23 Temmuz 2004 01:00

Hükümet bu kazayı biliyordu!

Yetkilileri defalarca uyardıklarını, raporlar yazdıklarını belirten mühendisler ve bilim insanları, "Hükümet bu kazayı biliyordu, çünkü gerekli uyarılar yapıldı, raporlar verildi. Ama şov için bu projeyi hayata geçirdiler" dediler.

Paylaş
Yetkilileri defalarca uyardıklarını, raporlar yazdıklarını belirten mühendisler ve biliminsanları, "Hükümet bu kazayı biliyordu, çünkü gerekli uyarılar yapıldı, raporlar verildi. Ama şov için bu projeyi hayata geçirdiler" dediler. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve bakanların görkemli törenlerle başlattıkları tren seferinden çok önce gerekli uyarılar yapılmıştı. Projenin mühendislik bilgisine başvurulmadan, müteahhit firmalara yaptırılarak faciaya davet çıkartıldığını söyleyen bir çok biliminsanı, hükümet tarafından adeta "hain" ilan edildi. Bu eleştirilerin artması karşısında TCDD, İstanbul - Ankara arasında sefer yapan hızlandırılmış trenler için geçtiğimiz ay teknik bir inceleme başlatma kararı almıştı.

Göstermelik inceleme İncelemeyi yürütecek ekipte yer alan İTÜ Ulaştırma Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Haluk Gerçek, seferlerin başlamasının ardından inceleme kararı alınmasını eleştirmiy ve "Trenlerin hızlandırılması için hattın uygun yapıya sahip olması gerekir" açıklamasını yapmıştı. Aynı şekilde Prof. Dr. Güngör Evren de, uyarıları haklı bulduğunu ve konunun çok detaylı şekilde incelenmesi gerektiğini vurgulamıştı. Evren, "Bunların hepsi can güvenliği açısından önemli. Önce tüm ayrıntılarıyla incelenmeli, sonra uygulamaya geçilmeliydi" demişti. TCDD ve hükümet yetkilileri ise biliminsanlarının eleştirilerine kulak asmayarak bir basın bildirisi ile bu denli önemli bir konuyu geçiştirmeyi tercih etti. Bu açıklamada, Ankara-Haydarpaşa arasında altyapı iyileştirildiği, lokomotiflerin hızlarının teknik müdahaleyle artırıldığı, üstyapı malzemelerinin 160 kilometre hıza uygun hale getirildiği iddia edilmişti. Açıklamada yolun yaz ve kış şartlarına uygun hale getirilmesi için ilave önlemlerin de alındığı, kullanılan vagonların da 180 kilometre hıza bile çok elverişli olduğu ileri sürülmüştü. Oysa kaza, hükümet tarafından yapılan bütün bu açıklamaların sadece kamuoyunu kandırmaya dönük olduğunu bir kez daha gösterdi. Kazayı gazetemize değerlendiren uzmanlar, "Bu kaza göz göre göre geldi" dediler. Uzmanlar, Başbakan ve diğer hükümet yetkililerinin ellerinde bu projenin güvenli olmadığına ve muhtemel facialara davetiye çıkartıldığına dair raporların, uyarıların bulunduğunu söylediler.


'Hiçbir uyarıya kulak asmadılar'

Celal Beşiktepe (TMMOB eski yöneticisi, Harita mühendisi) İstanbul-Ankara arasındaki mevcut demiryolu hattının, yıllar önce yapılmış olduğunu biliyoruz. Bu hattın yatay geometrisinin üzerinde hangi trenin, hangi hızla gidebileceği bellidir. Bu standardın boyutlarını aşan bir hız olayını planlamak bir cinayeti planlamaktan farksızdır. Şimdi iktidara gelir gelmez, 'İstanbul-Ankara arasındaki yolculuğu kısaltıyoruz' diye, bir reklam kampanyası biçiminde başlayan şov, böyle vahim bir olayla noktalanmış oldu. Asıl yapılması gereken, 1976 yılında inşaatına başlanan İstanbul-Ankara hızlı tren hattını gündeme getirmekti. Çünkü 76'da inşaata başlayan hat Ankara-Sincan-Ayaş-Beypazarı-Mudurnu-Namlıhan, Arifiye üzerinden İstanbul'a uzanan yepyeni bir güzergahtı. Bu güzergahın 1976'da öngörülen hızı 250 km/saat'ti. Yani İstanbul-Ankara'yı 2.5 saate indirebilecek bir hızlı tren hattıydı. İstanbul-Ankara arasındaki karayolunda Türkiye'deki yük taşımacılığının yüzde 19.5'i dönmektedir. Bu proje aynı zamanda yük ve yolcu taşıma projesiydi. Bu güzergah, otomotiv ve petro-kimya tekellerinin baskıları sonucu gündemden çıkarıldı. Ben projede 2.5 yıl kontrol mühendisliği yaptım. 1982 yılında hizmete girecek bu projede heyecan duyarak, zevkle çalıştık; geceyarılarına kadar, mesaiyi unutarak çalıştık. Çünkü Türkiye'nin dışa bağımlı, tekellere bağımlı ulaşımından bir hat koparıyorduk, bu böylesine önemli bir projeydi. Adapazarı-Pamukova kesiminde raydan çıkan vagonlar için geçtiğimiz günlerde bilim çevrelerinden gerekli uyarılar yapıldı. Ama başta Ulaştırma Bakanı olmak üzere hükümetin bütün yetkilileri bu uyarılara kulak asmak yerine şov yapmaya devam ettiler. Bu vagonlarda birayı yasaklamakla uğraşanlar, şimdi bu cinayetin hesabını versinler.

Müteahhite tren hattı yaptırıyorlar

Hasan Soysal (Birleşik Taşımacılık Sendikası Genel Sekreteri) "Hızlı tren adı altında yapılan hızlandırılmış treninin yürümeyeceğini, hatta faciayla sonuçlanabilebileceği, bazı tedbirler alınması gerektiğini TCDD Genel Müdürlüğü'ne söylemiştik. Bu tedbirlerden bir kısmını almışlardı, ancak yolun standardının yükselmesi gerektiğini belirtmiştik. O yapılmadı. Demiryollarında siz yolun standardını, hangi sürat ve tonaja uygun yaparsanız, o sürat ve tonaja uygun yolculuk yapılmalı. O hızın altına indiğinizde veya tonajın üzerine çıktığınızda yol bozuluyor. O yolun tekrar o standarda getirilmesi gerekiyor ki; bu da mümkün olmuyor. Muhtemelen bu hızlandırılmış trenden önce, bir ağır yük treni geçmiştir, dolayısıyla düşük süratle geçmiştir, bu da yolun nihvenini kaydırıyor. Yolun deveri (iç rayın dış raya oranla yükseklik miktarı) ve fleşi (virajın başlangıç noktası ile orta noktasının birbirine oranı) bozulmuştur diye düşünüyorsunuz. Dolayısıyla merkezkaç kuvveti artmıştır. Merkezkaç kuvvetini eşitleyemezsen tren yoldan çıkar. Eğer kaza yapılan uyarılardabelirtilen nedenlerden dolayı gerçekleşmişse Ulaştırma Bakanı ve TCDD Genel Müdürü'nün istifa etmesi gerekiyor. Ayrıca şu anda ikinci bir güzergah yapılıyor. Bu da oldukça sağlıksız, tepe olan yeri alıyor, çukuru dolduruyorlar. Üstelik proejeyi mütahhit bir firma yapıyor ki, bu duyulmamış bir şeydir."


'Ayakta durmak gerçekten güçtü'

Fevzi Argun (Gazetemizin Ankara Temsilcisi) Çarşamba sabahı İstanbul'a gelirken "hızlı trenle" seyahat eden Ankara Temsilcimiz Fevzi Argun, "Yolcular trenin güvenli olmadığını daha biner binmez anladılar" dedi. Yolculuk sırasında trenin sürekli sallandığını, özellikle Arifiye-Eskişehir arasındaki hatta son derece rahatsız eden bir sarsıntının olduğunu belirten Argun, bu seyahatte yaşadıkları şöyle anlattı: "Tren devamlı tüneller ve virajlardan geçiyordu. Diğer tren hatlarındaki rahatlık ve güvenirlilik kesinlikle hissedilmiyordu. Tren sürekli sallantı halinde olduğu için, ayağa kalkanlar sendeliyor çay, kavhe, su içenler de içtiklerini üstlerine döküyorlardı. Trende bulunan yolcular zaman zaman koltuklarına tutunmak zorunda kalıyorlardı. Herkes tedirgin oldu. Yolcular 5.5 saat boyunca tedirgin bir yolculuk ettiler. Kesin olarak kötü bir trendi ve yolcular da yolculuk sırasında rahatsızlıklarını sık sık dile getirdiler."

'Altyapı çalışması yapmadılar'

Cemalettin Küçük (TMMOB Yönetim Kurulu Üyesi) Altyapı çalışması yapılmadan insanların hayatına kast edilemez. Şov yapıldı ama böyle şey olmaz. Altyapısı ve sinyalizasyonu yapılmamıştır. O bölgede bazı yerler 90 kilometre hızla gitmeye bile uygun değil. Jandarma cesetleri topluyoruz diyerek, TTB dışındaki meslek odalarının temsilcilerini içeri sokmuyor. Olayın görülmesi gerekir, sonuç itibariyle gerekli incelemelerin yapılması gerekiyor. Hükümet bu uyarıları dikkate alarak gereğini hayata geçirmeli. Bu hatadan dolayı can kaybına uğrayanları devlete tazminat davası açmaya çağırıyoruz. Böyle bir hata yapılamaz.

'Ne ray ne vagon yenilendi'

Ali Ekber Çakar (Makine Mühendisleri Odası Genel Sekreteri) Mevcut demiryolları hatlarımızda herhangi bir iyileştirme yapılmadan, şu anki trenlerin hızı daha yüksek bir seviyeye çekildi. Ne yapıldı da, daha önce 8-10 saatte alınan yol 5 saate indirildi? Yolun geometrisinde bir değişiklik mi yaptılar? Deverlerinde, kulplarında bir değişiklik mi yaptılar? Yapılmak istenen ne belli değil? Siz böyle bir süratle, mevcut yolun altyapısını iyileştirmeden, kullandığınız vagon da dahil olmak üzere üstyapıyı yenilemeden ne oldu da süreyi bu kadar kısalttınız? Şimdi, 'biz mevcut kadrodan, konunun uzmanlarından teknik olarak her türlü bilgiyi aldık, bu yolu ve bu rayları kullanabileceğimizi söylediler' diyecekler. 'Teknik bilgilere dayanarak başlattık' diyecekler, ama olay bu kadar basit değil. Hiçbir çalışma ve iyileştirme yapmadan bu işe kalkışanlar sorumludur.

ÖNCEKİ HABER

Pamukova'da 'Hızlı tren' faciası: 41 ölü 89 yaralı

SONRAKİ HABER

Tacizle suçlanan erkek, dosyasını kabul etmeyen avukatı da taciz etti

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa