Vestel krizde büyüdü işçinin ekmeği küçüldü

Vestel krizde büyüdü işçinin ekmeği küçüldü

MANİSA Organize Sanayi Bölgesi’nin en büyük fabrikalarından olan Vestel City 6 fabrikasında çamaşır, klima, fırın, televizyon ve buzdolabı üretiyor.


MANİSA Organize Sanayi Bölgesi’nin en büyük fabrikalarından olan Vestel City 6 fabrikasında çamaşır, klima, fırın, televizyon ve buzdolabı üretiyor. Vestel City bir yılda 30 milyon üretimle elektronik sektöründe 7 yıldır ihracat birincisi durumunda. En son Vestel’den yapılan açıklamaya göre krizin etkilerinin yoğunlaştığı 2009 Aralık’ta ihracatta yüzde 38’lik büyüme gerçekleştirdi.
Krizden büyüyerek çıkan Vestel’de işçilerin ekmeği ve hakları ise küçüldü. 12 binin üzerinde işçinin çalıştığı Vestel’de sürekli işçi giriş çıkışı yaşanıyor. Bu çıkış dönemlerinde işçilerin bir bölümü çalışma koşulları kötü, fazla mesai ücretleri düşük ve sosyal hakların olmaması nedeniyle kendi istekleriyle ayrılıyor. Fabrikada işler azalınca işçiler ücretsiz izne çıkartılıyor, ama üretimde rekorlar kırılınca işçilere prim yerine sadece bir dilim baklava ikram ediliyor.
İKRAMİYE GİTTİ
Vestel işçilerinin büyük bölümü asgari ücret alıyor. 5 yıl ve üzeri çalışanların aldıkları 650 TL’yi geçmiyor. Vestel patronları kriz bahanesiyle ikramiyeleri kaldırarak saat ücretine yansıtacakların söylediler. Ama bu uygulamanın sonucu saat ücretine yansıtılan 50 kuruş oldu. Böylece işçilerin 3 ayda bir aldıkları toplu para da kaldırılmış oldu. En son asgari ücrete yapılan zamma tepkili olan işçiler AKP Hükümeti’nin işçileri kandırdığını söylüyorlar. Vestel’de asgari ücretin biraz üstünde para alan işçiler, asgari ücrete yapılan zam oranının kendi maaşlarına yansıtılmayacağını düşünüyorlar.
ROBOT GİBİ OLUYORUZ
5 yıldır Vestel beyaz eşyada çalışan bir işçi fazla mesailer olmasa ay sonunu getiremediğini anlattı. İşçi, bekar olduğu ve işçi arkadaşıyla birlikte ev tuttukları halde ekonomik olarak zorlandığını söyledi. “Fazla mesailere çalıştığımız zaman da robot gibi oluyoruz” diyen Vestel işçisi, günde 12 saat çalıştıkları ve sosyal hayatlarının kalmadığı bu dönemi şöyle özetledi: “İşe git, gel yat, kalk ve yeniden işe git.” Kriz başladığında çok sayıda kişinin işten çıkartıldığı ve işten atılmayanlara ise yeni sözleşme imzalatıldığını kaydeden işçi, sözleşmeyle ikramiyelerin ücretlere yansıtıldığını söyledi. Altı ayda bir ikramiye alan işçilerin ise ikramiyelerinin kaldırıldığını ifade eden Vestel işçisi, bu uygulama ile ikramiye haklarının gasbedildiğini dile getirdi.
YOĞUN ÇALIŞMA
Vestel Hıg-End’de çalışan bir kadın işçi, işler azaldığı zaman yarım gün çalıştırıldıklarını, diğer yarım gün için ise borçlandırıldıklarını söyledi. Bu borcun fazla mesai ücretinden ya da yıllık izinden kesildiğini “Bir yıldır çalışıyorum ama 14 günlük yıllık iznimden geriye 4 gün kaldı” diye açıkladı. Vestel’in İnternet sitesinde çalışma kültürünün ‘önce insan’ ilkesi olduğunun yazıldığını aktaran işçi, Vestel’in tek ilkesinin ‘Önce sayı ve yoğun çalışma’ olduğunu belirtti.
İŞSİZLİK KORKUSU
Vestel beyaz eşyada 6 yıldır çalışan bir başka işçi de Vestel’in kriz koşullarında büyüdüğünü belirterek “İşçi attıkları dönemde bizler fazla mesailerden başımızı kaldıramıyorduk” dedi. Sürekli giriş çıkışların olduğunu söyleyen beyaz eşya işçisi, şöyle devam etti: “Bizlere kriz var dediler bu süreçte işten atılan işçiler oldu. Onlara kriz nedeniyle ihbar tazminatlarını vermiyoruz dediler. İşten atılan yüzlerce işçi dava açtı ve ihbar tazminatlarını kazandılar. Bu gelişmeleri fabrikada konuşuyoruz aslında işçilerin büyük bölümü birleşmek gerektiğini biliyor ama bankalara borcu olan, kirada kalan var ve en ufak tepkide amirler tarafından işçiler üzerinde baskı kuruluyor. Bir de buna işsizlik korkusunu ekleyince bir araya gelmek zorlaşıyor.”
FAZLA MESAİ ÜCRETİ HEDEFTE
Vestel de 3 yıldır çalışan bir kadın işçi de Vestel’in tek amacının ‘Çok iş az para’ olduğunu belirtti. Sipariş geldiğinde işçiler üzerinde yoğun baskı kurulduğunu, iş olmadığında ise izne gönderildiklerini dile getiren işçi, posta başları ve vardiya amirlerinin çıkan üretime göre prim aldıklarını, bu nedenle işçileri ezdiklerini ifade etti. Son dönemlerde fabrikalarda fazla mesai ücretlerinin düşürüleceği söylentisinin yayıldığına dikkat çeken işçi, “Böyle bir durum zaten fazla mesaiyle geçinen işçiler için ölüm demektir. Vestel işçisi böyle bir durumu kabul etmeyecektir” diye konuştu. (Manisa/EVRENSEL)
Günay Ayaz
www.evrensel.net