Dış basının 1 Temmuz yorumu

Ulusalcılarla AKP arasındaki restleşme nedeniyle Türkiye siyasetini daha gergin günler bekliyor


Ergenekon soruşturması kapsamında iki emekli orgeneralin yanı sıra 20’den fazla kişinin gözaltına alınması ve aynı gün Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya’nın AKP hakkındaki kapatma davası üzerine Anayasa Mahkemesi’ne sözlü açıklamada bulunması dış basında da yankı buldu. Dış basında iki haber genellikle tek bir başlık altında verilirken, gelişmeleri “piyasalar” açısından değerlendirenler çoğunluktaydı. En iddialı başlığı, “Nobel ödüllü yazarı öldürme planı yapan iki general gözaltına alındı” ile The Independent atarken, ekonomi gazeteleri ise, gözaltıların Türkiye’nin uzun vadeli istikrarına ilişkin kaygıları artırdığını öne sürdü.

The Independent
Türkiye’deki gelişmelere tam sayfa ayıran İngiliz The Independent gazetesi, “Türkiye’yi tüketen iktidar mücadelesi yoğunlaştı” başlığı ile verdiği haberinde, Orgeneral Hurşit Tolon ile yazar Orhan Pamuk’un fotoğraflarına yer verdi. “Nobel ödüllü yazarı öldürme planı yapan iki general gözaltına alındı” başlığı ile verilen haberde, Tolon’la birlikte, eski Jandarma Genel Komutanı Emekli Orgeneral Şener Eruygur’a da atıfta bulunuldu.

The Guardian
Taraflar dişlerini biliyor
İngiliz The Guardian gazetesi, çok az kişinin bu iki olayın birbiriyle bağlantılı olmadığını düşündüğünü yazdı. “Tarafların dişlerini bilemekte olduğu” görüşünün dile getirildiği başyazıda, Türkiye’nin bu noktaya “parlamenter siyasete fazla aldırmayan eski elitlerin yeni sosyal güçlerin parlamenter gücü eline geçirmesini kabullenememesi ve AKP’nin akıllıca olmayan bir şekilde avantajını zorlayarak, tarafsızlığı net bir siyasetçiyi cumhurbaşkanı seçmemesi, kadınların türbanla üniversitelere gitmelerine izin verecek yasa değişiklikleri peşinde koşması” yüzünden geldiğini savundu.

The Times
Önlenmesi imkansız bir cepheleşme
İngiltere’de yayımlanan The Times gazetesinin dış haberler editörü Bronwen Maddox’un “Türkiye’nin geçmişi liberal gelecek umutlarını yıkıyor” başlıklı yorumunda, “Türkiye’nin bir kargaşaya doğru sendelediği” iddia edildi. “Bu çatışmanın ortamının aylardan beri oluşmakta olduğu”nu yazan Maddox, “bu sırada Türkiye’nin müttefiklerinin eski nesil milliyetçi generallerin Avrupa’ya entegre genç politikacıların önünü açacağına ve bu durumun ortadan kalkacağına inandıklarını” belirterek, “Ancak bu olmayacak. Türkiye’nin liberal ve modern bir gelecek şansı kaybolurken, kimlik mücadelesi giderek daha kötü bir hal alacak gibi görünüyor” iddiasında bulundu.
Türkiye’de askerlerin laikliği korumak gerekçesiyle müdahalede bulunduğunu, bu durumun modern bir demokrasi kurma umutlarıyla çatıştığını savunan Times yazarı, yaşananların Türkiye’yi Avrupa’dan uzaklaştıracağının kesin olduğunu ifade etti.

Lastampa
Bir tür Gladio
İtalyan basınında da önceki günkü operasyonun Yalçınkaya’nın sözlü açıklama yaptığı güne denk geldiğine dikkat çekildi. “Türkiye’de generaller tutuklandı. Bir tür Gladio’dan söz ediliyor” başlığını kullanan La Stampa gazetesi, “Türkiye’de siyasi gerilimin had safhada olduğu bir dönemde tesadüflere pek inanılmıyor. Hükümeti göz dağı vermekle suçlayan CHP de mahkemelik vaziyette” ifadelerine yer verdi.

Il Sole 24 Ore
Erdoğan’ın polisi 24 eylemciyi tutukladı
İtalya’nın en önemli ekonomi gazetelerinden Il Sole 24 Ore ise, haberi “Erdoğan’ın polisi 24 laik eylemciyi tutukladı” başlığı ile verdi. Haberde, “Başsavcı İslamcı partinin yasaklanmasını talep ederken operasyon düzenlendi. Polis, aralarında iki emekli paşanın da bulunduğu 25 kişiyi, darbe hazırlığı yaptıkları iddiasıyla gözaltına aldı” ifadelerini kullandı. Gazetedeki yorum yazısında da, “Operasyon, askerler ile Başbakan Erdoğan’ın partisi arasındaki gerilimi de tırmandırdı. Asıl risk ise şu noktada: Maçı kim kazanırsa kazansın, ekonominin uluslararası nedenlerden dolayı zaten sıkıntı içinde olduğu bir dönemde enkazla karşı karşıya kalabilir” denildi.

The Daily Telegraph
Daily Telegraph’ın önceliği kapatma davası
Daily Telegraph gazetesindeki haberde ise, AKP hakkındaki kapatma davası ön plana çıktı. Ergenekon soruşturmasındaki son gözaltılara haberin sadece son cümlesinde yer veren gazetede David Blair imzalı yazıda, AKP’nin geleceğinin Türkiye’nin muhtemel Avrupa Birliği (AB) üyeliğine yönelik hayati konuyu etkileyebileceği iddia edildi. Blair, “Eğer yargıçlar AKP’yi yasaklama kararı alırlarsa, Türkiye AB üyelerinden istenen demokratik standartları ihlal ettiği için süreç durdurulabilir” dedi.

Financial Times’ın derdi piyasalar
Financial Times gazetesinin, ilk sayfasında yer alan haberde ise, gözaltıların Türkiye’nin uzun vadeli istikrarına ilişkin kaygıları artırdığı görüşünü dile getirdi. Bu gelişmelerin Ankara’da siyasi hayatın tansiyonunu iyice artırdığını savunan gazete, piyasalarda yaşanan gelişmelere dikkati çekti. Gazetenin haberinde gelişmelerin yabancı yatırımcıları ürküttüğü de kaydedildi.
CNN: Siyasi tansiyon yükseldi
Amerikan CNN televizyonu haberi, “Gelişmeler İslami kökenli AKP ile ülkenin laik kurumlarına mensup AKP karşıtları arasındaki büyük ve ciddi gerginliği gözler önüne serdi” ifadeleriyle duyurdu. “Türkiye’de siyasi tansiyon yükseldi” denilen haberde, “Geçtiğimiz sonbahardan beri birçok kişi, hükümeti darbeyle görevden indirmek isteyen Ergenekon çetesinin üyesi olduğu gerekçesi ile hiç bir suçlama olmadan tutuklu bulunuyor. Cumhuriyet gazetesi ikinci kez Ergenekon ile ilgili hedef gösterildi” denildi.
New York Times: Darbe davası
ABD’de yayınlanan The New York Times gazetesi, “Türkiye’deki darbe davasında 21 gözaltı” başlığıyla verdiği haberde “İddianame ve resmi suçlamaların yokluğu, bazı gazetecilerin ve başkalarının gözaltıların AKP’ye meydan okuyan gruplara gözdağı vermeyi amaçladığını söylemelerine yol açtı” diye yazdı.
Die Welt: Amaç muhalefeti susturmak
Almanya’nın Die Welt gazetesi ise “Hükümet karşıtları gözaltında” başlığı ile duyurduğu haberinde, gözaltıların Yalçınkaya’nın sözlü açıklaması ile aynı güne geldiğine dikkat çekiyor ve operasyonun muhalefeti susturmak amaçlı olduğu iddialarına yer veriyor.
Spiegel: Daha kötü günler bekleniyor
Spiegel dergisi ise “İktidar patisi ile laikler arasındaki kavga büyüyor” başlığı ile verdiği haberde, “Türkiye’deki siyasi gerilim, gittikçe tırmanıyor. AKP’nin kapatma davasında sona yaklaşıldı derken, AKP’den karşı atak geldi. Şimdi de 20 kadar hükümet karşıtı göz altına alındı. Türkler, kapatma davası ile ilgili karar gelmeden daha kötü şeylerin gerçekleşebileceğinden korkuyor.” yorumunu yaptı. Haberde “Bugün Türkiye’de hüzün hakim. Ağustos’ta daha beter günlerin gelmesi bekleniyor.” ifadesi yer aldı. (DIŞ HABERLER)
www.evrensel.net