İstanbul’a panoramik bakış

Panoramik fotoğraflar sergisi, gözle göremediğimiz genişlikte bir İstanbul manzarasını izlenir hale getiriyor


Sürekli akan bir hayatın, küçük kesitlerinin örneğidir fotoğraf. Neye yönelmişse fotoğrafçı, onun gözüyle kimi zaman olanı gösterir, kimi zaman bulunduğu mekandan farklı olarak yansır gözümüze. Kimi zaman da gelişen bilgisayar teknolojisinin de yardımıyla insanı mest eden renkler çıkıverir ortaya.
Fotoğrafçının gösterdiğidir gördüğümüz. Karenin sağını, solunu, arkasını görmek hayal dünyamıza bırakılır. Panoramik fotoğraf tekniği ise o anın tüm açılarının yan yana getirilip, santim santim uç uca eklenmesinden oluşur. İki gözümüzün bakabildiği alanın bir sınırı vardır. Eğer çok uzaklarda olmayan bir manzaraya baktığımızda tüm ayrıntılarını görmek istiyorsak, durduğumuz yeri sabit kılıp, ancak o sabit nokta etrafında dönerek bütün bir manzaraya hakim olabiliriz. Çünkü gözün net olarak görebildiği alan 140 derecedir. 20 derece sağ ve 20 derece solunu bulanık görür. İşte panoramik fotoğraf tekniği, 180 ve 360 gibi temel derecelendirme biçimleriyle farklı bir görsel durum çıkarır ortaya.
360 derecede panoramik fotoğraf demek, gözün baktığı nokta ile gözün göremediği ve tam arkasında kalan bütün bir alanın fotoğraflanması demektir. Tabii bu noktada iş sadece bütün alanın fotoğraflarının basitçe çekilmesi değildir. Fotoğraflar, itina ile yan yana getirilecekse de bunları kusursuzca birleştirecek, iyi bir fotoğraf işleme programı bilgisine de ihtiyaç vardır.
Harekete rağmen
Panoramik fotoğraf çekmenin temel zorluğu, insan ve ışıktır. Çünkü ikisi de fotoğraf için belirgin iki hızlı değişkendir. O yüzden insansız alan çekimleri her ne kadar sadece teknik bilgiyle açıklanabilir olsa da, ışığın çok hızlı değiştiğini düşünerek bu kadar basite indirgemek yanlış olur.
Çoğu fotoğrafçının tercih ettiği bir teknik değildir panoramik fotoğraflar. Her şeyiyle çokça zahmetlidir ve maddi götürüsü çoktur. Şimdilerde panoramik fotoğrafçılığın ustalığını, zorluğunu ve keyfini anlatan “Panoramik Gözle İstanbul” sergisi İstanbul’daki Fototrek fotoğraf merkezinde meraklılarını beklemekte. Hamdi Karadeniz’in dört yıl gibi uzun bir uğraşı sürecinde hazırladığı sergi hem İstanbul’a, hem de panoramik tekniğine dair çokça söz söylüyor.
“Panoramik fotoğrafımı ilk doğduğum yer olan Karaman ilinin Ermenek ilçesinde, dedemin evinin balkonundan 1979 yılında çektim. Yan yana birkaç poz fotoğrafları birbirine yapıştırdım. Birleştirdiğim bu fotoğraf beni ve görenleri çok etkiledi. Mutlu olmuştum. Daha sonra da bu tür fotoğraflar yaptım. Çektiğim bu fotoğrafın panoramik olduğunu da daha sonraki yıllarda öğrendim” diyerek anlatıyor Hamdi Karadeniz fotoğrafa ve panoramik tekniğine başlangıcını. İstanbul’un en önemli denebilecek noktalarının fotoğraflarından oluşan sergide görsel güzellikte birçok kare bulunsa da 180 ve 360 derece panoramik fotoğraflar insan algısını zorlayan nitelikte. 180 derece fotoğraflar daha kolay algılanabilir, ancak 360 derece fotoğrafların nerede başlayıp nerede bittiğine dair kafa yormaya başladığınızda cevabı bulabilmek için fotoğrafların başında uzun dakikalar geçirmeniz gerekiyor. 29 fotoğraftan oluşan serginin en önemli yönü de 360 derecelik manzara fotoğraflarında ışığın itina ile kullanılmış olması. Batan bir güneşin battığı kısmının aydınlık, ondan uzaklaştıkça diğer alanlarının kararmasının yansıtılması ustalık gerektiren bir yöndür. Sergide birçok manzara fotoğrafının ışığı ustalıkla kullandığı söylenilebilir. Sergi fotoğraflarının ağırlık noktası manzara fotoğrafları. Bunlar sanki o an manzaranın tam o noktasındaymış güçlü hissini uyandırıyor. Zaten İstanbul’un çeşitli noktalarında çekilmiş 180 ve 360 derecelik fotoğrafların İstanbul’u tanıtan bir tarafı da var.
Galata’yı 360 derece görmek...
Yatay panoramik fotoğrafların anlattığımız gibi dikkate değer yönleri olsa da serginin en dikkat çeken eserleri dik ve yuvarlak panoramik fotoğraflar. 360 derecelik dik panoramik fotoğrafa en güzel örneklerden biri, Şişhane tarafından girildiğinde Neve Şalom sinagogunun da bulunduğu, sonu Galata Kulesi ile biten Büyük Hendek caddesinin dik panoramik fotoğrafı. Sokağı bilenler hatırlayacaktır. Uzun sokağa adım adım yaklaştıkça Galata Kulesi devleşir. Kule devleştikçe, siz de küçülürsünüz. İşte bu sokağın bir noktasında sabit olduğunuzu düşünün ve yerden yavaşça kuleye doğru kafanızı kaldırıp, gökyüzüne ulaştığınızda ters dönerek arkanızda kalan alanı da bir çırpıda gördüğünüzü hayal edin. Fotoğraf, bunu görmenize olanak sağlıyor.
İstanbul’u çeşitli doğal güzellikleri bilenler için sergi teknik ve görsel açıdan önemli. Ayrıca, İstanbul’u henüz gezememiş olanlar için Hamdi Karadeniz’in 29 adet panoramik fotoğrafıyla şehir, İstiklal Caddesi üzerindeki tarihi Mısır Apartmanında bulunan Fototrek fotoğraf merkezinde 29 Ağustos’a kadar gezilebilir. (İstanbul/EVRENSEL)
Yasin Kayırtar
www.evrensel.net