02 Temmuz 2004 01:00

Temiz ve zehirsiz

Her gün bulaşık ve çamaşır yıkıyor; halılarımızı siliyor ya da mobilyalarımızı parlatıyoruz. Ve bütün bunları aslında 'iyi' bir sebepten dolayı yapıyoruz: Temizlik! Ancak kimyasal temizleyiciler aslında sağlığımızı ve çevremizi kirletiyor.

Paylaş
Başta evlerimizde olmak üzere kullandığımız birçok 'temizlik' ürünü içerdikleri 55 binin üzerinde kimyasal madde çeşidi ile hem sağlığımızı hem de çevreyi tehdit ediyor. Buna rağmen her gün bu ürünlere bir yenisi ekleniyor. Ürünlerin çoğu yeterince test edilmeden piyasaya sürülüyor. Kronik yorgunluktan depresyona, çeşitli alerjik reaksiyonlardan ölüme kadar bize zarar verebiliyor; suyumuzu, toprağı ve havayı kirletiyor. Butün bu sonuçları azaltmak için ise 'eski' yöntemlere dönmekle mümkün. Sprey boyalar, temizleyiciler, dezenfektanlar, mobilya parlatıcıları ve diğer tüm kimyasal temizlik ürünleri yerine daha ucuz ve sağlıklı yöntemlerle temizlik yapabilirsiniz. İşte Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği'nin hazırladığı bir rapora göre uygulayabileceğiniz yöntemlerden bazıları:

Ovarak temizleyenler Ovarak temizleme için kullanılan tozların neredeyse tümü, beyazlatıcı ve leke çıkarıcı etkisi olan klorlu çamaşır suyu içerir. Toz halindeki klor suyla karıştığında, göz, burun, boğaz ve ciğerler için tahriş edici olabilen klor gazını oluşturur. Kloru asla amonyakla (tuvalet temizleyicisi ya da kullandığınız diğer temizlik malzemelerinin içinde bulunduğu gibi) karıştırmamalısınız, ortaya çıkacak gazlar öldürücü olabilir! Bunlar yerine; 1 bardak karbonat ve 2 kaşık boraksı karıştırıp bir serpme kavanozuna koyun. Bu karışım banyodaki her şeyi temizlemek için kullanılabilir. Temizlediğiniz yeri su ile durulayıp yumuşak bir bezle kurulayın.

Dezenfektanlar Dezenfekte edici temizlik maddeleri, solunursa karaciğer, böbrek, akciğer, pankreas ve dalakta hasara neden olabildiği gibi, merkezi sinir sistemini etkileyerek depresyon, sinirlilik ve hiperaktiviteye de yol açabilir. Bunlar yerine; 4 litre sıcak suya yarım bardak boraks karıştırarak dezenfekte etmek istediğiniz yüzeye uygulayın. Bu karışıma, antiseptik özellikleri bulunan kekik, okaliptüs, biberiye, adaçayı (antimantari), lavanta bitkilerinin yapraklarını da katabilirsiniz.

Fırın temizleyiciler Fırın temizleyicilerde çeşitli zehirli maddeler bulunmakla birlikte en büyük tehlikeyi deriyi yakıp geçebilen asit ile gözler ve ciğerler için son derece tahriş edici olan amonyak oluşturur. Bunlar yerine; 1 bardak karbonat ile 4 kaşık çamaşır sodasını karıştırın. Fırının tabanına bolca su serpin, sonra da kiri toz halindeki karışımla kaplayın ve üzerine biraz daha su serpin. Gece boyunca öyle beklesin. Sabah, eski bir sünger ya da plastik sürtme teli ile kir ve yağları ovarak silin. Daha sonra süngere biraz arapsabunu koyup fırının kenarlarını, üstünü ve kapağının içini temizleyin, sabunundan iyice arındırmak için de ıslak bezle silin.

Bulaşık deterjanları Bulaşık deterjanlarında bulunan yüksek düzeyde fosfat ve klor yutulursa, çok önemli sağlık sorunlarına yol açar. Bulaşıklarınızın çok iyi durulanması gerekir. Düşük düzeyde klor gazları bulaşık yıkarken solunum zorluğu, göz yanması, yorgunluk, baş ağrısı gibi semptomlara yol açabilir. Bulaşık makinesinde eşit miktarlarda boraks ve çamaşır sodası kullanabilir. Ağır lekeler için soda miktarının arttırılması yeterli. Elde yıkarken; Klor içermeyen fosfor ve fosfatsız sıvı deterjanları kullanın ya da bir kalıp saf sabunu tavaya rendeleyerek üzerini örtecek kadar su ekleyin ve hafif ateşte eriyinceye kadar pişirin. Uygun bir kaba döküp, sıvı deterjanları kullandığınız gibi kullanın. Sıvı sabun veya arapsabunlu suya sirke katarak, bulaşıkta kullanabilirsiniz. Yanmış tencere/tavalarınızı tuzlu veya içinde patetes kabukları olan suda bir gece beklettikten sonra, kaynatıp temizleyebilirsiniz.

Çamaşır deterjanları Çamaşır ürünlerinin çoğu zararlı kimyasal maddeleri içerirler. Fosfat içermeyen deterjanları tercih edin veya toz sabun kullanın. Toz sabuna geçmeden önce çamaşırlarınızı bir kez sadece çamaşır sodası ile yıkayın. Bu, deterjan kalıntılarının çamaşırlarınızı sarartmasını engeller. Çamaşır sodasını sabunla beraber kullanırsanız çamaşırlarınızda hem parlaklık hem de ağartıcılara ödediğiniz paranın daha azını harcayarak beyazlık sağlarsınız. Fosfatsız deterjanları, koku gidermek, mikrop öldürmek ve beyazlatmak için 2 kaşık boraks ve 4 kaşık çamaşır sodası ekleyerek kullanabilirsiniz. Çalkalama aşaması için yarım bardak sirke ilave ederek hem renklerin canlı kalmasını, hem de havlularınızın yumuşamasını sağlayabilirsiniz. Yumuşatıcı gözüne yarım bardak sirke koyarak, deterjan kalıntılarını giderip suyu yumuşatmanız mümkün.


Mobilyalar Mobilya cilalarının, özellikle de aerosol olanların normal kullanımı sırasında çıkan gazların kazara solunması ya da yutulması ciddi bir tehlike oluşturur. Bu cilaların yapımında pek çok zehirli madde kullanılır. Çok az miktarda bile alınması dolaşım sisteminin çökmesine, çırpınma, soğuk ter, koma ve ölüme neden olur. Bunlar yerine; Bir ölçü bitkisel yağa, bir ölçü limonsuyu veya sirke karıştırarak ince bir şerit halinde uygulayıp iyice ovalayabilirsiniz. Ahşap yüzeylerdeki su izlerini bir parça diş macunu ile ovalayarak silebilirsiniz. Cilasını yitirmiş yüzeylere yarım litre bitkisel yağa 1 yemek kaşığı limon yağı ilave edip uyguladığınızda parlaklığı yeniden kazanabilirsiniz.


Halı lekeleri Çamur: Çamurun bulunduğu yeri tuzla ovun, bir saat kadar bekletin ve elektrik süpürgesiyle temizleyin. Kahve: Sıvı soda ile lekeyi silin, süngerle temizleyin. Kırmızı şarap: Kurumadan lekeyi tuzla kaplayın, kuruyunca elektrik süpürgesiyle temizleyin. Meyve suları: Lekeye az miktarda kaynar su dökün ve süngerle silin.


Koku Gidericiler Oda deodorantlarının çoğu rahatsız edici kokuları, hoş kokularla örtmeye çalışır, bazıları da burun yollarını yağlı bir tabakayla kaplayıp koku alma duyumuzu engelleyen bir kimyasal yayar. Bunlar yerine; Püskürtücülü bir şişede 500 ml sıcak su içine, yarım çay kaşığı karbonat, 1 çay kaşığı limon suyu ve 2-3 damla arzu ettiğiniz bir bitkisel yağı ekleyerek karıştırın. Havayı tazelemek için ve kötü kokuları gidermek istediğiniz yerlerde havaya püskürterek kullanın. Bir kaşık sirke, karbonat, uçucu yağlar, doğal malzemelerden yapılmış tütsüler ya da potpuri (kokulu bitkiler, hoş kokulu kuru çiçek ve baharatlardan hazırlanmış karışımlar) hoş olmayan kokuları emer. Birçok bitki havadaki kirliliği emerek etkisiz hale getirir. Ne kadar çok bitki bulunursa etkileri o kadar artar. En etkili bitkiler arasında sarısabır, İngiliz sarmaşığı, incir ağacı, kasımpatı ve kurdele çiçeğini sayabiliriz.

ÖNCEKİ HABER

Yeni asgari ücret yürürlükte

SONRAKİ HABER

ABD, Güney Çin Denizi ve Basra Körfezi’nde gerginliği tırmandırıyor

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa