09 Ağustos 2004 01:00

Kepenkler iniyor veresiye artıyor

Hükümet pek çok rakamı alt alta sıralayarak "ekonomi iyiye gidiyor", "herkes mutlu" diyor. Esnaf ise söylenen iyileşmenin kendilerine yansımadığını belirtiyor. Son altı ay içinde kapısına kilit vuran binlerce esnaf bunun kanıtı.

Paylaş
Hükümet ekonomi iyiye gidiyor diyor ama Türkiye'nin dört bir yanında esnaf feryat ediyor. Van'da, İzmir'de, Diyarbakır'da Konya'da esnaflar kepenk indiriyor. Direnmeye çalışan esnaflar ise kabaran veresiye defterlerinden şikâyetçi. İç talebin düşüklüğünden yakınan esnaflar bunu çalışanların aldığı düşük maaşlara ve işsizliği bağlıyor. Teşviklerin büyük sanayiciye ve yabancı yatırımcılara değil kendilerine verilmesini isteyen esnaflar, hükümetin kendilerini dinlemediğinden şikâyetçi. Hükümetin esnaflar da dahil olmak üzere halkın büyük bir çoğunluğunun taleplerini dikkate almadığını vurgulayan esnaflar, ödenemeyen banka kredileri nedeniyle hacizle karşı karşıya geldiklerini ifade ediyor. Esnaflar, işçi, memur ve emeklinin gelirlerinin artırılmasını da istiyor. Doğu ve Güneydoğu'daki esnafların sıkıntıları ise daha fazla. Bir yandan durgunluktan yakınırken, bir yandan da bölgesel eşitsizliklere dikkat çekiyorlar. Sınır ticaretinin serbest bırakılmasını isteyen esnaflar, bölgeye özel teşvik yasası da istiyor.
Yaşanılan iki krizle iflasla karşı karşıya kalan esnaflar sokaklara çıkmış, yaptıkları eylemlerle tepkilerini dile getirmişlerdi. Şimdi de sinek avladıkları dükkanlarında esnaflar yarınının endişesiyle yaşıyor.


İFLASA SÜRÜKLENİYORUZ Dursun Fidan (Fidan Tekstil): 2 aydır siftah yapamıyorum. Emekliyim emekli olmasam geçinemem. Eskiden durumumuz daha iyiydi ama şimdi insanların alım gücü yok. Müşteri geliyor 5 milyonluk bir şey alacak alamıyor, pahalı geliyor. İflas edecek durumdayız. 3-5 kuruş vardı elimizde onu da yedik bitti. Kira veremez hale geldik. Maliyeden geliyorlar "Sen niye fatura kesmedin hiç mi iş yapmadın" diye soruyorlar. Tam tavşana kaç, tazıya tut durumu yaşanıyor. Enflasyon sıfır diyorlar tabii sıfır olur iş yok, insanların alım gücü yok. Şu elimdeki malları bir çıkarabilsem kepengi indirir giderim. En iyisi emekli maaşına talim etmek. Mehmet Ali (Tanerteks): Piyasa çok durgun, zor durumdayız. İthal markaların, ucuz uzakdoğu malları karşısında bir şey yapamıyoruz, yıllardır bize darbe vuruyorlar. Yaz sezonu çok kötü geçti, şimdi kış sezonuna hazırlanıyoruz, biraz da olsa umutluyuz.


İZMİR

İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Mehmet Ali Susam: 3230 esnaf kilit vurdu Yılın ilk altı ayında, enflasyonun tek haneli rakamlara kadar düşmesi, üretim yapan sektörlere teşviklerin ve benzer desteklerin artması, ekonomi için sevindirici gelişmeler. Ancak tüm bu olumlu tabloya rağmen, iç talepte istenilen düzey yakalanamadı. Bunun sonucunda da, genelde iç pazara hitap eden esnaf ve sanatkârlarımızın sıkıntıları aşılamamakta. Öte yandan son 6 ay içinde dükkânına kilit vuran esnaf sayısı 3230. Ekonomide reformlar yapılırken, küçük işletmelerin ve halk çoğunluğunun beklentileri de ihmal edilmemelidir. Bu çerçevede ticari sirkülasyou canlandırmak adına işçi, memur, emekli halk yığınlarının gelirlerini artıracak önlemler alınmalı, küçük işletmelerin talepleri ihmal edilmemeli, esnaf sanatkâr teşkilatlarının yöneticilerinin görüşlerine ve önerilerine hazırlanan ekonomik programlarda ve planlarda yer verilmelidir. Örneğin, gelişmekte olan yörelerde yatırım yapacak büyük firmalara verilecek teşvikler, o yörelerde faliyet gösteren küçük işletmelere aktarılabilir. Kaynakların o yörelerdeki esnaf ve sanatkârlara aktarılması, hem bölgenin kalkınmasına ve refah düzeyinin artmasına vesile olur, hem de iç göçü önleyen bir unsur olur. AKP de, esnaf sanatkâr yöneticileri ile daha sıkı işbirliklerine gitmelidir.


VAN

Van Esnaf ve Sanatkarlar Odalar Birliği Başkan Vekili Osman Tuncil: Her geçen gün kötüye gidiyor Esnafların durumu eskiye oranla çok daha kötü ve her geçen gün daha da kötüye gitmekte. Ayda ortalama 80 ila 90 arasında esnaf sicilini silmekteyiz. Buna bağlı olarak ayda ortalama 25-30 arasında esnaf yeni sicil yapmakta. Bu da göstermektedir ki yine ortalama 60 esnaf işinden ayrılıp farklı uğraşlar bulmakta ya da işsizler kervanına katılmakta. İlde sanayi gelişmemiştir. Bu nedenle İran'la gerçekleştirilebilirse Van'da sınır ticareti yılda 300 milyon dolarlık bir işlem potansiyeline sahip olacaktır. Sınır ticaretinin yapıldığı dönemlerde Van'da sınır ticareti yetkili belge sahiplerinin sayısı 1200 şirket, 1000 gerçek kişi idi. 1999 yılında Van'da sınır ticaretinden 17.5 trilyon lira vergi geliri sağlanmıştı. Bütün bunlar göz önüne alındığında sınır ticareti il ve bölge ekonomisine olumlu ve geliştirici yönde etki yapacaktır. Kapıköy sınır kapısının transit geçişe açılması hem ülke hem de bölge ekonomisine canlılık getirecektir. Sınır ticareti özellikle sınır illerde halkın tek geçim kaynağıdır neredeyse. Sadece 46 bin kamyoncu esnafımız önemli oranda geçim kaynağını bu yolla sağlamaktadır.


İSTANBUL

İstanbul Esnaf Odası Genel Başkan Yardımcısı Erol Korkut: Herkes memnun! İstanbul Esnaf Odası Genel Başkan Yardımcısı Erol Korkut, AKP Hükümeti'nin esnafı rahatlatıcı ve iyileştirici önlemler aldığını savunarak kredi faizlerinin düşüş oranlarının esnafa nefes aldırdığını ileri sürdü. Korkut, memurlara ve işçilere yapılan "zamların" esnafa da yansıdığını ileri sürerek "Esnafın kepenk indirmesi gibi bir durum yok" dedi. Korkut, esnafın artık veresiye çalışmadığını söyleyerek sadece küçük bakkaların veresiye verdiğini de dile getirdi.


KONYA

Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği (KESOB) Başkanı Bekir Duvarcı: Veresiye defteri kabardı Piyasada oluşan durgunluk nedeniyle esnafın veresiye defteri yeniden kabarmaya başladı. Enflasyondaki düşüş devam etmesine karşın, söz konusu iyileşme piyasaya yansımadı, aksine piyasada ciddi bir daralma yaşanıyor. Konya'da son 6 ay içinde kapanan işyeri sayısı bine yaklaştı. Piyasada oluşan durgunluk nedeniyle esnafın veresiye defteri yeniden kabarmaya başladı. Tüm esnaf aynı konudan şikâyet ediyor. Vatandaşlar, faizlerin düşmesi nedeniyle krediyle aldığı ev ya da otomobilin borcunu ödediği için, zorunlu gıda dışında fazla harcama yapmıyor. Piyasanın bu duruma gelmesinde en büyük etkenin bu olduğunu düşünüyoruz. Bazı esnaf arkadaşlarımız vatandaşın elinde para kalmadığını, bazıları ise kimsenin elindeki parayı harcamak istemediğini düşünüyor. Esnaf, yaz aylarında piyasanın canlanması için ümidini gurbetçilere bağladı ancak onlar da beklenen alışverişi yapmadı. Hükümetin bir an önce piyasadaki durgunluğu giderecek politikaları uygulamaya koyması gerekiyor.


ADANA

Adana Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği

Başkanı Kazım Barışık: İyileşme yansımıyor
Ekonomideki iyileşme henüz vatandaşa da esnafa da yansımış değil. İlk altı aylık dönemde 1061 esnaf ve sanatkâr odadan sicil sildirdi. Bu nedenle başta, katma değer yaratan, istihdam sağlayan esnaf ve sanatkârlarımız olmak üzere reel ekonomi için acilen, özel, ayrı bir program yapılmasını yararlı görmekteyiz. Toplumun omurgası, ekonominin belkemiği olan esnaf ve sanatkârlarımız, devletine yük olmadan, kendi emeğini, küçük sermayesi ile birleştirerek işini kurup ailesini geçindirmekte, yanında işçi çalıştırarak istihdam yaratmaktadır. Bir ülkede esnaf ve sanatkârın işi ne kadar iyi olursa, işsizlik sorununa, üretime, piyasaların işlemesine, kısacası ülke ekonomisine katkısı o ölçüde büyük olur. Esnaf ve sanatkârın durumunun iyi olması ülkemizin üçte birinin durumunun iyi olması demektir.


DİYARBAKIR

Diyarbakır Esnaf ve Sanatkârları Odaları Birliği (DESOB) Başkanı Alican Ebedinoğlu: Bölgeye özgü bir teşvik yasası istiyoruz Bölgede yıllarca süren çatışma ortamı ve 2001-2002'deki krizler nedeniyle tüm Türkiye'de olduğu gibi Diyarbakır esnafını da iflasın eşiğine getirdi. 2002 yılı itibarıyla kapanan işyeri sayısı 610 iken, 2003 yılı itibarıyla kapanan işyeri sayısı 700'ün üzerinde. Halk Bankası'ndan kredi alan Diyarbakırlı esnafın yüzde 60'ı krediyi geri ödeyemedi. Hacizli konumda olanlar var. Şu an esnafa yansıyan bir ekonomik rahatlama yok. Esnafın verdiği çok çeşitli vergiler var, ne kadar olduğunu bilmiyor. Bunların tek kalemde toplanmasını istiyoruz. Diyarbakır'da DESOB'a kayıtlı 42 bin esnaf bulunuyor. Kayıt dışı olan esnafı da hesaba kattığımızda bu rakam 70 binlere vuruyor. Diyarbakır'da kayıtlı 350, kayıt dışı ise 12-13 bin işportacı ve pazarcı bulunuyor. Diyarbakır'da iş sahaları, yatırımlar ve örneğin Antep gibi yan sanayi olmadığı için ekonomik bir canlılık yok. Daha önce bölgeye uygulanan teşvik yasasının yerine AKP yeni bir yasa çıkardı ve 36 ili bu kapsama soktu. Biz buna karşıyız. Çünkü devletin yaratacağı aynı olanaklarla hiçbir yatırımcı örneğin Osmaniye'yi bırakıp gelip Diyarbakır'da yatırım yapmaz. Bölgeye özgü bir teşvik yasası istiyoruz. İş sahası ve istihdam lazım. Bu olmadığı sürece Diyarbakır esnafının sorunları da artarak devam edecektir.


İSTANBUL

İstanbul Esnaf Odası Genel Başkan Yardımcısı Erol Korkut: Herkes memnun! İstanbul Esnaf Odası Genel Başkan Yardımcısı Erol Korkut, AKP Hükümeti'nin esnafı rahatlatıcı ve iyileştirici önlemler aldığını savunarak kredi faizlerinin düşüş oranlarının esnafa nefes aldırdığını ileri sürdü. Korkut, memurlara ve işçilere yapılan "zamların" esnafa da yansıdığını ileri sürerek "Esnafın kepenk indirmesi gibi bir durum yok" dedi. Korkut, esnafın artık veresiye çalışmadığını söyleyerek sadece küçük bakkaların veresiye verdiğini de dile getirdi.

ÖNCEKİ HABER

Rus hükümetinin RKP kararı

SONRAKİ HABER

Bursa'da otelin dış cephe temizliğini yapan sepetli vinç düştü: 2 işçi öldü

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa