15 Eylül 2004 01:00

DERGİLERDE BU AY...

Evrensel Kültür bu ay Edebiyatta Damping dosyasına yeni yazar ve yazılarla devam ediyor.

Paylaş


Evrensel Kültür Evrensel Kültür bu ay Edebiyatta Damping dosyasına yeni yazar ve yazılarla devam ediyor. Edebiyat dolayımında yaratılan pazarı, alış veriş mantığını sorgulayan 'Edebiyat piyasasına dair bir çeşitleme' yazısıyla Ebru Moçoş, kitap okurunu (müşterisini), Türkiye'deki okuma oranlarını karşılaştırarak anlamaya çalışan yazısıyla Eylem Yıldızer, yeni bir okur tipi ya da müşteri çeşidinin nasıl bir insan olduğu konusuna eğiliyor. Dosyanın soruşturma bölümünde ise, Adnan Özyalçıner, Güngör Gencay, Güven Pamukçu yer alıyor. Taner Timur derginin bu ay ki sayısında, Vahdettin döneminin şanslı aydınlarından olan Abdülhak Hamit üzerine bir denemesiyle yer alıyor; "Unutulmuş bir şair'i azam" başlıklı yazısında Timur, ağdalı diline rağmen Osmanlı şiirinde devrim yarattığını söylediği Hamit'in edebiyatı üzerinde duruyor. Sennur Sezer ise 'modern Kürt edebiyatının önemli adlarından' Mehmet Uzun'un romanları üzerine bir denemesi ile dergi sayfalarında yer alıyor. "Şükran Kurdakul'u şimdi yeniden okumak" yazısıyla Cevdet Yücer, toplumcu şairin Nazım'dan sonra, toplumculuk çizgisini yeni kuşaklara taşıdığını belirtiyor. Yücer "Şükran Kurdakul şiiri ışığı titremeyen dirençtir" diyor. Bu ay dergide işlenen diğer bir konu ise festivaller. Yaz aylarının başlamasıyla birlikte festivallerinde yer yer yapıldığı ülkemizde bu durum son yıllarda oldukça yaygınlaştı. Bu konuda Yüksel Akkaya, genel anlamda festivallerin tarihini ve halk arasında ki anlamını tartışırken, Ebru Kızıl Munzur Festivali'ni, Sevda Çetinkaya Diyarbakır Festivalini, Çağdaş Günerbüyük ve Şendoğan Yazıcı ise Rock festivallerini değerlendiriyorlar. Dergide ayrıca sinema üzerine yazısıyla Metin Gönen, barış konulu yazısıyla Mustafa Kara, Koreli yazarlar buluşmasını değerlendiren Gülsüm Cengiz ve 11 Eylül sonrası habercilik anlayışını eleştiren yazısıyla Fatih Polat yer alıyor.

Varlık Geçen ay ki dosyasını "Doğu öğretilerine ilgi bir kaçış mı, benlik arayışı mı?" şeklinde belirleyen dergi bu sayıda konuyu biraz daha içerden tartışarak, eylül dosyasını "Şaman geleneğinden İslamiyete simgecilik" konusuna ayırmış. Dosyada Türklerin Orta Asya'daki yaşayış biçimleri ve kültürünün bugüne yansıması ele alınıyor. Şiirlerinde Doğu mistik söylemine yer veren Hüseyin Ferhad dergide Simurg'un hikâyesinden yola çıkarak hazırladığı "Simurg: Yalnızlığın En Eski Tarifi" yazısıyla yer alıyor. Dosyanın peşinden Hale Işık'ın Ahmet Cemal'le son romanı Kıyıda Yaşamak üzerine bir söyleşisi bulunuyor. "Kıyıda Yaşamak'ta yaşanamayanların hesabını çıkardım." diyen Cemal'in romanının Yıldız Cıbıroğlu tarafındanda bir değerlendirmesi yapılıyor. "Türk Öykücülüğü Tarihçesi (1)" başlıklı yazısında ise Sennur Sezer, Feridun Andaç'ın hazırladığı "Seçme Öyküler" dizisi üzerinden Türk öykücülüğünün geçmişine değiniyor. Ayrıca, Yıldırım Keskin'in "Romancının Gücü", Deniz Özbeyli'nin "Çocuklar, Mozart, Herman Hesse" ve Mustafa Bal'ın üniversitelerde edebiyat ve dil eğitimi eksikliği üzerine yazıları ile Carl Henrik Fredriksson'un "Avrupa Kamusal Alanının Hareketlendirilmesi" başlıklı bir çevirisi de derginin son sayısında yer alıyor.

Virgül Aylık kitap ve eleştiri dergisi Virgül'de bu ay yine roman, araştırma, tarih, öykü, şiir ve çeşitli alanlarda yayımlanan kitaplar inceleniyor. Hasan Bülent Kahraman, Robert P. Finn'in Türk Romanı kitabını değerlediriyor ve kitabın bu konu ile ilgili temel kaynaklardan biri olduğunu belirtiyor. İştar B. Gözaydın Yekta Kopan'ın hikâye kitaplarında ve bu yıl yayımlanan ilk romanında temel bir izlek olarak gördüğü baba-çocuk ilişkisi üzerinde duruyor. Stephen Kinzer'in İran'da Musaddık rejimine karşı yapılan darbeyi ele aldığı kitabını Tarık Ali değerlendiriyor; Nihal Bengisu Karaca ise bu kitabın yanı sıra Bernard Lewis'in İslam'ın Krizi adlı çalışmasını da eleştiri konusu etmiş. Ferdan Ergut, İngiliz İşçi Sınıfının Oluşumu adlı kitabın önce yazarı E.P. Thompson hakkında bilgi veriyor, ardından bu temel yapıtı ayrıntılı olarak tanıtıyor.Vahakn N. Dadrian'ın Ermeni Soykırımı hakkındaki makalelerinin bir araya getirildiği kitabı Taner Akçam inceliyor. Gün Zileli, daha önce yayımlanmış olan XX. yüzyılın isyan simgelerini içeren sözlüğü, Batı merkezli olmakla eleştirirken yine de önemli bir başvuru kaynağı olduğunu söylüyor. Yaşar Çabuklu "seri üretim kültürünün eşlikçisi olarak" seri cinayetin tarih içerisindeki gelişimini anlatırken, konu ile ilgili kaynaklara başvuruyor. Francis Fukuyama'nın biyoteknoloji konusundaki görüşlerini Erol Göka ve Sema Gülen eleştiriyor.

Toplumsal Tarih Toplumsal Tarih dergisi eylül sayısında, Türk mizah tarihinde önemli bir iz bırakan Gırgır dergisini değerlendiriyor. Levent Cantek "Gırgır Efsanesine Dışarıdan Bakmak" başlıklı makalesinde,1970'li yıllarda Gırgır'ın neyi değiştirdiğini, kısmen neyin devamı olduğunu ve daha geniş çerçevede toplumdaki etkisini yorumlarken Evren Barın ve Aydan Çelik Gırgır'ın kuruculurından yazar ve çizer Ferit Öngören ile gerçekleştirdikleri röportajda derginin başarısının nedenlerini değerlendiriyorlar.Toplumsal Tarih bu sayıda da Olimpiyatlar üzerine düşündürmeye devam ediyor. Spor ve özellikle sporun kitleler üzerindeki etkilerinin tartışıldığı "Roma'da Spor Etkinlikleri" başlığını taşıyan yazı Roma'da düzenlenen antik spor karşılaşmalarının ayrıntılarına değinirken aynı zamanda sporun toplumsal yönü, iktidarların spora bakışı ve sporu kullanarak kitleleri etkileyip iktidarlarını pekiştirmelerini de sorguluyor. "Gosport'ta Osmanlı İzleri" başlıklı yazıda ise Zeynep Aygen İngiltere'nin güneyindeki Gosport kentinde bulunan bir Türk Şehitliğini anlatıyor. Derginin "portre" bölümünde Mehmet Demiryürek Anadolu'daki harekete karşı olan Milli Mücadele muhaliflerinden Sait Molla'nın yaşamına ilişkin bilgiler veriyor. "Eğitim tarihi" bölümünde Mesut Çapa "Türkiye'de 1930 Öncesi Tarih Öğretimi" adlı yazısında bugün de gündemde olan ders kitapları ve müfredat değişikliği konularının Cumhuriyet'in ilk yıllarında nasıl ele alındığını anlatıyor. Mehmet Ö. Alkan ise "Ak Günlerin Karaoğlanı" başlıklı yazısında Bülent Ecevit'in siyasette öne çıktığı 1970'li yıllara, propaganda plaklarından bölümler eşliğinde bir yolculuk yapıyor.

Berfin Bahar Derginin bu ay ki kapak konusu Mehmet Başaran. Sami Karaören, Kemalettin Kaya, Ahmet Özer, Hayrünissa Kuşkaya Günel, Nadir Gezer, Burhan Günel, Gülsüm Cengiz, Öner Yağcı, H. Hüseyin Yalvaç ve Ferhat Özen yazılarıyla Köy Enstitüleri'nin yetiştirdiği, gerçekçi edebiyatın sürdürücülerinden şair, yazar ve örgütçü Mehmet Başaran'ı anlatıyor. Geçen sayının ana konusu "BOP " Neyin Nesi, Kimin Fesi, Maria Sandbland'ın yazılarından İrfan Unutmaz, Dursun Özden ve Gürhan Uçkan'ın çevirileriyle devam ediyor.Turhan Feyizoğlu, "En İyi Dövüşen ve Silah Sıkan Sanatçı" başlıklı yazısında Eşref Kolçak'ı anlatıyor. Ayrıca 94 yaşında yaşamını yitiren ilk kadın opera sanatçısı Semiha Berksoy, ağustos başında yaşamını yitiren şair Öztürk Uğraş ve intihar eden genç şair Özge Dirik de bu sayıda unutulmamış.

Altyazı Aylık sinema dergisi Altyazı'nın eylül sayısında yine vizyon filmlerine ilişkin geniş bilgiler bulabilirsiniz. Gösterimi devam eden Fahrenheit 9/11 filmi ve yönetmeni Michael Moore sinemasına ilişkin önemli değerlendirmelerin de yer aldığ derginin dikkat çekici dosyalarından birisi de geçtiğimiz günlerde kaybettiğimiz Marlon Brando dosyası. Son dönemde digital kamera ile çekilen filmlerin sayısı hızla artarken, Altyazı bu konuya bir kez daha eğiliyor ve digital dünyanın kapılarını aralıyor. Dergide her zaman olduğu gibi, geçtiğimiz aylarda vizyona giren filmlere ilişkin çarpıcı eleştiri yazılarına rastlamak da mümkün.

İnsancıl İnsancıl şiir atölyesi bu ay Uğur Hacıhanefioğlu'nun "Bu kan akışı ipekten ince/bir renk bırakmıyor bizlere" dizeleriyle başlayan Cemre isimli şiirini inceliyor. Dergide Ekber Kul, Selim İleri'nin son romanı "Yarın Yapayalnız" üzerine dergi ve gazetelerde çıkan tanıtım(Eleştiri değil) yazılarından kalkarak romanın bir başyapıt olup olmadığını sorguluyor. Dergide bulunan diğer bir yazı ise Hüseyin Avni Lifij'in resimlerinin şiirselliğini ve Ahmet Haşim şiirinin resime yakınlığını inceliyor. Temel Demirer ise bu ay da "Terör: Kimden? Neden? Nasıl?" yazılarına devam ediyor. Dergi bu ay öykü ve şiirlerin yanı sıra düşünce yazılarıyla da öne çıkıyor.

ÖNCEKİ HABER

Kaldırım taşlarını kendileri döşüyor

SONRAKİ HABER

Bursa Demokrasi Güçleri ulaşım zammını ve YSK kararını protesto etti

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa