10 Mart 2010 05:00

EKONOMİ VE POLİTİKA

Türkiye’de sosyal alanda yaşananlar, dönüşümü değil yıllardır baskılanan ve uyuyan temel sosyal damarın harekete geçmesini işaret etmektedir.

Paylaş

Türkiye’de sosyal alanda yaşananlar, dönüşümü değil yıllardır baskılanan ve uyuyan temel sosyal damarın harekete geçmesini işaret etmektedir. Bilim insanlarının tespitlerindeki kısa süreli yanılmalar da, halkımızın bir bölümünün meseleleri yorumlayamaması da hep uyanan sosyal damar hareketini algılayamamasına bağlıdır. Muhalefet ve bazı çevrelerin, iktidarın davranışını inatçılık olarak ifade etmesi ise çok ciddi bir yanılgıdır. Böylesi vahim yanılma ve saptırmaya savrulma ise derin toplumsal analizden yoksun bir bakış açısı ile oluşumları salt iktidar kaynaklı hareketlenme olarak görme yanlışlığından kaynaklanmaktadır.
Yukarıdan dayatma ile laiklikle kul olmaktan vatandaşlığa geçirilen toplumsal doku, gerekli ekonomik kalkınmayı gerçekleştirip burjuvalaşma ve proleterleşme aşamasına geçemeden, Soğuk Savaş’ın gölgesinde emperyalizmin çıkarlarına alet edilirken, zamanla Cumhuriyetin sağladığı çağdaş kazanımlarından arındırılacaktı. Osmanlı’dan devralınan sosyolojik damar, devletçilik politikasının sonlandırıldığı ve ekonominin özel sermaye marifetiyle yönlendirilmeye başladığı dönemde sermaye birikiminin önemli ayaklarından birini oluştururken, aynı zamanda da siyasilere rant alanı açtı. Emeği baskılayan sermaye ve rahat oy tabanı arayan siyaset ile örtüşen dincilik, Cumhuriyetin ilk yıllarında baskılanan tarikatların harekete geçmesini sağladı. Kendisine vatandaşlık fazileti sunulan toplum, maalesef, dincilik kulvarında yol alırken kul olma anlayışını terk edemedi. Ne var ki, bu kulluk geçmişte olduğu gibi samimi inançla Allah’a değil, yoz siyasete ve kasaba kökenli eşraf sermayesine yöneldi.
Bu süreç, sermayenin de müsamahası ve hatta yönlendirmesi ile zamanla sinsi gelişmesini sürdürdü. Tarikatlaşmanın yavaş yavaş halkı ihata etmesinin yanında, okulların imam hatipleştirilmesi de gençlerin önünü kesmeye başladı. Böylece, yukarıdan topluma benimsetilmeye çalışılan sosyal dönüşüm modeli, Cumhuriyetin ilk dönemlerinde baskılanan damarın tedricen uyandırılmasıyla tarikat-cemaat modeli lehine alan kaybetmeye başladı. Yarım yüzyıla yakın sabırlı ve programlı bir çaba ve çalışma sonucunda ekonomik güç kazanan ve siyasal iktidarını da oluşturan tarikat-cemaat modeli, Cumhuriyet modeli ile çatışmaya başladı. Sermaye kategorileri arasındaki çatışma, özde ekonomik ve demokratik nitelikli olmasına rağmen, topluma yansıma biçimi ile laiklik-dincilik şeklinde gelişerek toplumsal gelişmenin rotasını değiştirdi.
Bu süreç, konjonktürel olmadığı gibi, salt AKP’nin eseri de değildir. Zira bu süreç, bir yandan içte sermaye kategorileri arasındaki çatışmanın bir tür silahı, diğer yandan da dünya emperyalizminin vazgeçemeyeceği dayanaktır. Dincilik, tüm sermaye kategorilerinin emek sömürüsünü gerçekleştirmede güçlü yardımcısı olduğu için her kesim için desteklenir olduğu gibi, yeni palazlanan sermayenin güçlü sermaye kesimi karşısında tutunabilmesinin de kalkanı olduğundan, güçlü bir reddediliş politikasına maruz kalmamaktadır. Diğer yandan, çevreyi sömüren ve yoksullaştıran dünya emperyalizmi de, geniş halk kitlelerini ancak dincilikle uyutabileceğini düşünmektedir. Hal böyle olunca, içte bir kesim sermayenin hizmetindeki siyasal iktidar, aynı zamanda emperyalizmin de hizmetinde olarak, güçlü bir desteği arkasında bulmaktadır.
Şu halde, iktidarın tutumu salt siyasal inat ya da bağnazlıkla açıklanamaz. Muhatap olduğumuz siyasal politikalar ve tavırlar, içte ve dışta yüklenilmiş olan özel misyonun doğal sonucudur. Bu misyon, dünya emperyalizmi marifetiyle yürütüldüğünden, politikalar ve yürüyüşün tüm adımları dış güçler tarafından önceden hesaplanmış ve siyasilere ihale edilmiştir. O nedenle, tüm politikaların adım adım yürütüldüğüne tanık olmaktayız. Yürütülen politika gereği, yargı, üniversite, asker ve bürokrasi gibi sistemin muhafız ve temel destek kurumlarının dönüştürülmesi gerekmektedir. Bu süreç, gelişmeyi değil baskılanmış toplumsal yapı ve zihniyetin yeni iç koşullara ve emperyalizme uygun ve onun hizmete yönelik ayağa kalkmasını işaret etmektedir.
İZZETTİN ÖNDER
ÖNCEKİ HABER

Komite kurdular eylem kararları aldılar

SONRAKİ HABER

Çerkes Soykırımının 155. yılında yaşamını yitirenler anıldı

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa