Valilik bile şaşırdı!

Derya Desde’nin çırılçıplak soyularak genital aramaya tabi tutulmasının hak ihlali olarak görülmemesi şaşırtıcı bulundu


Tire Cezaevi’nde çırılçıplak soyularak genital aramaya tabi tutulan Derya Desde’nin hak ihlaline uğramadığı yönünde rapor veren Tire Kaymakamlığı’nı, İzmir Valiliği İl İnsan Hakları Kurulu ‘şaşırtıcı’ buldu. İl İnsan Hakları Kurulu’nun oybirliğiyle aldığı kararda, Tire Kaymakamlığı’nın hazırladığı raporda bile ihlal özelliği taşıyan uygulamaların varlığının kesin ibarelerle tespit edildiği, bu nedenle ihlalin olmadığı yönünde bir değerlendirmenin olanaklı olmadığı belirtilerek, kaymakamlığa ve İlçe İnsan Hakları Kurulu’na uluslararası mevzuatlar hatırlatıldı.
Olay, Mehmet Desde’nin İnsan Hakları Derneği (İHD) İzmir Şubesi’ne ve bazı aydınlara yazdığı mektupla duyulmuş ve kamuoyunun yoğun tepkisini çekmişti. İHD İzmir Şubesi’nin ve Baba Mehmet Desde ile genital aramaya maruz kalan Derya Desde’nin şikayetleri üzerine Başbakanlık İnsan Hakları Kurulu, Tire Kaymakamlığı’na bir yazı yazarak olayın araştırılmasını talep etmişti.
‘Arama var ihlal yok!’
Harekete geçen Tire Kaymakamlığı Sami Görüşük, Şevket Bahçelioğlu ve A. Mutlu Dinç’ten oluşan bir heyetle olayı incelemiş ve Tire İlçe İnsan Hakları Kurulu’na raporunu iletmişti. Raporda cezaevine esrar sokulduğunun öğrenilmesi üzerine Derya Desde ile birlikte diğer ziyaretçilerin de iç çamaşırlarının sıyrılarak cinsel organlarına bakıldığı, ancak elle temasın söz konusu olmadığı ve bunun da insan hakları bakımından bir sakınca oluşturmadığı ifade edilmişti. Raporlar İzmir İl İnsan Hakları Kurulu’na gönderilmesinin ardından, 28 Ağustos’ta toplanan kurul, bu raporları inceledi ve 10 Eylül’de raporunu açıklayarak Başbakanlık İnsan Hakları Kurulu’na gönderdi. Raporda o gün ziyarete gelen diğer ziyaretçilerin ifadeleriyle Derya Desde’nin iç çamaşırlarının sıyrılarak oturup kaldırıldığının anlaşıldığı belirtilerek, “Tire İlçe İnsan Hakları Kurulu ve Tire Kaymakamlığı’nca hazırlanan raporda kişilerin cinsel organlarına bakıldığının tespiti kesin ibarelerle yer almaktadır. Bu ibarelere karşın raporda insan hakları yönünden bir ihlalin olmadığı tespiti İzmir Valiliği İl İnsan Hakları Komisyonu üyelerince şaşırtıcı bulunmuştur” denildi.
‘Genital aramayı sadece doktorlar yapabilir’
Raporda Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin Üye Devletlere Avrupa Cezaevi Kuralları Hakkındaki Tavsiye Kararı da hatırlatılarak, genital aramanın sadece doktorlar tarafından yapılabileceğine dikkat çekildi. Derya Desde’nin çırılçıplak soyularak cinsel organına bakılmasının elle arama kıstaslarıyla da örtüşmediği ifade edilen raporda, şöyle denildi: “Diğer taraftan temas olmaması nedeni ile Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi kararına uygunluğun olduğunu söylemek de pek mümkün değildir. Tire İlçe İnsan Hakları Kurulu tarafından yapılan tespitler ışığında ihlal olmadığına ilişkin bir değerlendirme yapılmasının olanaklı olmadığı düşünülmektedir. İl İnsan Hakları Kurulumuz, bu tespitler ışığında konunun bir kez de Başkanlığınızca değerlendirilmesine ve olası ihlallerin önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınması gerektiği yönünde görüş bildirilmesine oybirliğiyle karar vermiştir.” (İzmir/DİHA)
Mustafa Aydın
www.evrensel.net