eski Ahit” adı verilen kutsal kitaptan yola çıkarak sahneye uyarlanmaya çalışılmış.
Mordeniz: ‘Hareketi besteliyoruz’
Eski Yunan kültürünün izlerinin yanı sıra, oyunun esas vurgusu hayatın boşluğuna ve her şeyin geçiciliğine dayanıyor. Günümüzün ahlaki ve toplumsal değerleri içinde varoluşçu öğeler içeren metin, varlık olarak insanın içine düştüğü dehşete, boşluğa, beyhudeliğe de göndermeler içeriyor. Doğaçlamalara dayalı herhangi bir kurgu ya da anlatım kaygısı duymadan ses ve bedenin kullanımı, yönetmen Mordeniz’in deyimi ile “Hareketin matematiğini yaratmaya, bir yönüyle de hareketin, bedenin bestesini yapmaya” dayanıyor. Mekan olarak Keçi Burcu’nun tercih edilmesinin de oyunun daha güçlü bir şekilde algılanmasını beraberinde getirdiğini söylemek gerekir. Oyun metnini beden yoluyla vermenin hayli zor bir iş olduğu düşünüldüğünde, oyuncuların, bedene hareket yoluyla hükmetmeyi, bedeni söz ve seslerle yeniden konuşturmayı başardıklarını ifade etmek gerekir.
Umut, sevgi, erdem, bilgelik...
Kostümlerin siyah olması, mekanın Keçi Burcu olması nedeniyle izleyici ile oyuncu arasında kimi zaman ortak bir dil yaratıldığını, sessizlik ve boşlukta bir duygu birlikteliği yakalandığını ve boşluk olarak ifade edilen, belki de seyre dalınan bir atmosferde arınma duygusunda bir dil yakalandığını da söylemek gerekir.
İki bölümden oluşan oyun, ilk bölümde, tekrarlarla hedeflenen bir dizi imgenin oluşturulması için ortak bir zemini arayışı ile başlıyor. İkinci bölümde ise, çıkış noktası yine hareket olsa da yazılı bir metni ya da hikayeyi deneme sahnesi. Hareket ve sesler ikinci bölümde oyuncu tarafından belli bir kurgu içinde bir araya getirilmeye çalışılıyor, bu yöntemle de metnin etki gücünün artırılması hedefleniyor. Oyunculuğun, bir manada yetkinlik noktasına yakın durduğunu söylemek abartılı olmaz. Oyun, genel olarak güneş altında yaşamını sürdüren varlıkların boşunalığına vurgu yapsa da, oyunun son bölümünde sürekli olarak, dayanışmaya, iyiye, erdeme, sevgiye, umuda vurgu yapıldı. Oyuncular, sahneledikleri vaiz oyunundan sonra seyirciler ile bir araya geldi. Yönetmen Celal Mordeniz ve oyuncular izleyicilerin sorularını yanıtladılar.

Vaiz
Sahne kadrosu:
Gülden Arslan, Senem Donatan, Kerem Eksen, Suzan Karaibrahimoğlu, Murat Kürtün, Erdem Şenocak, Akın Savaş Yıldırım, Rezzan İlke Yiğit
Kostüm: Mehmet Kimyon
Müzikler: Rezzan İlke Yiğit
Yönetmen: Celal Mordeniz
Ali Rıza Kılınç
www.evrensel.net