Sanat aksesuar değildir

Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitim Bölümü Öğretim Görevlisi Cem Demir, resimlerindeki farklı çizgileri ile dikkat çekiyor...

Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitim Bölümü Öğretim Görevlisi Cem Demir, resimlerindeki farklı çizgileri ile dikkat çekiyor. "Sanat insan hayatını güzelleştiren bir aksesuar değildir. O daha çok insan hayatının nasıl yaşandığına ilişkin sorunları görünür hale getirmeye çalışan yaratıcı bir etkinliktir" diyen Demir, sorularımızı yanıtladı. Kısaca kendinizden söz edebilir misiniz? Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü'nde öğretim görevlisi olarak çalışıyorum. Bugüne kadar birçok karma ve yarışmalı sergiye katıldım, biraz geç olmakla birlikte ilk kişisel sergimi Adana Büyük Şehir Belediyesi 75. Yıl Sanat Galerisi'nde geçtiğimiz mart ayında açtım.

Resimlerinizde konuyu fazla muğlaklığa kaçmadan anlatmanızın nedeni nedir? Çalışmalarımın anlatımcı bir yanı olduğu tespitinize katılıyorum. Bu daha çok sanatı bir bilgi biçimi olarak ele almamdan kaynaklanıyor. Sanatsal dil, ancak bir ifadeyi ya da anlamı taşıdığında bir bilgi nesnesini oluşturabilir. Ancak böyle söyleyince temel bir tartışmayı da yeniden açmış oluyoruz. Sanata, ne anlattığı açısından mı, yoksa nasıl anlattığı açısından mı bakmak gerekmektedir? Her iki yaklaşımın da tek başına bir sanat tanımlaması için yetersiz kalacağını düşünüyorum. Çalışmalarımda konu, belirleyici elemanlardan biri olmakla beraber konunun ifade açısından ele alınışında ortaya konan plastik dil bağlamı temel sorunsalımı oluşturuyor.

Çalışmalarınızda konu bütünlüğüne sürekli dikkat ediyor musunuz? Resimlerimin konu açısından birbirini tamamlıyor olması belli diziler içerisinde üretilmiş olmalarından kaynaklanıyor. Sizin izlemiş olduğunuz sergi ağırlıklı olarak birbiriyle bağlantılı olan "Aptallar Gemisi" ve "Ütopyaya Giriş" dizilerinden oluşuyordu. "Aptallar Gemisi" dizisinde yer alan resimlerin çoğunda gemi imgesi, amaç haline gelmiş bir nesneyle araçlaşmış öznelerin çelişkisini ele almak için elverişli bir çıkış noktasıydı. Gidecek yeri olmayan ya da nereye gideceğini bilmeyen ufku daraltılmış insanlarla denizi olmayan bir geminin trajikomiği, bu dizinin ana eksenini oluşturuyordu. "Ütopyaya Giriş" dizisinde ise ironik tutum daha belirgin olarak öne çıkıyor. Bu dizide gündelik hayatın içinde hapsolmuş, tarihsel bakışını yitirmiş ve gelecek tasarımı olmayan insanlara bir bakış söz konusu.

Resim çalışmaları ile toplumsal duyarlılığınız birbirini nasıl etkiliyor? Sanatçının içinde yaşadığı toplumun sorunlarına duyarsız kalması düşünülemez. İnsanı ve dünyayı tarihsel bir perspektif içinde değerlendirmeye çalışıyorum ve bu perspektif içinde de insanın yaşadığı ve yarattığı çelişkileri sanatsal üretimlerimin nesnesi olarak kullanıyorum. Sanat da eğitim, din, hukuk, siyasa, teknoloji, bilim, ekonomi, gelenek gibi bir toplumsal kurumdur ve toplumsal yapı içinde belirlendiği gibi o toplumsal yapıyı belirler. Sanatın insan hayatının belirlenmesi açısından diğer kurumlara oranla işlevsel yanı daha etkisizmiş gibi görünebilir. Ancak sanat diğer tüm kurumları ve kendisini eleştiri süzgecinden geçirerek, hayatı yaratıcılık düzleminde yorumlama olanağını vermektedir. Yaşadığımız son yüzyıla bakarak sanatın tarihsel gelişim dizgesinde toplumsal hayata müdahalesi açısından hiç de etkisiz kalmadığını gözlemleriz. Sanat, bir toplumsal kurum olarak, bir kültür endüstrisi olarak ekonomik bir işlevin parçası haline geldikçe, yani meta haline dönüştükçe kaçınılmaz olarak içinde bulunduğu ekonomik siyasanın da parçası ve taşıyıcısı işlevini üstlenmiş oluyor. Ancak sanat tarihine bakıldığında sistemin taşıyıcılığını üstlenmiş olan sanatsal üretimlerin yanı sıra sistemi eleştirel bağlamda sorgulayan sanat ürünleriyle de karşılaşırız. Bugün de aynı durumun geçerli olduğunu düşünüyorum. Her iktidarın karşıtını da doğurduğunu unutmamak gerekiyor. Sanat insan hayatını güzelleştiren bir aksesuar değildir. O daha çok insan hayatının nasıl yaşandığına ilişkin sorunları görünür hale getirmeye çalışan yaratıcı bir etkinliktir.

www.evrensel.net