özel şirketlerle yarışan bir doktor olmak istemiyorum!

1997’den bugüne hükümette olan İşçi Partisi, sağlık alanında gerçekleştirdiği özelleştirmelere bir yenisini daha eklemeye hazırlanıyor. Halkın vergileri ile finanse edilen ve halk için sağlık hizmeti sağlayan hastanelerin özel şirketlere devredilmesi, bir yandan pratisyen doktor ve diğer sağlık çalışanlarının çalışma koşullarını kötü yönde etkilerken, diğer yandan halkın zamanında ve iyi sağlık hizmeti almasını engelliyor.


laurance buckman
1997’den bugüne hükümette olan İşçi Partisi, sağlık alanında gerçekleştirdiği özelleştirmelere bir yenisini daha eklemeye hazırlanıyor. Halkın vergileri ile finanse edilen ve halk için sağlık hizmeti sağlayan hastanelerin özel şirketlere devredilmesi, bir yandan pratisyen doktor ve diğer sağlık çalışanlarının çalışma koşullarını kötü yönde etkilerken, diğer yandan halkın zamanında ve iyi sağlık hizmeti almasını engelliyor. Özelleştirilmesi planlanan aile hekimlikleri hakkında Britanya Tabipler Birliği Aile Hekimliği Komitesi Başkanı Dr. Laurance Buckman ile konuştuk.

Bu yıl Ulusal Sağlık Hizmetleri’nin (NHS) 60. kuruluş yıl dönümü. 5 Temmuz 1948’de kurulan NHS’nin kuruluş ilkeleri nelerdi? Bugün bu ilkelerden geriye ne kaldı?
NHS, 2. Dünya Savaşı’ndan sonra halka parasız sağlık hizmeti vermek için kuruldu. İlk dönemlerde tüm sağlık hizmetleri parasızdı. İlaç, tedavi, diş bakımı, göz bakımı ve diğer sağlık hizmetleri. Zaman içinde bazı ilaçlar ve reçeteler için hastalardan para alınmaya başlandı. Daha sonraları başka bazı hizmetlerin de paralı hale getirilmesine karşın, hâlâ genel olarak hastaların tedavi görmesi ve hastanelerde kalması ücretsiz olarak verilmeye devam ediyor.

‘Bizim NHS’miz ve Bizim Geleceğimiz’ adını taşıyan NHS’nin yeni dönem değerlendirmesini içeren bir rapor, 2007 yılı ortalarında Lord Ara Darzi tarafından hazırlandı. Bu rapor, pratisyen ve aile hekimleri için ne getiriyor ve genel sağlık hizmetlerini nasıl etkileyecek?
Ara Darzi, bir cerrahtır. Yüksek teknik gerektiren ameliyatlar hakkında çok şey biliyor ama aile hekimliği ve genel sağlık hizmetleri hakkında yetkin değil. Bazı önerilerini kabul ediyoruz ama bazılarına karşıyız. Örneğin hastanelere yüksek teknik cihaz ve tedavi yöntemleri getirmek istemesini iyi karşılıyoruz. İnsanların daha uzun sağlıklı yaşamaları için kolesterol ve tansiyon gibi hastalıklarla daha iyi mücadele edilebilmeli ki insanlar daha uzun süre sağlıklı bir yaşam sürsünler. Bunlar Ara Darzi’nin istediğini söylediği ve bizim de katıldığımız konular. Özellikle katılmadığımız husus, aile hekimliğine ilişkin tasarı. İngiltere’de her aile hekimi ortalama 2 bin kişiye bakıyor. Hekimliklerin coğrafi dağılımı, hastaların yürüyerek ya da kısa bir yolculuk sonunda rahatlıkla ulaşması için düzenlenmiş. Her aile hekimi tüm hastalarını birebir tanır ve 20-30 yıllık geçmişlerini, onların aile yapılarını, sorunlarını ve genel durumlarını da bilir. Ara Darzi’nin değişiklik önerisi bu aile hekimliklerini, poliklinik diye adlandırdığı büyük sağlık kentlerinde bir araya getirmek. Bugün İngiltere’de sadece hastanelerde sağlanan kan testi, X-Ray, küçük çaplı ameliyatlar gibi hizmetleri de buralara taşımaktadır. Böylelikle 30-50 bin hasta bir poliklinikte kayıtlı olacak. Yani hastalar, sağlık hizmeti almak için daha uzak bölgelere yolculuk etmek zorunda kalacak. Aile hekimliği kavramı değişecek, hastaların farklı ihtiyaçları için farklı doktorları görmesi gerekecek. Diyelim ki göz sorunu için bir doktoru görürken, kulak sorunu için bir başkasını görmek zorunda kalacak ve böylelikle hasta ve aile hekimi arasındaki ilişki ortadan kalkacak. Biz bunun hasta için iyi olmayacağı kanaatindeyiz. Bu konuda Darzi ile anlaşamıyoruz.

Peki, Poliklinik Projesi’nin, NHS’nin özelleştirilmesiyle ilişkisi nedir?
Hükümet, sağlık hizmetlerini NHS aracılığı ile temin etmektense dışarıdaki kurumlardan satın almayı yeğliyor. Biz buna şiddetle karşıyız. İnanıyoruz ki NHS, İngiltere’de yaşayan insanlara sağlık hizmeti sunmak için vardır. Amerika ya da Avrupalı özel şirketlere kâr sağlamak için değil. Biz, bu özel şirketlerin NHS’nin gelişiminden kâr sağlamalarını istemiyoruz. Bugün bu ülkede sağlık hizmetlerinin büyük kısmı NHS tarafından yürütülmektedir. Bunun devamını istiyoruz. Lord Darzi’nin tasarıları yürürlüğe girerse bunun anlamı, sağlık hizmetlerinin bazı bölümlerinin özel şirketler tarafından kâr amacı için işletileceğidir. Bizce bu yanlıştır.

Kurulacak olan poliklinikler aile hekimlerinin yerini mi alacak, yoksa onlara ek hizmet sunan kurumlar mı olacak?
Londra’da 100 aile hekimliği kapatılma tehlikesi altında. Bunların 45’i Türk ve Kürt toplumlarının da yaşadığı Haringey ve Enfield bölgelerinde. Hükümetin iddia ettiğinin aksine, poliklinikler kurulursa hastanın evinin yakınında olan aile hekimleri gereksiz duruma düşecek. Çünkü aile hekimleri küçük çaplı operasyonlar yapmıyor, X-Ray çekmiyor ve kan testi yapmıyor. Ama poliklinikler hastaya aile hekiminin sağlayacağı ilgi ve bakımı sağlayamaz.
Bu reformları ertelemek ya da geri çekmek için ne gibi çalışmalar yaptınız?
Hükümet demokratik yollarla seçilmiştir. Bundan dolayı hükümeti deviremeyiz. Ama yapmamız gereken, önerileri protesto etmek ve hastaları bilgilendirmek, ki biz bunları yaptık. Ulusal çapta imza kampanyası başlattık ve hastalardan 1.2 milyon imza topladık. Geçen hafta ben bu toplanan imzaları Başbakan Gordon Brown’a takdim ettim. Hükümet, hastaları imza vermeye zorladığımızı iddia etmeye kalkıştı. Ama herkes bilir ki 1.2 milyon kişi imza atmaya zorlanamaz. Hastalarımız gerçekten bu reformları istemedikleri için bize imza verdiler. Elimizden geleni yapmaya, halkı bilgilendirmeye çalışıyoruz. Ulusal çaplı protestolar düzenledik, gazetelere yazdık, ilan verdik. Bir şeyleri değiştirmek istiyorsanız, hem politika yapacaksınız, hem de halkı bilgilendireceksiniz. Şimdiye kadar yaptıklarımızla bazı politikacıların fikirlerini değiştirdik. Hükümet kararını değiştirecek mi bilmiyorum. Biz hükümeti ikna etmeye çalıştık.

Lord Darzi, aile hekimliğini de içeren sağlık reform raporunun son halini önümüzdeki hafta açıklayacak. Tüm çabalarınıza rağmen aynı tasarılar raporda yer alırsa ne yapacaksınız?
Sesimizi daha yüksek çıkaracak protestolar düzenleyeceğiz. Hükümete önümüzdeki seçime kadar ve sonrası için protestolarımıza devam edeceğimizi söyledik. Aile Hekimlerinin Birliği politik bir parti değildir. Biz hiçbir partinin politikasını yapmıyoruz. Bizim görevimiz hükümetin sağlık politikalarını hastalarımıza anlatmaktır. Halk bu politikalar hakkında kendi kararını verecektir. Hükümet daha fazla protesto etmemizden endişe duyuyor ki biz protestolarımıza devam edeceğiz. Sesimizi daha yüksek çıkaracağız. Ben bir doktor olarak hastalarıma sağlık hizmeti sunmak istiyorum, özel şirketlerle yarışmak değil. Kendi aile hekimliğimi daha iyi sağlık hizmeti sunamayacak olan bir polikliniğe taşımak istemiyorum. Amerikalı özel şirketlere maaşlı doktor olarak, hastalarımın bana ulaşamayacağı polikliniklerde çalışmak istemiyorum!
Gökhan Yadırgı
www.evrensel.net