01 Ocak 2010 00:00

Dersim’i çizen kırmızı çizgiler

DERSİM ismi, geçen yıl “Demokratik Açılım” gündemiyle toplanan Meclis’te, CHP’nin yetkili isimlerinden Onur Öymen’in sözleri ile bir kez daha gündeme geldi.

Paylaş

DERSİM ismi, geçen yıl “Demokratik Açılım” gündemiyle toplanan Meclis’te, CHP’nin yetkili isimlerinden Onur Öymen’in sözleri ile bir kez daha gündeme geldi. Dersimlilerin yarası bir kez daha kanatıldı. Öymen, Dersim katliamı başta olmak üzere Cumhuriyet döneminde kanlı bir şekilde bastırılan olayları Kürt sorununda çözüm olarak hükümete önerdi. ‘38 Dersim katliamı ve diğer olaylarda olduğu gibi devletin “kırmızı çizgisi”ne takılındı ve o çizginin dışına çıkılmadı. Yaşananların arka planı hiç anlatılmadı. Resmi tarih, yaşananları sadece “İsyan bastırıldı” şeklinde sundu. Öymen’in sözleriyle yaşanan tartışmalarla birlikte, şimdiye kadar kamuoyundan gizlenmek istenen Dersim katliamı, bu kez kamuoyunun gündemine bomba gibi düştü. Ve tartışılmaya başlandı. Öymen nezdinde CHP’ye tepkiler gösterildi. CHP’de istifalar yaşandı ve yaşanıyor. Dersim’e yönelik yok etme anlayışı bugün de devam ediyor. Son olarak yapılan ve yapılmak istenen barajlar da bu yok etme çabasının bir parçası. Bu coğrafyanın insansızlaştırılmasına yönelik anlayışın izlerini geçmişten günümüze kadar görebilmek mümkün.
SEYİT RIZA’NIN KIZI...
Dersim ‘38’in yaraları sarılmadan, bu kez 1994’te “güvenlik” gerekçesiyle köyler zorla boşaltıldı, evler yakıldı, insanlar zorla göç ettirildi. Dersimlilerin acıları ve yaraları katlanarak arttı. ‘38’de yaşananlar ‘94’te de yaşandı. Yönetmen Özgür Fındık’ın son belgesel filmi Qelema Surê (Kırmızı Kalem), ‘38 katliamını ve ‘94’te yaşanan köy boşaltmaları bir kez daha izleyiciye hatırlatıyor. Kimi eksikliklerine karşın film, bir bellek işlevi gördüğü için önemli bir çalışma... ‘38 katliamının tanıkları ve mağdurları ile ‘94’ün tanıkları ve mağdurlarının anlatımları ile izleyici, bir kez daha yaşanan vahşete tanıklık ediyor. Yaşanan vahşetin arka planına ışık tutuluyor, devletin “kırmızı çizgisi”nin dışına çıkılıyor. O vahşet ki; insanların bulunduğu yerin belli olmaması ve katliama daha fazla can vermemek için anneler, ağlayan bebelerini boğarak öldürmek zorunda kalmıştı. Vahşeti anlatmaya kelimeler yetersiz kalır. Filmde olayın mağdurları ve tanıkları bunları dile getiriyor. Belgeselde, ‘38’de arkadaşları ve oğluyla birlikte idam edilen Seyit Rıza’nın kızı Leya Ağar’ın anlatımları da ‘38 katliamına ışık tutuyor.
GALA YAPILDI
Qelema Surê filminin galası, önceki akşam Muammer Karaca Tiyatrosu’nda yapıldı. Özgür Fındık’ın yönettiği ve görüntü yönetmenliğini Cemil Kızıldağ ile birlikte üstlendiği filmin müzikleri, Erdoğan Emir ve Umut Akar imzası taşıyor. Galaya Dersimli aydın ve sanatçıların yanı sıra Dersimliler de katıldı. Tunceli Dernekleri Federasyonu (TUDEF) tarafından yapılan galada konuşan TUDEF Yöneticisi Hıdır Eren, ‘38 Dersim katliamının aydınlatılmasını isteyerek, olayın peşini bırakmayacaklarını söyledi. Yönetmen Özgür Fındık, belgesel filmi yapmaya başladıktan sonra ‘38 katliamının arka planını da öğrendiğini belirtti. Katliamda yaşanan vahşetin boyutlarına dikkat çeken Fındık, yaşananlar karşısında herkesin duyarlı olması gerektiğini söyledi. Özgür Fındık’ın “İklimsiz Kadınlar”, “Şafağın Göz Yangını: 19 Aralık”, “Üç Öykü, Üç Direniş” adlı üç belgesel filmi daha bulunuyor.
(İstanbul/EVRENSEL)
Şerif Karataş
ÖNCEKİ HABER

Beyaz perdenin emekçileri dertli

SONRAKİ HABER

Tarihi Hasankeyf yolu, 8 Ekim'den sonra ulaşıma kapanacak

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa