28 Aralık 2009 05:00

Anadil ayrımında iş ayrımı raporu

Anadili Kürtçe olan nüfusta ücretli ya da maaşlı çalışma oranı yüzde 38 iken aynı oran anadili Türkçe olan nüfusta yüzde 57. İstihdamdaki bu farklılaşma sosyal güvenlik kapsamına da çok belirgin bir biçimde yansıyor.

Paylaş

Anadili Kürtçe olan nüfusta ücretli ya da maaşlı çalışma oranı yüzde 38 iken aynı oran anadili Türkçe olan nüfusta yüzde 57. İstihdamdaki bu farklılaşma sosyal güvenlik kapsamına da çok belirgin bir biçimde yansıyor.
Türkiye genelinde kentsel alanda sosyal güvenceden yoksunluk oranı 2003 yılında yüzde 42.1 iken aynı oran anadili Kürtçe olan nüfusta yüzde 66.3 seviyesine yükseliyor. Diğer bir deyişle anadili Kürtçe olan nüfus, çalışma koşulları bakımından çok daha ağır ve kötü koşullara sahip.
Söz konusu tabloyu hazırladığı raporla ortaya koyan Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) bu sonucun ortaya çıkmasındaki ön önemli nedeni şöyle açıklıyor: “Anadili Kürtçe olan kesimde genel olarak görülen eğitimsizlik ve kendi hesabına çalışma eğilimi şüphesiz ki bu durumu açıklayıcı bir role sahiptir.”
Peki bu eğitimsizlik neden? Nedir bu kendi hesabına iş yapmak? Seyyar satıcı olmak sadece kişisel bir tercih mi? gibi soruların yanıtı olmasa da rapor, nedenini ortaya koymasa da eşitsiz çalışma şartlarını gözler önüne seriyor.
SEYYAR İŞLER
KÜRTLERİN
BETAM raporunda, Hacettepe Nüfus Etüdleri tarafından 2003 yılında yapılan Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2003 (TNSA 2003) anketi kullanılarak anadili Türkçe ile Kürtçe olan nüfusların karşı karşıya olduğu işgücü piyasası koşulları araştırıldı.
Araştırma anadil değişkenini gözlemlenebilen 15-49 yaş arası en az bir kez evlenmiş kadınlar ve eşleri üzerine odaklanmış. Bu grup toplam işgücünün yaklaşık yüzde 57.8’ini kapsıyor.
Kentsel alanda istihdam edilenlerin işteki durumunda ilk göze çarpan, ücretli ya da maaşlı çalışan oranları arasındaki büyük fark oluyor. Anadili Kürtçe olan nüfusta ücretli ya da maaşlı çalışma oranı yüzde 38 iken aynı oran anadili Türkçe olan nüfusta yüzde 57’ye yükselmekte. Anadili Kürtçe olan nüfusta ücretli ya da maaşlı çalışmanın yerini yevmiyeli olarak çalışma almakta. Yevmiyeli çalışanların oranı anadili Kürtçe nüfus içinde yüzde 15 iken, anadili Türkçe nüfusta yüzde 6. Bunun yanında kendi işinde çalışanların oranı da anadili Kürtçe olan kesimde görece hayli yüksek; yüzde 30’a yüzde 21. Kendi işinde çalışanlarda görülen yüksek oranın başlıca nedeni anadili Kürtçe olan nüfusun kentlerde seyyar ya da sabit olmayan işlere yönelmesi. Düzenli bir işyerinde çalışma oranı anadili Türkçe nüfusta yüzde 80 iken, Kürtçe olan nüfusta yüzde 57’ye gerilemekte. Buna karşılık seyyar ya da sabit olmayan işyerleri oranları sırasıyla yüzde 8 ve yüzde 19. İki nüfus arasındaki bir diğer önemli fark da kentsel alanda yapılan tarım ve bahçe işinde anadili Kürtçe nüfusun çok daha yoğun olmasıdır; yüzde 16’ya yüzde 6.
SOSYAL GÜVENCE YOK
2003 yılında Türkiye genelinde kentsel alanda sosyal güvenceden yoksunluk oranı yüzde 42.1olarak tahmin edilirken, aynı oran anadili Kürtçe olan nüfusta yüzde 66.3 seviyesine yükselmekte. Kayıtsız çalışmanın kendi işini yapanlarda ve yevmiyeli çalışanlarda çok daha yaygın olduğu göz önünde bulundurulduğunda bu sonuç kaygı verici!
Prof. Dr. Seyfettin Gürsel, Yrd. Doç. Dr. Gökçe Uysal Kolaşin ve Araştırma Görevlisi Onur Altındağ tarafından hazırlanan “Anadil ayrımında işgücü piyasası konumları” başlıklı rapor şu tespitle son buluyor: “Özet olarak kentsel alanda, anadili Kürtçe olan nüfusun yarıya yakın bölümünün göreli olarak daha premodern ve güvenceden yoksun istikrarsız işlerde istihdam edildikleri görülmektedir. Anadili Kürtçe ve Türkçe olan nüfuslar arasında gözlemlenen eğitim düzeyindeki büyük farklılık şüphesiz ki bu durumu açıklayıcı bir role sahiptir. Anadili Kürtçe olan nüfusun daha düşük beşeri sermaye gerektiren işlerde yoğunlaştığını söylemek mümkündür. Hatırlatmak gerekirse, anadili Kürtçe olan nüfusun yüzde 46’sı ilköğretim mezunu dahi değildir. Bu grubun çok büyük bir kısmı hiç okula gitmemiştir (yüzde 37).”
(İstanbul/EVRENSEL)
ÖNCEKİ HABER

Yeni grevler olabilir

SONRAKİ HABER

Ekrem İmamoğlu: Gerekçeli karar milletin nezdinde sıfır hükmündedir

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa