Ford’un yasaları farklı mı?

Ford’un yasaları farklı mı?

Ford Otosan Gölcük fabrikasında işçilere yaklaşık bir yıldır yasadışı bir şekilde telafi çalışması yaptırılıyor. Üretimin yoğun olmadığı dönemlerde izin verilen işçiler, daha sonra ...


Ford Otosan Gölcük fabrikasında işçilere yaklaşık bir yıldır yasadışı bir şekilde telafi çalışması yaptırılıyor. Üretimin yoğun olmadığı dönemlerde izin verilen işçiler, daha sonra ihtiyaç olduğunda ücretsiz olarak çalıştırılıyorlar. 2009 yılında uygulanan ücretsiz izinler sürecinde borçlandırılan işçiler, borçlu oldukları gerekçesiyle aylar sonra tatil günlerinde ücretsiz olarak çalıştılar.
KURAL-YASA HAK GETİRE
Yılbaşına 10 günlük izin ile giren işçilerin yıllık izinlerinden 5 gün düşerken 5 gün de haziran ayından itibaren artan iş yoğunluğunda değerlendirilmek üzere borçlandırıldılar. Ocak ayından itibaren günde 9 saatten haftada 4 gün çalıştırılan işçilere ayda iki cuma borçlandırılmak üzere izin veriliyor. Ford Otosan Gölcük Fabrikası Müdürü Haydar Yenigün yaptığı yazılı açıklamada izin yapılan iki cuma için haziran ayından itibaren bir cumartesi ücretsiz çalışma yapılacağını ifade etti. Yani işçiler 6 ay sonrasında çalıştırılmak üzere borçlandırılıyorlar.
Oysa böyle bir uygulama ne İş Yasası’nda ne de grup toplu iş sözleşmesinde var!
MESS ile Türk Metal Sendikası arasında imzalanan toplu iş sözleşmesinin çalışma saatleriyle ilgili 25. maddesi İş Kanunu hükümlerinin uygulanacağını söylüyor. İş Kanunu’nun konuyla ilgili 64. maddesinde “Çalışma sürelerinin önemli ölçüde altında çalışılması veya tamamen tatil edilmesi … hallerinde, işveren iki ay içinde çalışılmayan süreler için telafi çalışması yaptırılabilir” deniliyor.
Yani; İş Kanunu ve toplu iş sözleşmesine göre telafi çalışması en geç iki ay içinde yapılmalıdır. 2 ay sonrasında telafi çalışması yaptırılamaz. Ocak ayında çalışılmayan cuma günleri için işveren mart ayına kadar telafi çalıştırması yapabilir. Haziran ayından itibaren yapılacak telafi çalışmalarının hiçbir yasal dayanağı bulunmamaktadır. Ford işçileri ise uygulamanın yasa dışı olduğunun farkında olmadıklarını belirterek; böyle bir haksızlığı kabul etmenin mümkün olmadığını belirttiler.
ESNEK ÇALIŞMAYI İSTEMİYORUZ!
1 Ekim 2010 tarihinde başlayacak MESS grup toplu iş sözleşmesine değinen bir Ford işçisi “Esnek çalışma sürecini bu kriz sürecinde biz Ford çalışanları olarak yaşadık ve ne anlama geldiğini de biliyoruz. İşlerin az olduğu süreçte bizleri borçlandırarak yerine başka zamanda çalıştıran zihniyetlere karşıyız. Bu nedenle esnek çalışma kesinlikle kabul edilmemesi gereken en önemli konuların başında gelmektedir. Bu uygulamaya Ford işçisi kesinlikle karşıdır. Her defasında da büyük tepkiler toplamıştır” diye konuştu.
TEKEL SEMPATİ UYANDIRDI
TEKEL işçilerinin mücadelesini desteklediklerini belirten Ford işçileri “Başbakan’ın, ‘bunlar yatıyor, çalışmıyor. Yetim hakkı yedirtmem’ gibi açıklamalarından bazı işçilerin kafası karışmış olsa da TEKEL işçilerinin mücadelesi önemli ölçüde sempati uyandırdı Ford işçilerinde. Bu konu bolca tartışılıyor, özelleştirmelerin yanlış olduğu, işçilerin mağdur edildiği söyleniyor. TEKEL işçilerinin mücadelesini destekliyoruz. Birlik ve dayanışmaları ile bize örnek olduklar” diye konuştular. (Kocaeli/EVRENSEL)

SENDİKA GİZLİYOR

Uygulamanın yasa dışı olduğunu işçilerin bilmediğini vurgulayan bir Ford işçisi “Bizim fabrikamızda her şey olağandışı olduğu için, işçiye dönük bir politika yürütülmesi, saman altından su yürütülmesi çok doğal. Hafta içi çağırmayıp borçlandırdılar, daha sonra zorunlu mesaiye getirdiler. Oysa bu yasak. Tatil günleri çalıştık, mesaileri vermediler. Sözde borcumuzdan düştüler” diye konuştu. Bordroların anlaşılmadığını ifade eden Ford işçisi “Bordro ile ilgili soru sorduğumuzda sendikacı cevap vermiyor. Ford yanlış yapmaz diye geri gönderiyor. İşçiler olarak bu konularda fazla bilgilimiz olmadığından tepki verme şansımız olmuyor” dedi.
ADALETSİZLİK
Sözleşmede telafi çalışmalarının 2 aylık süre geçtikten sonra yapılamayacağına dair bir madde olduğundan yeni haberi olduğunu belirten işçi “Bırakalım 2 ayı, 6 ayı, 2008’in sonunda yapılan borçlandırmaların telafisi için 2009 Aralık ayında çalıştık. Bilmediğimiz çok konu varmış. Yıllık izinleri parça parça kullandıramıyorlarmış, bunu da yeni öğrendim. İşverenin yaptığı kural tanımazlık, adaletsizlik. Bu kuralsızlığın temel muhatabı sendikamız, bu uygulamaların yasa dışı olduğunu işçilere anlatmıyor, gizliyor, sözleşmenin delinmesine müsaade ediyor. Bu yapılanların sözleşmeye aykırı olduğu işçilere anlatılmalı, işçiler sözleşmeyle garantilenmiş haklarına sahip çıkmalı. Türk-Metal’de altında imzasının olduğu sözleşmeye sahip çıkmalı” dedi.
İŞÇİNİN TEPKİSİNDEN KORKUYORLAR
Başka bir Ford işçisi ise sendikacıların işçileri uyarması gerektiğini ifade ederek “İşçilerin sendikacıları uyarmasına gerek yok. Sendikacıların bunları bilmesi lazım. Ama sendikanın işçiyi bilgilendirmek gibi dertleri yok. Patronun günlük dertlerini kurtarma telaşına düşmüşler. Çünkü bunları söylerlerse işçinin tepki vereceğinden korkuyorlar. İşçiler içinde bu bilgilerin yayılmasından korkuyorlar” diye konuştu.
Arif Koşar - Şerafettin Gökdeniz
www.evrensel.net