26 Aralık 2004 03:00

Yarım asgari ücretle yılbaşı!

Yaklaşan noel ve yılbaşı hazırlıkları oyuncak pazarını hareketlendirirken Çin'de oyuncak ve hediyelik eşya sektöründe çalışan işçiler, haftada 100 saat çalışarak asgari ücretin yarısını kazanıyorlar.

Paylaş
Çin'in güney bölgesindeki eyaletlerde noel ağacı, oyuncak ve hediyelik eşya üreten fabrikalarda çalışan işçiler, kötü çalışma şartları ve ücretlerinin düşüklüğü nedeniyle zor bir yaşam sürüyorlar. Geçen ay bölgede onbinlerce işçi greve gitti. Bunun yanı sıra milyonlarca kişi de sektördeki ağır çalışma koşulları ve düşük ücretler nedeniyle yeni işler arıyor.

Asgari ücretin yarısı Güney eyaletlerinden Guangdong, bu alanda önemli bir üretim merkezi. Burası Çin'in herhangi bir şehrinden farklı olmasa da, son 10 yıldan bu yana yılbaşı sektörü için önemli bir merkez olmaya başladı. Yapılan hesaplamalara göre, dünya üzerinde tüketilen noel ağaçlarının yüzde 80'i ve bu ağaçların süslemeleri ve oyuncaklarının yüzde 75'i Guangdong ve Shenzhen limanı civarındaki kentlerden sağlanıyor. Bunun yanı sıra yine yılbaşı için yetişkinlere hitap eden ayakkabı, elbise, elektronik eşya gibi hediyelik eşyalar da üretiliyor. Bu kentlerdeki işçi ücretleri ise oldukça düşük. Ayrıca Shenzhen ve Dongguan'da çalışan işçilerin büyük bölümünü göçmen işçiler oluşturuyor. Aylık ücretleri 610 yuan ile asgari ücretin dahi çok altında olan bu işçiler, düşük ücretin ve fazla mesainin yanı sıra barınma sorunu da yaşıyorlar.

Grevler yayılıyor Geçmişte pek sık görülmese de bu sektörde son zamanlarda yapılan grev sayısı artıyor. Son yılların en büyük grevi, uluslararası pazar için DVD ve CD üreten Haiyan fabrikasında gerçekleştirildi. Bu ay başlarında, 3 bin işçi sokaklara çıkarak yol kapatma eylemi yaptı. Beş saat süren eylemde işçiler asgari ücretin yarısı olan 230 yuanlık maaşlarının artırılmasını istediler. Eylemi organize edenlerden 9 kişi tutuklandı. Ancak işçiler zafer kazandı ve fabrikada ücretler üç kat artırıldı.

Kadınlar ve çocuklar Oyuncak sektöründe çalışan kadın ve çocukların durumları da oldukça kötü. Son iki yıldır haftada 100 saat çalıştığını söyleyen bir kadın işçi "Başlangıçta çok korkuyordum, daha önce hiç bir greve katılmamıştım. Ama şimdi bazı şeyler daha iyi" diyor ve ücretinin saatte 1 yuan olduğunu anlatıyor. İsmini vermek istemeyen bir başka kadın işçi "20 yıldır burada neredeyse hiçbir şey değişmedi. Şimdi, grevden sonra da neredeyse aynı ücreti alıyorum, ama en azından daha az çalışıyorum" diyor. Oyuncak işçilerinin sendikaları yok. İşçi örgütü olarak, sadece göçmen işçileri hakları konusunda eğiten gruplar var. Az sayıdaki eylemi de bunlar örgütlüyor.

Fazla mesai Shenzhen Göçmen İşçiler Derneği'nin kurucularından Liu Kaiming "Shenzhen ve Dongguan, Çin'in en zengin şehirleri arasında ancak bu kentlerde çalışan işçilerin durumları oldukça kötü, bu da grevlerin yapılmasına yol açıyor" dedi. "İşçiler burada bir çemberin içinde. Fabrikaların aldıkları siparişler sürekli artıyor. Ama onlar yeterli sayıda işçi almıyorlar. Bu yüzden işçilere fazla mesai dayatıyorlar. Bu da durumu kötü olan işçilerin yaşamını daha da katlanılmaz yapıyor ve işçiler de zorunlu olarak işlerinden ayrılmak zorunda kalıyorlar." Bazı fabrikalarda işçilerin asgari ücretin üstünde ücret aldıkarı da görülüyor. Ancak bu ücret, işçilerin ürettiği oyuncakların satıldığı ülkelerde, bir kişinin tek bir oyuncağı almak için ödemesi gereken paradan daha az.

ÖNCEKİ HABER

Seçimlere işgal gölgesi

SONRAKİ HABER

İthal edilen angusların İskenderun limanına getirilmesine tepki

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa