01 Şubat 2010 00:00

Yeni ‘kanlı elmaslar’

Afrika’da çoğunlukla çocuklar ve yetişkinlerin zorla çalıştırılması yöntemiyle üretilen ve “kanlı elmaslar”ın yanı sıra diğer değerli taşların üretiminin de aynı insanlık dışı koşullarda yapıldığı bildirildi.

Paylaş

Afrika’da çoğunlukla çocuklar ve yetişkinlerin zorla çalıştırılması yöntemiyle üretilen ve “kanlı elmaslar”ın yanı sıra diğer değerli taşların üretiminin de aynı insanlık dışı koşullarda yapıldığı bildirildi. Foreign Policy yazarı Jordana Timerman tarafından bölgeden kaleme alınan yazıda, yakut, metal cevheri, boksit, zümrüt gibi değerli taşların üretimindeki insanlık dışı koşullara dikkat çekildi.
“Kanlı elmaslar” çoğunlukla Afrika’da birçok çocuğun ve zorla çalıştırılan işçilerin ölümüne sebep olması ve bölgedeki savaşların maliyetini karşılamak için kullanılması nedeniyle lanetlenirken, şimdi de yeni “kanlı elmaslar” olarak tarihe geçecek kıymetli taş üretiminde kullanılan insanlık dışı yöntemler ve sonuçları gündeme geldi. Arjantin’in başkenti Buenos Aires merkezli Eşitliği ve Büyümeyi Geliştirmek İçin Kamu Politikaları adlı kuruluşun analisti Jordana Timerman imzasıyla yayınlanan yazıda, “yeni kanlı elmaslar” olarak tanımlanan bu kıymetli taşların üretiminin ve üretim sürecinin neden olduğu kayıplar listelendi. Timerman yazısında, yeni kanlı elmasları, üretim yerlerini ve bağlantılı kayıp ve rahatsızlıkları şöyle özetledi:
BURMA: AIDS VE ÇOCUK İŞÇİLER
Burma’da üretilen ve Burma yakutu olarak adlandırılan yakutların en önemli özellikleri, koyu “güvercin kanı” kırmızısı olması. Hem ABD’de hem de Avrupa Birliği’nde Burma’dan gelen değerli taşların satışı ve dağıtımı yasaklanmakla beraber, diğer grupların Burma cuntası tarafından üretilen yakutların satışından yılda 300 milyon dolar kazandığı tahmin ediliyor. 2006 için söz konusu olan bu rakamın tahmini olarak güncellenmesi şimdilik mümkün olmamakla beraber, yakut üretiminin devam ettiği biliniyor. Burma cuntası, ülkedeki birçok madeni ve yasadışı kaçakçılıktan elde edilen geliri doğrudan kontrol ederken, madenlerde çocuk işçilerin kullanılması ve HIV/AIDS gibi hastalıklar ise oldukça yaygın.
KONGO: TECAVÜZÜN ‘MALİYETİ’ CEVHERDEN
Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde (DKC) üretilen metal cevheri-coltan, aslında columbite-tantalite’nin kısaltılması ve cep telefonlarında kullanılıyor. Madenler daha çok DKC’nin savaş bölgesi olan Kivu’da üretiliyor. Birleşmiş Milletler’in tahminine göre Kongo yönetimi, 2000-2004 yılları arasında metal cevheri ticaretinden 750 milyon dolar gelir elde etti. Şu ana kadar 5 milyon kişinin ölümüne yol açtığı söylenen 13 yıllık savaşın Ruanda ve Uganda’dan gelen askerlerinin maliyetlerini karşılamakta kullanıldı. Öte yandan, 200 bin kadına karşı yapılmış ve kayıt altına alınmış cinsel saldırının söz konusu olduğu bu savaş sırasında, yağmur ormanlarının yok olduğunu söylemeye bile gerek yok. Sonuçta metal cevheri ticareti, DKC’de yüz binlerce kadına tecavüz edilmesini ve ormanların yok olmasını finanse etti.
GİNE: CUNTANIN FİNANSÖRÜ BOKSİT
Batı Afrika cumhuriyeti olan Gine, boksit cevheri üretiminde dünyada en önde gelen ülkelerden. Boksit alüminyum, uçaktan meşrubatların teneke kutularına kadar her alanda kullanılan temel madde. Gine’nin Gayri Safi Yurt İçi Hasılası’nın yüzde 20’si; yani 857 milyon dolar, boksitin başını çektiği maden sektöründen geliyor. Çinli bir firma, madenlerde altyapı ve üretim üzerine geçenlerde 7 milyar dolarlık anlaşma yaptı. Gine halkının yüzde 70’inin fakirlik içinde yaşaması, boksit üretimi ile hiçbir zaman azalmadı. Boksit şirketlerinin teknik olarak gelişme vergisi ödemeleri yasalarla düzenlenmesine rağmen, bu şirketlerden toplumun fakirlikten kurtulması için hiçbir ödeme yapılmadığı gibi, boksit geliri askeri cuntanın gücünün pekiştirilmesi ve uluslararası ambargoların üstesinden gelinmesi için kullanıldı.
KOLOMBİYA: KOCALARI ÖLEN KADINLAR ARTIK MADEN İŞÇİSİ
Dünyanın en önde gelen zümrüt ihracatçısı Kolombiya’da 280 milyon dolar olan yıllık küresel zümrüt ticaretinin yarısı yapılıyor. Zümrüt mafyasının 1980’lerde kanlı “Yeşil Savaş” ile anılan ve uyuşturucu ticaretinde kontrolü ele geçirme mücadelesi verdikleri dönemde, şiddet kırsal alandan şehirlere taşmış ve 3 bin 500 kişinin hayatına mal olmuştu. Victor Carranza, ülkenin zümrüt çarı, bu süreçte ordu dışında silahlı gruplar kurmakla suçlandı ve ölüm timleri kurmak suçundan 1998 ile 2002 yılı arasını cezaevinde geçirdi. Zümrüt madenleri ise şimdi bu savaşta ölen erkeklerin kadınlarının ve çocuklarının çalıştığı yerler haline geldi. (DİHA)
Güneş Ünsal
ÖNCEKİ HABER

ABD, Körfez’i silahlandırıyor

SONRAKİ HABER

Venezuelalı sanatçı İzmir’de okul duvarlarını renklendirdi

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa