31 Ağustos 2004 01:00

Nokia'nın cep telefonu köleleri

Dünyada cep telefonu kullananların sayısı 1 milyar civarında. Bu büyük pazarın üstünlüğünü Nokia elinde tutuyor. Üretimi iş gücünün ucuz olduğu yerlere kaydıran cep telefonu tekelleri işçileri ağır sömürü koşullarında çalıştırıyor.

Paylaş
Dünyada cep telefonu kullananların sayısı 1 milyar civarında. Bu büyük pazarın üstünlüğünü Nokia elinde tutuyor. Üretimi iş gücünün ucuz olduğu yerlere kaydıran cep telefonu tekelleri işçileri ağır sömürü koşullarında çalıştırıyor. Cep telefonları pazarı 5 büyük firma tarafından paylaşılmış durumda. Bu piyasada yüzde 28.9'luk payı ile Finlandiya firması Nokia tartışılmaz bir üstünlüğe sahip. Amerikan firması Motorola'nın pazardaki payı yüzde 16.4 iken, Samsung'un yüzde 12.5, Siemens'in yüzde 8, Sony Ericsson'un yüzde 5.6. ISIS Asset Management ise ticari bir şirket. Ve bu şirkete cep telefonu tekellerinin çevre ve iş yasaları ile işçi haklarına yaklaşımlarını değerlendirme görevi yüklenmiş. Şirket, Nokia'yı ILO sözleşmesine uygun davranan şirketler listesine aldı. Bu değerlendirmeye birçok sendikanın yanı sıra Fair Trade Center de tepki gösterdi. Bu örgüt tarafından hazırlanan "Cep telefonları ve insan hakları" başlıklı raporda Nokia, Motorola ve Ericsson'un bazı ülkelerde işçileri boğaz tokluğuna kölece çalıştırdıkları belirtiliyor. Köle başı gibi işçiler üzerinde baskı kuran şeflere işçilerin şikâyetlerini iletilmelerinin hiçbir yararı yok.

Asgari ücretten az Nokia 50 ülkede faaliyet gösteriyor. Dünyadaki büyük şirketler sıralamasında 59. sırada bulunan Nokia'nın 60 bin çalışanı var. Bu işçilerden sadece küçük bir bölümü Finlandiya'da çalışıyor. Büyük çoğunluğu ise iş gücünün ucuz olduğu Çin gibi ülkelerde çalışıyorlar. Fair Trade Center'in yayınladığı raporda işçilere 30 Euro aylık ücret verildiği ve bunun asgari ücretten 14 Euro daha az olduğu belirtiliyor. Geçimlerini sağlayabilmek için işçiler fazla mesai yapmak ve bazı işçiler haftada 84 saat çalışmak zorunda kalıyorlar. Nokia'nın 60 bin çalışanından yüzde 20'si kısa süreli sözleşmeler yapılarak çalıştırılıyor. Sigortasız ve sendikasız çalıştırılan 12 bin işçiye asgari ücretin altında ödeme yapılıyor. Johansson, Nokia ve diğer şirketlerin taşeron firmalara üretim yaptırdıklarını ve bu işyerlerinde sendikalar bulunmadığı için işçilerin haklarının çiğnendiğini söylüyor.

ÖNCEKİ HABER

IMF-Dünya Bankası
   toplantısı ekimde

SONRAKİ HABER

Artı Gerçek: Açlık grevlerine dair olumlu gelişmeler yaşanabilir

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa