İsimlerin çalındığı yer

Japon Anime yapıtları son yıllarda tüm dünyadan giderek artan bir ilgi ile takip ediliyor. TRT'nin tek kanallı günlerinde 'uykudan önce' saatlerini dolduran çizgi filmlerin büyük çoğunluğu Japonya mahrecli idi.

Japon Anime yapıtları son yıllarda tüm dünyadan giderek artan bir ilgi ile takip ediliyor. TRT'nin tek kanallı günlerinde 'uykudan önce' saatlerini dolduran çizgi filmlerin büyük çoğunluğu Japonya mahrecli idi. O dönemim gözde çizgi yapımlarından olan Heidi'nin yaratıcılarından Hayao Miyazaki'nin 2001 yılında bitirdiği ve bir çok festivalde gösterildikten (2003 !f İstanbul'da buna dahil) ve ödüllere boğulduktan sonra bugün sinemalarımıza konuk oluyor. Bu iki saatlik çizgi film, herşeyden önce yalnızca çocuklar için değil, büyükler içinde önerilebilecek bir yapım. Hikâyesine ve yönetmeninin 'niyetlerine' geçmeden önce, doğa görüntülerini betimlemedeki üstün başarıyı ve her çizginin en ince ayrıntısına kadar tasarlanışını takdir etmek gerekiyor. Kimi eleştirmenlerin Anime başyapıtı olarak değerlendirdiği Ruhların Kaçışı, bir modern zaman eleştirisi aynı zamanda. 10 yaşındaki Chihiro, babasının işi nedeniyle başka bir kente taşındıkları için üzgün ve hırçın davranışlar sergiliyor. Babasının merakı onları yol üzerinde bir tünelin kapısına getiriyor. Anne, baba ve Chihiro tünelin öteki ucuna vardıklarında küçük kız için yepyeni ve büyülü bir dünyanın kapıları da aralanıyor. Chihiro ve ailesinin keşfettiği bu 'cennet bahçesi' hem doğasıyla hem de lezzetli yemekleriyle bulunmaz bir yerdir. Ancak, anne ve babasının 'tüketme' alışkanlıklarına kurban gitmesi küçük kahramanı yalnız bırakır. Akşam olduğunda ise her şey tersine dönecektir.

Hayal dünyası Miyazaki, tanrıların özel hizmetler aldığı bu mekânı yaratırken ki hayal gücü etkileyici. Onlarca karakter yaratan ve aynı zamanda Japon efsanelerinden de yararlanan yönetmen, bir yandan Chihiro'nun büyüme sürecini, diğer yandan da yarattığı orijinal karakterlerle kurduğu ilişkileri aktarıyor. Üstelik saf iyilik ve kötülük gibi Hollywood ayrımlarına girmekten uzak kalan yönetmen, iyilerin de farkında olmadan kötülük yapabileceğini ve kötülerin kötü olmasının bir nedeni olduğunu anlatıyor izleyicisine.

Kapitalizm eleştirisi Ruhların Kaçışı'nın bir diğer dikkat çekici yanı da 'tüketim topluluğu'na yönelttiği eleştiriler. Tüketimin, konfor içinde yaşamanın insanı 'domuza' döndürebileceği gerçeğini çarpıcı bir biçimde aktaran yönetmenin, en önemli imgesi ise 'isim.' Bu yeni dünyaya giren herkesin benliklerinin ayrılmaz bir parçası olan isimleri ellerinden alınıyor ve yeni bir isimle adlandırılıyorlar. Bu tüketim dünyasının tek gücü de zaten bu. Ama Chihiro bir yandan hem kendi ismini unutmuyor, hem de kimliğini arayan arkadaşı Haku'nun ismini hatırlamasına da yardımcı oluyor.

Biraz uzun Filmin en büyük avantajlarından birisi de ince espri anlayışı. Miyazaki'nin yaratığı karakterlerin anlık refleksleri seyircide kahkahalara da neden olabilir. 2001 yapımı bu film, ülkesinde şimdiye kadar en fazla seyirci çeken yapım olmuş. Tek kusuru ise iki saati aşan süresiyle, özellikle küçük izleyicilerin dikkatlerini toplamada zorluklar yaşayacak olması. Ama Ruhların Kaçışı'nın en az küçükler kadar yetişkin sinemaseverlere de tat vereceği bir gerçek. Wold Disney yapımlarından, klişe Hollywood öykülerinden sıkılıp farklı bir dünyanın kapılarını aralamak ve Japon Anime'lerine tanımak isteyenler için Ruhların Kaçışı haftanın en iyi filmi.


Ruhların Kaçışı; Orijinal Adı: Sen to Chihiro no Kamikakushi; Yönetmen: Hayao Miyazaki; Seslendirenler: Rumi Hiragi (Chihiro/Sen) , Miyu Irino (Haku) , Mari Natsuki (Yubaba/Zeniba) , Takashi Naito (Chihiro'nun Babası) , Yasuko Sawaguchi (Chihiro'nun Annesi); Senaryo: Hayao Miyazaki; Görüntü Yönetmeni: Atsushi Okui; Müzik: Jo Hisaishi; Yapım: 2001, Japonya; Tür: Animasyon, Macera; Süre: 125 dk.


www.evrensel.net