28 Ekim 2004 01:00

Üreticiye de performans

Tarımda performansa dayalı ücretlendirme uygulaması geliyor. 2005'den sonra DGD'nin destekler içindeki payını azaltacak olan hükümet, üreticilerin performansına göre destekleyecek.

Paylaş
Hükümet, 2005'den sonra Doğrudan Gelir Desteği'nin (DGD) destekler içindeki payını azaltacak. bundan sonra tarımda da performans sistemi hayata geçirilecek ve üreticilere performanslarına göre destek verecek. Hükümet destekleri vermeden önce işletmelerin kalite, hijyen, standart kriterlerine bakacak. Ancak, bunların nasıl izleneceği neye göre belirleneceği belli değil. Dünya Bankası ile yapılan anlaşma gereği 2001'den bu yana tüm desteklerin yerine arazi miktarına göre ödenen DGD, 2005 yılından sonra azaltılarak, destekler içindeki payı yüzde 80'lerden, 45'lere düşürülecek. Yani, şu anda DGD'den yararlanan üreticilerin yarısı, 2005'den sonra DGD'den yararlanamayacak. 2005'den sonra destek verilecek üreticilerin nasıl seçileceği tartışılırken, hükümet elemeyi nasıl yapacağını buldu. Bundan sonra tarımda performans kriterleri hayata geçirilerek, üreticinin performansına göre destek verilecek. Hükümet, üreticiden önce gübre, sertifikalı tohumluk, ilaç kullandığını belgelemesini isteyerek, "gübre, ilaç, tohumluk almayan üreticiye destek vermeyeceğim" diyerek, girdi satan özel firmaların karına kâr katacak.

Belirsizlik var DGD ödemeleri yüzde 45'e indirilirken, fark ödeme uygulamalası, hayvancılık destekleri, kırsal kalkınma destekleri, telafi edici ödemeler, ürün sigortası ödemeleri çevre amaçlı tarımsal amaçlı destekler yapılacak. Yapılacak her türlü ödemede, henüz oturmamış olan çiftçi kayıt sistemi ve hayvan kayıt sistemi esas alınacak. Desteklenecek ürünlerin ve destekleme ödeme miktarlarının belirlenmesinde kalite, standart ve hijyen kriterlerinin esas alınacağını, 2006-2010 tarım strateji belgesinde de yer veren hükümet, üreticinin her yıl alacağı destek miktarını kalite kriterlerine göre değiştirecek. Ancak, Tarım Bakanlığı'nın işletmeleri belge isteme dışında nasıl izleyeceği, kalite kavramını neye göre belirleyeceği net değil.


GİRDİ FİYATLARI EL YAKIYOR Girdi desteği elinden alınan ve girdi fiyatlarının her geçen gün artığı bir ortamda girdi kullanamayan üreticilerin bu kriterleri nasıl yerine getireceği belli değil. Özellikle son yıllarda tamamen piyasa koşullarında belirlenen girdi fiyatları üreticinin belini büküyor. Rakamlar ise 1980'den bu yana gübre fiyatlarının yüzde 80 arttığını gösteriyor. Geçen yıl kilogramı 210 bin lira olan amonyum sülfat yüzde 38.1 artışla 290 bin liraya yükselirken, Üre'nin fiyatı 305 bin liradan 510 bin liraya çıktı. İthal getirilen ilaç fiyatları ise üreticinin canını daha çok yakıyor. Bir kilogram ilacın fiyatı, 45 milyon ile 88 milyon lira arasında değişiyor. Girdi kullanımı ise her geçen gün azalıyor. 1980'lerde toplam girdi tüketimi 9 milyon ton iken, üretici Türkiye genelinde ortalama 4 milyon ton gübre tüketiyor. Türkiye, gübre tüketiminde 79 ülke arasında 56. sırada yer alıyor. Sertifikalı tohum ise üretimde standartisazyonu, daha kaliteli ürün eldesini sağlıyor, ancak fiyatı normal tohuma göre daha pahalı.


AMAÇ TARIM DESTEKLERİNİ BİTİRMEK Tüm Üretici Köylü Sendikası Başkanı Şevki Konur, amacın tamamen üreticinin elindeki destekleri alarak, üreticiyi dayanaksız bırakmak olduğunu ifade ederek, üreticinin zaten artan fiyatlar yüzünden doğru dürüst gübre, ilaç kullanamadığına dikkat çekti. Konur, üreticinin düştüğü durumda şu anda bu koşulları yerine getirmesinin mümkün olmadığını dile getirerek, üreticinin kaliteli ürün üretebilmesi, rekabet şansının artması için ürün bazında prim desteği verilmesi gerektiğinin altını çizdi. Kaliteye göre destek verilmesi kavramının açık olmadığını ifade eden Konur, DGD'de kontrol edilemediği için üretici dışında neredeyse tüm meslek gruplarına para verildiğini, yeni durumda ise kontrolün nasıl sağlanacağının belli olmadığını belirtti. Konur, "önce girdi kullanın sonra destek verelim" mantığının kabul edilemeyeceğini kaydetti.

ÖNCEKİ HABER

İngilizler Bağdat yolunda

SONRAKİ HABER

Çanakkale'de deniz ulaşımına yüzde 24.7’lik zam

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa