Ermeni gümüş ustaları kitaplaştı

Ermeni gümüş ustaları kitaplaştı

“ERMENİ Gümüş Ustaları- Armenian Master Silversmiths” adıyla Aras Yayıncılıktan çıkan Van’daki gümüş işçiliğinin bine yakın görsel malzemeyle anlatıldığı ...


“ERMENİ Gümüş Ustaları- Armenian Master Silversmiths” adıyla Aras Yayıncılıktan çıkan Van’daki gümüş işçiliğinin bine yakın görsel malzemeyle anlatıldığı kitap, Anadolu’da yüzyıllar öncesine dayanan bir zanaat geleneğine ışık tutuyor.
“Van’a dair yazılan kitaplarda gümüş sanatından söz edilirken bir kere bile Ermeni kelimesinin geçmemesi bu kitabı yapmaya beni mecbur etti. Kitapta, eserlerin hepsi Araplara mal edilmişti. İnsan vücudunun yok olması, o toplumun kültürünü yok etmekten daha büyük bir kayıp değildir.” Osep Tokat, Ermeni gümüş ustalarının eserlerini tarihin sayfalarından çıkarıp derlediği kitabının tanıtım gecesinde kültürel yıkımın önemini bu sözlerle vurguladı.
Aras Yayıncılığın çıkarttığı, İngilizce ve Türkçe yayınlanan 312 sayfalık kitap 330 gümüş eşya fotoğrafı, 105 resim, gravür ve tablonun yanı sıra 200’ü aşkın gümüş ustasının mührünü gün ışığına çıkarıyor. Tokat “Sanat, bir millete değil, tüm insanlığa aittir” diyor.
KAYBEDİLEN KÜLTÜR
1915 kıyımından kurtulan anne ve babası, Ovsanna Sarkisyan-Tokat ve Bedros Anbedyan-Tokat’a ithaf ettiği kitabında Tokat, aile arşivine ait gümüş kemer, yüksük, kehribar tespih gibi eserlerin de görsellerini sunuyor.
“Yüz binlerce Türk hayatında hiç Ermeni tanımamış. Oysa Ermeniler Türk kültürünün oluşumunda önemli rol oynadı. Ermenilerin kuşaktan kuşağa taşıdığı gümüş sanatı 1915 sonrası bir kırılma yaşadı. İmparatorluk döneminde saraydan önemli bir destek gören Ermeniler, 1915 sonrasında sanatlarını başka ülkelerde sürdürmek durumunda kaldı. 90 yıl önce Van’da toplam 120 kuyumcu ve gümüşçü imalathanesi bulunuyordu. Şimdi hiçbiri yok.”
Gümüş ustası Dikran Avakyan’ın damgaları ile İstanbul’un son Ermeni gümüş kakmacı Ustalarından Krikor Ortainceyan’ın eserlerinin öykülerinin fotoğraflarıyla anlatıldığı kitapta, dini semboller, mücevherler, tütün tabakaları, armalar, gerdanlık ile şemsiye sapı, parfüm kutusu, sigara ağızlığı, gözlük kabı, yumurtalık, kalem gibi eşyalar biçimlendirildikleri gümüş işlemelerle yerini alıyor.
İstanbul’daki Ermeni okullarını bitirip iktisat eğitimi alan Tokat, Ermeni Genel Hayırsever Cemiyeti, Pünik-Özürlü Çocuklar Spor Faaliyeti Derneği, İstanbul Ermenileri Derneği gibi çeşitli kuruluşlarda görev aldı. Tokat 2007’de sosyal yardım çalışmalarından ötürü uluslararası Fridtjof Nansen Vakfı altın madalyası ile ödüllendirildi. (BİANET)
www.evrensel.net