04 Kasım 2004 03:00

789 trilyon liralık borç bütçe dışı

Aralarında Sağlık ve Milli Eğitim Bakanlığı ile belediyelerin de bulunduğu genel ve katma bütçeli kuruluşlar 789 trilyon liralık borcu Devlet Borçları Saymanlığa bildirmedi.

Paylaş
2005 Bütçesi Meclis'te görüşülürken gündeme gelen Sayıştay Hazine İşlemleri Raporu, devlet kurumlarının bütçedeki usulsüzlükleri ortaya koyuyor. Rapora göre, aralarında Milli Eğitim ve Sağlık Bakanlığı ile üniversiteler ve belediyelerin bulunduğu birçok kamu kuruluşu, Hazine garantili borç kullanımlarını Devlet Borçları Saymanlığı'na bildirmeyerek, bütçeleştirmede usulsüzlük yaptılar. Bu şekilde usulsüz kullanılan miktar 789 trilyon lirayı buldu. Hazine Müsteşarlığı ise 9 Nisan 2004 tarihinde, sözkonusu kuruluşlara 2003 yılı kullanımlarına ilişkin bildirimleri 15 gün içerisinde yapmasını istedi. Ancak, aradan 7 aya yakın zaman geçmesine rağmen bu bildirimler, bir-iki istisna dışında yapılmadı. Bu da 485 trilyon lirası genel ve katma bütçeli kuruluşlar, 304 trilyon lirası genel ve katma bütçe dışı kuruluşlar olmak üzere toplam 789 trilyon liralık borç kullanımının bütçeleştirilmemesini getirdi. Devlet Borçları Saymanlığı'na iletilmeyen bu borç kullanımı nedeniyle, Hazine Müsteşarlığı ise yönetmelikte yer alan denetim mekanizması ve yaptırımını harekete geçirmedi.

Kayıtlar birbirini tutmuyor Sayıştay raporunda bir başka gerçek daha gözler önüne serildi. 1996-2000 yılları dış borç hesaplarına; dış borç stokunu göstermemesi, dış borç kullanımlarını takip edememesi ve dış borçlara ait kur farklarını göstermemesi nedenleriyle uygunluk vermeyen Sayıştay, benzer gerekçelerle 2002 yılı için de uygunluk vermedi. Bu şekilde Sayıştay'ın 1995-2002 yılları dış borç hesaplarını uygun bulmaması üzerine, Hazine Müsteşarlığı 1995-2003 yılları dış borç hesaplarını yeniden düzenleyerek Sayıştay'a iletti. Böyle olunca da daha önce Sayıştay'ın onay vermediği 1995-2002 yılları dış borçlar hesabı stok rakamları değişti. Arka arkaya verilen stok rakamları bir öncekini değiştirirken, durum Sayıştay Raporu'na, "Tahakkuk dairesi tarafından Sayıştay Başkanlığı'na verilen her stok rakamı önceki yıl verilen stok rakamını değiştirmiştir. Bunun sonucu olarak, Devlet Borçları Saymanlığı 2003 yılı Yönetim Dönemi Hesabında, dış borçlar ile ilgili olarak 1995-2003 yılları için 7.6 katrilyon lira borç, 0.7 katrilyon lira da alacak kaydı olmak üzere 8.3 katrilyon liralık fark kaydı yapmıştır" şekilde yansıdı.


FARKLAR NEREDEN KAYNAKLANDI?
  • Dünya Bankası borçlarında çapraz kur etkisiyle meydana gelen artış ve azalışlar nedeniyle, alacak toplamı ile borç toplamı arasındaki farkın bir sonraki yıla devreden tutarı vermemesi üzerine yapılan raporlama değişikliğinden,
  • İslam Kalkınma Bankası borçlarında faiz ve benzeri giderlerin stok içinde gösterilmesinden,
  • Telekom'a ait devir ve garantili borçların Hazine'ye erken itfası ve devir anlaşmalarının iptal edilerek, hazine garantili borçların Hazine Müsteşarlığı'nca devralınmasından,
  • Bazı tahvil borçlanmalarında brüt kullanımların kur farkı olarak raporlanmasından,
  • 1999, 2000 ve 2002 yılları hesaplarında ECU cinsinden borçların 1998 yılı döviz kuru esas alınarak raporlanmasından,
  • Anapara ile ilgili olarak, ilk stok rakamı ile ilgili raporlamanın vade tarihinden, iki ve üçüncü raporlamaların ise 1995-1999 yılları stokunun vade, 2000-2003 yılları stoklarının ise tahakkuk tarihinde raporlanmış olmasından,
  • Maddi hata vb. nedenlerle tahakkuk dairesince yapılan düzeltmelerden.

  • ÖNCEKİ HABER

    Borçla yaşıyoruz

    SONRAKİ HABER

    Bursa Demokrasi Güçleri ulaşım zammını ve YSK kararını protesto etti

    Sefer Selvi Karikatürleri
    Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa