04 Ocak 2010 00:00

Belediye yatırımlarına dinamit

İller Bankası‘nın, görevleri, organları ve personeli ile ortadan kaldırılarak anonim şirkete dönüştürülmesi, yeniden, gündemde.

Paylaş

İller Bankası‘nın, görevleri, organları ve personeli ile ortadan kaldırılarak anonim şirkete dönüştürülmesi, yeniden, gündemde. Meclis Plan bütçe komisyonunun alt komisyonunda görüşülen yasa tasarısının 2010 yılının ilk aylarında çıkacağı belirtiliyor.
İller Bankası’nın, “İLBANK Anonim Şirketi” adı altında farklı bir kuruluşa dönüştürülmeye çalışıldığı süreç daha önce 2006 yılında gündeme gellmişti. 2006‘daki tasarıyla belediyelerin Banka ile olan ortaklığının sonlandırılması ve Banka‘nın Hazine‘ye devrinin gerçekleştirilmesi amaçlanmıştı.
YÜKSEK FAİZE MAHKUMİYET
İller Bankası, mevcut yasal mevzuatıyla kendi tüzüğüne göre belediyelere kredi verirken; artık Bankacılık esaslarına göre kredi verecek. 2009 yılında, piyasadaki en düşük faizli krediyi veren İller Bankasının, A.Ş.‘ye dönüşmesi ve yurtiçi ve yurtdışı kredilerine aracılık etmesi ile birlikte, Banka temel amacı olan, yerel yatırımların düşük faizli krediler ile gerçekleştirilmesini sağlayamayacak.
Ayrıca, yatırımların gerçekleştirilmesi için yeterli teknik elemana sahip olmayan ve mali durumu yetersiz olan ve dolayısıyla temel belediyecilik hizmetlerini veremeyen belediyelere mali ve teknik destek vermek işlevlerinden uzaklaşacak. Bu durumda altyapı hizmetlerinde Bankanın düşük faizli kredilerinden faydalanan Belediyeler, bundan sonra Banka’nın aracılığıyla Uluslar arası ticari kuruluşlara yönelecek. Böylece yerel yönetimler hem bu kuruluşlardan aldıkları kredilerin yüksek faizlerini ödeyecekler, hem de kredi edinimine aracılık eden İller Bankası‘nın krediye ekleyeceği ek ödemeleri karşılamak zorunda kalacaklar.
Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası tarafından konuya ilişkin yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Böylece İller Bankası’nın özelleştirilmesinin ve çokuluslu tekellere satışının önü açılacaktı. Bu süreçte, Türkiye pazarına DenizBank‘ın hisselerinin yüzde 95‘ini alarak giren Belçika-Fransa ortaklığı olan DEXIA adlı bir bankanın adı geçmekteydi. Yaşanan küresel krizle birlikte DEXIA‘nın sıkıntı içine girdiği bilinmektedir. Küresel boyutta yaşanan kriz, yerel yönetim kredi sisteminin özel şirketlere devrini zorlaştırırken, yeni tasarı ile İller Bankası‘nın yerel yönetimlerle ortaklığını şimdilik tasfiye etmek yerine, hisse oranlarının azaltılması yoluna gidilmektedir.”
YEREL HİZMETLER PİYASAYA
Oda tarafından, 2006 yılındaki tasarının gündemde olduğu dönemde, konuya ilişkin “Tasfiye Sürecinde İller Bankası Gerçeği” adlı raporu kitaplaş haline getirilmişti.
Yoğun tepkiler üzerine durdurulan tasarı bugün, bazı değişiklikler yapılarak yeniden gündeme getirildi. Tasarı, mühendislerin “İller Bankası’nın tasfiyesini gerçekleştireceği ve yerel hizmetler alanını piyasa koşullarına teslim edeceği”eleştirisiyle karşı karşıya: “Kanun tasarısı, bir bütün olarak incelendiğinde belediyelerin arkasındaki kamu teknik desteği ve finansmanının çekileceği görülmektedir. Türkiye‘de bulunan 2.948 belediye mevcut durumda zaten yaşadıkları ekonomik sıkıntılar sebebiyle alt yapı projeleri hazırlamakta zorlanıyorken, finansman kaynağının kesilmesi ile, başta içmesuyu hizmetleri olmak üzere tüm yerel alt yapı yatırımlarında finansmanın küresel mali kuruluşlara kaydırılması kaçınılmaz olacaktır.”
Yapılacak düzenlemeyle mevcut kanuna, “Banka, genel kurul tarafından onanan bilançoya göre ortaya çıkan safi karın yüzde 51‘ini belediyelerin harita, imar planı, içmesuyu, atıksu, katı atık, kent bilgi sistemi ve benzeri kentsel altyapı projeleri ile yapımının finansmanında kullanır” ibaresi getirilmekte. Kardan geriye kalan yüzde 49‘un nasıl değerlendirileceği ise belirtilmemiş. İller Bankası mevcut kanunda, safi karını genel kurul kararıyla belediyelerin altyapı hizmetleri için kullanırken, Haziran 2009’da çıkartılan kanunla bu oran yüzde 60‘la sınırlandırılmıştı. Mevcut tasarıyla da yüzde 51‘e çekilmek isteniyor.
(EKONOMİ SERVİSİ)

HARİTA MÜHENDİSLERİNDEN UYARI
Harita ve Kadastro Mühendisleri başka bir tehlikeye işaret ediyor: Türkiye‘nin 2009 yılı bütçe geliri 249 milyar TL iken belediyelerin iç, dış, SSK ve vergi borçları sebebiyle 15 milyar TL (bütçe gelirinin yaklaşık yüzde 6‘sı) civarında borcu var. Açıktır ki, yüzde 60‘a çekilen katkı oranıyla bile borç batağında olan belediyeler, yüzde 51‘lik payla daha da çok borca girecekler. Bankanın A.Ş‘ye dönüşümüyle birlikte altyapı hizmetlerinde düşük faizli ve uzun vadeli kredi dönemi bitecektir. Dolayısıyla, bu avantajdan yararlanamayan yerel yönetim hizmetlerinin belediyelere olan maliyetleri artacaktır. Hizmetlerin artan maliyeti de fiyatlandırmada halka yansıyacaktır. Halk sadece yatırımların maliyetini değil, alınan kredilerin yüksek faizlerini de ödemek zorunda kalacaktır. Fakirleşme kentle birlikte halka yansıyacaktır.
Harita ve Kadastro Mühendisleri olarak, ülkenin sosyal, kültürel ve iktisadi yapısına yabancı bu tür yapısal değişikliklerin ülkemize ve halkımıza yarar getirmeyeceğini vurguluyoruz. Özelleştirmelerin ülkemizi asla geliştirmediğini ve geliştiremeyeceğini belirtiyoruz. Cumhuriyet kurumlarımızdan olan İller Bankası‘nın da özelleştirme sürecinde adım adım yok edilmesine karşı olduğumuzu ifade ediyoruz.

BELEDİYE-BANKA ORTAKLIĞINA SON
İl Özel İdareleri ve Belediyelerden vergi gelirlerinden alınan pay mevcut kanunda yüzde 5... Bu oran tasarıda ilk üç yıl yüzde 3, sonraki iki yıl içinde yüzde 2 olarak belirlenmiş. Bu durum “Yerel yönetim birimlerinin Banka ortaklığının yavaş yavaş ortadan kaldırılması” olarak değerlendiriliyor.
Banka‘nın yönetim organları ve yapısı da yeniden yapılandırma sürecinin sorunsuz yaşanabilmesi için değiştirilmekte. Yetkiler tek elde toplanıyor. Banka Genel Kurulları’nda tlkedeki mevcut tüm il genel meclislerinin ve belediye meclislerinin üyelerinin her yıl dönüşümlü temsil hakkı bulunuyor. Tasarıyla Banka Genel Kurulları yetki kaybına uğratılarak, Banka Denetim Kurulu için denetçi seçme hakları ellerinden alınmakta ve bu yetki yalnızca Bakanlığa bırakılmakta...
Tasarıyla Bankanın amaçları arasına “..her türlü kalkınma ve yatırım bankacılığı işlevlerini yerine getirmek” ibaresinin eklenmiş olması da mühendislerin ağır eleştirini hedefi oluyor: “Bu maddeyle, İller Bankası “yerel yönetim ortaklığı” özelliğini kaybederek, bankacılık kurallarına tabi özel bir banka işlevi gösterecek yapıya dönüşecektir.”
ÖNCEKİ HABER

KASAPLAR: 2009 KRİZİ DERİMİZİ YÜZDÜ

SONRAKİ HABER

Malatya'da “103 Korkmaz Barış Elçilerimizi Anıyoruz” şiarıyla bir araya gelindi

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa