27 Kasım 2004 03:00

Darbeler zincirinde son halka

Ukrayna'da Amerikan yanlısı bir rejim kurmak isteyen muhalifler, geçmişte Sırbistan, Gürcistan ve Beyaz Rusya'da uygulanan reçeteyi tekrar ediyor.

Paylaş
Rusya ile ABD arasında nüfuz savaşına sahne olan Ukrayna'da, muhalif aday Viktor Yuşçenko'nun Batılı devletlerden nasıl destek aldığı gün ışığına çıkıyor. İngiliz The Guardian gazetesi, "kestane devrimi" olarak adlandırılan protesto hareketlerinin "Amerikan imalatı" olduğunu bildirdi.

Otpor'dan Pora'ya Yuşçenko'nun liderliğini yürüttüğü Amerikancı muhalefetin belkemiğini, "Pora" adlı gençlik hareketi oluşturuyor. Bu tip "genç hareketler", Otpor adıyla Sırbistan, Khmara adıyla Gürcistan'daki sivil darbelerde de ortaya çıkmıştı. Beyaz Rusya'da ise, IMF politikalarına boyun eğmeyen Aleksandr Lukaşenko hükümetini devirme girişimleri sırasında, 'Zubr' gençlik hareketi gündemdeydi. The Guardian, dünkü haberinde, "Bu kampanya Amerikan imalatı. Batı tarzı markalar ve kitle pazarlaması ile, çok iyi uygulanan bir kampanya. Bu tarzda, dört yıl içinde dört ülkede rejimler devrilmeye çalışıldı" diye yazdı.

Üç ülkenin tecrübesi Gazete; Sırbistan, Gürcistan ve Beyaz Rusya'da edinilen "tecrübe"nin, Ukrayna'nın başkenti Kiev'de ABD yanlısı bir rejim tesis etme yolunda çok önemli olduğunu dile getirdi. Bu kampanyaların bir diğer unsuru, basit ve etkili sloganlar. Sırbistan'da, dört yıl önce "Gotov Je", yani "İşi Bitti" sloganı kullanılarak, Slobodan Miloseviç hedef alınmıştı. Ukrayna'daki Amerikancı hareketler ise, "rejimin günlerinin sayılı olduğunu" ima eden bir biçimde, bir saat resmi kullanıyorlar. "Rejim değişikliği organizasyonu"nun merkezi, ilk başarının kazanıldığı Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da bulunuyor. "Şiddeti Dışlayan Direniş Merkezi" adlı büro, hizmetlerini ve elemanlarını, para karşılığında yurtdışına dahi gönderiyor.

Saakaşvili'ye Belgrad eğitimi Gürcistan'ın ABD eğitimli Devlet Başkanı Mikhail Saakaşvili, geçen yıl Tiflis'ten Belgrad'a giderek, bu konuda "eğitim" almıştı. Beyaz Rusya'da ise, "genç muhalefet liderleri"nin eğitimi, ABD Büyükelçiliği tarafından üstlenildi. Ayrıca, Sırbistan'dan gelen gruplar da bu eğitime katıldılar. The Guardian, son haftalarda bazı Amerikan yanlısı Sırpların Ukrayna'ya giriş yaptığını yazarak, bu kişilerden biri olan Aleksandar Mariç'in sınırdan geri çevrildiğini belirtti. Ukrayna'daki "sivil darbe" girişiminin ardında; ABD'deki iki büyük parti olan Demokratlar ve Cumhuriyetçiler de bulunuyor. Demokrat Parti; "Ulusal Demokratik Enstitü", Cumhuriyetçi Parti ise "Uluslararası Cumhuriyetçi Enstitü" aracılığıyla muhalifleri yönlendiriyor. Bütün bu faaliyetler, ABD Dışişleri Bakanlığı ve USAID adlı "yardım kuruluşu" tarafından desteklenmekte.

Yine George Soros Diğer önemli destekçiler ise; "Özgürlük Evi" adlı "sivil toplum örgütü" ile, Amerikalı spekülatör George Soros'a bağlı Açık Toplum Vakfı. Ukrayna muhalefeti; Amerikan vatandaşı anketörler ve profesyonel danışmanlar da kiralıyor. Özgürlük Evi ve Ulusal Demokratik Enstitü, son seçimlerde, "tarihin en büyük sivil bölgesel seçim gözlem faaliyeti"ne imza attı. Bu iki ABD kuruluşu, 1000'den fazla "gönüllü gözlemci"yi Ukrayna'nın dört bir yanına gönderdi.

Anket savaşları Aynı kişiler, sandık başı anketleriyle halkı yönlendirmeye de çalıştılar. Sandık başı anketleri sayesinde, pazar gecesi, Yuşçenko'nun "11 puan farkla kazandığı" ilan edildi. Sandık başı anketlerinin, propaganda savaşında çok önemli olduğu, çünkü böylece Amerikancı grupların inisiyatifi ele aldıkları belirtiliyor. Ayrıca medya desteği de sağlanıyor. The Guardian, Ukrayna operasyonunun ABD'ye maliyetinin 14 milyon dolar civarında olduğunu da yazdı. Gazete, "Ukrayna'nın ardından sırada Moldova ve Orta Asya'daki bazı ülkeler olabilir" değerlendirmesini yaptı.

Rusya-AB gerilimi Ukrayna krizi, Rusya ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkileri de etkiledi. AB ile Rusya arasında planlanan stratejik ortaklık anlaşması tamamlanamadı. Önceki günkü AB-Rusya zirvesine katılan taraflar, anlaşmanın mayıs ayında tamamlanacağını söylediler. Ukraynalı muhalif liderlerden Boris Tarassuk ise, bir televizyona yaptığı açıklamada, Rus özel timlerinin Kiev'de olduğunu öne sürdü. Tarassuk, "Rus özel harekat timlerinin Kiev'de olduğu doğru, adreslerini bile verebilirim. Ukrayna üniforması giyiyorlar" iddiasında bulundu.

ÖNCEKİ HABER

Felluce'de 2 bin kişi öldü

SONRAKİ HABER

CHP Genel Başkan Yardımcısı Orhan Sarıbal'dan TARİŞ işçilerine ziyaret

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa